Эльзевиер: Ғылыми басылымдар мен талдау компаниясының тарихы мен қызметі

Elsevier – ғылыми, техникалық және медициналық мақалалардың ірі голланд баспасы. Scopus, ScienceDirect сияқты өнімдері, зерттеулерге арналған құралдары бар.

21 мин оқу

100%

Дереккөз: Elsevier — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Голландтық баспа және талдау компаниясы

Elsevier – ғылыми, техникалық және медициналық мазмұнға маманданған голландтық академиялық баспа компаниясы. Оның өнімдеріне The Lancet, Cell, ScienceDirect электрондық журналдар жинағы, Trends, Current Opinion сериясы, Scopus онлайн цитаталар базасы, зерттеу нәтижелерін өлшеуге арналған SciVal құралы, клиникалық дәрігерлер үшін ClinicalKey іздеу жүйесі және ClinicalPath дәлелді негіздегі онкологиялық көмек көрсету қызметі жатады. Elsevier өнімдері мен қызметтеріне деректерді басқару, оқыту, зерттеу талдауы және бағалауға арналған цифрлық құралдар кіреді. Elsevier – RELX Group құрамына кіреді, бұл компания 2015 жылға дейін Reed Elsevier деп аталатын, акциялары биржада саудаланатын компания. RELX есептеріне сәйкес, 2022 жылы Elsevier 2800-ден астам журналда жылына 600 000-нан астам мақала жариялады.

Зерттеушілер Elsevier-ді жоғары пайда маржасы және авторлық құқық саясаты үшін сынап келген. Компания 2018 жылы 37% түзетілген операциялық маржамен 942 миллион фунт стерлинг пайда тапты. Elsevier жариялайтын зерттеулердің көп бөлігі мемлекеттік қаржыландыруға негізделген; оның жоғары құны жалға алуға ұмтылу, бойкоттар және баспаға және қол жеткізуге баламалы жолдардың пайда болуына әкелді, мысалы, препринт серверлері және көлеңкелі кітапханалар.

Тарих

Elsevier 1880 жылы құрылған және голландтық Elzevir баспасынан атауын және логотипін алған, ол шабыттандырған, бірақ қазіргі Elsevier-мен байланысы жоқ еді. Эльзевир отбасы Нидерландыда кітап сатушы және баспагер ретінде жұмыс істеді; негізін қалаушы Лодевик Эльзевир (1542–1617) Лейденде тұрып, 1580 жылы осы бизнесті құрды. Elsevier компаниясы логотипі ретінде Elzevir отбасының баспа белгісін – жүзім қызылымен оралған ағашты және «Non Solus» деген латын сөзін пайдаланды, ол «жалғыз емес» дегенді білдіреді. 1945 жылдан кейін ғылыми салаға Elsevier-дің кеңеюі Elsevier апталығының табысымен қаржыландырылды, ол алғашқы нөмірін 1945 жылдың 27 қазанында жариялады. Апталық журнал бірден сәттілікке жетіп, өте пайдалы болды. Апталық журнал 1891 жылы баспаның атауын насихаттау үшін құрылған айлық Elsevier журналының жалғасы болды және 1940 жылдың желтоқсанында Нидерландының неміс оккупациясы салдарынан жариялануын тоқтатуға мәжбүр болды. 1939 жылдың мамырында Клауц Лондон қаласында Elsevier Publishing Company Ltd. компаниясын құрды, ол академиялық басылымдарды Ұлыбритания Достастығында (Канаданы қоспағанда) тарату үшін арналған еді. 1940 жылдың мамырынан бастап нацистер Нидерландыны бес жылға басып алған кезде, ол Нью-Йоркте екінші халықаралық кеңсе, Elsevier Publishing Company Inc. компаниясын құрды. 1947 жылы Elsevier өзінің алғашқы ағылшын тіліндегі журналын, Biochimica et Biophysica Acta журналын жариялай бастады. 1971 жылы фирма Амстердамда орналасқан медициналық мақалаларды басып шығаратын шағын Excerpta Medica баспасын сатып алды. 1978 жылы Elsevier голландтық газет баспасы NDU-мен бірікті және Viewdata және Teletext технологиясы арқылы адамдардың теледидарларына мәтіндік жаңалықтарды тарату стратегиясын жасады. 1979 жылы Elsevier Science Publishers төрт серіктес компаниямен бірлесіп, «Желі арқылы мақала жеткізу» ақпараттық жүйесін (ADONIS) іске қосты. Жоба ғылыми мақалаларды кітапханаларға электрондық түрде жеткізудің жолын табуды мақсат етті және он жылдан астам уақыт бойы жалғасты. 1991 жылы тоғыз американдық университетімен бірлесіп, Elsevier-дің Университеттік лицензиялау жобасы (TULIP) Интернетте жарияланатын, авторлық құқықпен қорғалған материалдарды жасаудағы алғашқы қадам болды. Ол алты жылдан кейін пайда болған ScienceDirect-тің негізін қалады. 1997 жылы, екі онжылдық тәжірибеден кейін, ScienceDirect электрондық (ғылыми) кітаптар мен мақалалардың алғашқы онлайн-қоймасы ретінде іске қосылды. Кітапханашылар мен зерттеушілер жаңа технологияға күмәнмен қараса да, олардың көпшілігі тек электрондық жазылымға көшті. 2004 жылы Elsevier Scopus – ғылыми басылымдардың көп салалы метадеректер базасын іске қосты, бұл осы сияқты екінші база болды (Web of Science-тен кейін, бірақ тегін Google Scholar да 2004 жылы іске қосылды). Scopus журналдарды, кейбір конференциялық мақалаларды және әртүрлі баспагерлердің кітаптарын қамтиды және авторлар мен жарияланымдар деңгейінде нәтижелерді өлшейді. 2009 жылы SciVal Spotlight жарық көрді. Бұл құрал зерттеу әкімшілеріне өз мекемелерінің өнімділігі, гранттары және жарияланымдары тұрғысынан салыстырмалы орнын өлшеуге мүмкіндік берді. 2013 жылы Elsevier зерттеу жұмыстарын басқару және бөлісуге арналған бағдарламалық құралды жасаған Ұлыбританияның Mendeley компаниясын сатып алды. Бұрын зерттеулерді ортақтастырудың ашық платформасы болған Mendeley-ді сату үшін сынға алды, пайдаланушылар оны ғылыми әдебиетке «қабырғалы төлем» жүйесіне қосылу деп қарады. Mendeley-дің бұрынғы ашық ортақ жүйесі қазір тек жеке топтар арасында төлемді ресурстарды алмасуға мүмкіндік береді. The New Yorker Elsevier-дің Mendeley-ді сатып алу себептерін екі тұрғысынан сипаттады: пайдаланушы деректерін алу және «бизнес-моделіне қауіп төндіретін ашық ғылымның символын жою немесе бағындыру».

Elsevier was founded in 1880 and adopted the name and logo from the Dutch publishing house Elzevir that was an inspiration and has no connection to the contemporary Elsevier. The Elzevir family operated as booksellers and publishers in the Netherlands; the founder, Lodewijk Elzevir (1542–1617), lived in Leiden and established that business in 1580. As a company logo, Elsevier used the Elzevir family's printer's mark, a tree entwined with a vine and the words Non Solus, which is Latin for "not alone". The expansion of Elsevier in the scientific field after 1945 was funded with the profits of the newsweekly Elsevier, which published its first issue on 27 October 1945. The weekly was an instant success and very profitable. The weekly was a continuation, as is stated in its first issue, of the monthly Elsevier, which was founded in 1891 to promote the name of the publishing house and had to stop publication in December 1940 because of the German occupation of the Netherlands. In May 1939 Klautz established the Elsevier Publishing Company Ltd. in London to distribute these academic titles in the British Commonwealth (except Canada). When the Nazis occupied the Netherlands for the duration of five years from May 1940, he had just founded a second international office, the Elsevier Publishing Company Inc. in New York. In 1947, Elsevier began publishing its first English language journal, Biochimica et Biophysica Acta. In 1971 the firm acquired Excerpta Medica,a small medical abstract publisher based in Amsterdam. In 1978 Elsevier merged with Dutch newspaper publisher NDU, and devised a strategy to broadcast textual news to people's television sets through Viewdata and Teletext technology. In 1979 Elsevier Science Publishers launched the Article Delivery Over Network Information System (ADONIS) project in conjunction with four business partners. The project aims to find a way to deliver scientific articles to libraries electronically, and would continue for over a decade. In 1991, in conjunction with nine American universities, Elsevier's The University Licensing Project (TULIP) was the first step in creating published, copyrighted material available over the Internet. It formed the basis for ScienceDirect, launched six years later. In 1997, after almost two decades of experiments, ScienceDirect was launched as the first online repository of electronic (scientific) books and articles. Though librarians and researchers were initially hesitant regarding the new technology, more and more of them switched to e only subscriptions. In 2004 Elsevier launched Scopus a multidisciplinary metadata database of scholarly publications, only the second of such kind (after the Web of Science, although free Google Scholar was also launched in 2004). Scopus covers journals, some conference papers and books from various publishers, and measures performance on both author and publication levels. In 2009 SciVal Spotlight was released. This tool enabled research administrators to measure their institution's relative standing in terms of productivity, grants, and publications
In 2013, Elsevier acquired Mendeley, a UK company making software for managing and sharing research papers. Mendeley, previously an open platform for sharing of research, was greatly criticized for the sale, which users saw as acceding to the "paywall" approach to research literature. Mendeley's previously open sharing system now allows exchange of paywalled resources only within private groups. The New Yorker described Elsevier's reasons for buying Mendeley as two fold: to acquire its user data, and to "destroy or coöpt an open science icon that threatens its business model".

Компаниялар статистикасы

2018 жылы зерттеушілер Elsevier негізіндегі басылымдарға 1,8 миллионнан астам ғылыми мақала ұсынды. 20 000-нан астам редактор осы мақалаларды сараптап, іріктеумен айналысты, нәтижесінде 2500-ден астам журналда 470 000-нан астам мақала жарияланды. Бірақ кейбір ерекше жағдайлар да тіркелді. 2013 жылы бес редакциялық топ – Elsevier, Springer, Wiley Blackwell, Taylor & Francis және SAGE Publications – рецензияланған әдебиеттегі барлық академиялық мақалалардың жартысынан астамын жариялады. Ол кезде Elsevier ғылыми, технологиялық және медициналық баспалардың әлемдік нарығындағы үлесінің 16%-ын құрады. 2019 жылы Elsevier әлемдік ғылыми мақалалардың 18%-ын қарап, өңдеп, таратуға жауапты болды. 2019 жылы географиялық бөліністе кірістің 45%-ы Солтүстік Америкадан, 24%-ы Еуропадан түсті, ал қалған 31%-ы әлемнің басқа аймақтарынан келіп түсті. Кірістің 84%-ы электрондық форматта, ал 16%-ы баспа түрінде болды. Фирмада 8100 адам жұмыс істейді. 2018 жылы Ұлыбританиядағы жұмысшылары арасындағы 2017 жылғы орташа гендерлік жалақы айырмашылығы 29,1%, медианасы 40,4% болды, бұл Ұлыбританиядағы баспагерлер арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Elsevier бұл көрсеткіштің жоғары болуын жоғары лауазымдарда әйелдердің жеткіліксіз өкілдігімен және техникалық қызметкерлер арасында ер адамдардың көп болуымен түсіндірді. Ұлыбританиядағы жұмыс күші 1200 адамнан тұрады, бұл Elsevier-дің бүкіл әлемдегі қызметкерлерінің 16%-ын құрайды. 2018 жылы Elsevier RELX тобының кірісінің 34%-ын құрады (2,538 миллиард фунт стерлинг, RELX тобының жалпы кірісі 7,492 миллиард фунт стерлинг). Операциялық табыста ол 40% құрады (942 миллион фунт стерлинг, RELX тобының жалпы операциялық табысы 2,346 миллиард фунт стерлинг). 2017 жылдан 2018 жылға дейін түзетілген операциялық табыс 2%-ға өсті. 2019 жылдың бірінші жартысында RELX Elsevier-дің кіріс өсуінің бірнеше жылдан бері алғаш рет баяулағанын хабарлады: 1% (күтілген 2% және соңғы 5 жылдағы кемінде 4% өсуге қарағанда). 2019 жылдың қорытындысы бойынша Elsevier 2018 жылмен салыстырғанда 3,9% кіріс өсімін көрсетті, ал тұрақты валюта есебімен өсім 2% құрады. 2019 жылы Elsevier RELX тобының кірісінің 34%-ын құрады (2,637 миллиард фунт стерлинг, RELX тобының жалпы кірісі 7,874 миллиард фунт стерлинг). Түзетілген операциялық табыста ол 39% құрады (2,491 миллиард фунт стерлингтің 982 миллион фунты). 2018 жылдан 2019 жылға дейін түзетілген операциялық табыс 2%-ға өсті.

During 2018, researchers submitted over 1.8 million research papers to Elsevier based publications. Over 20,000 editors managed the peer review and selection of these papers, resulting in the publication of more than 470,000 articles in over 2,500 journals. although exceptions have been reported. In 2013, the five editorial groups Elsevier, Springer, Wiley Blackwell, Taylor & Francis, and SAGE Publications published more than half of all academic papers in the peer reviewed literature. At that time, Elsevier accounted for 16% of the world market in science, technology, and medical publishing. In 2019, Elsevier accounted for the review, editing and dissemination of 18% of the world's scientific articles. About 45% of revenue by geography in 2019 derived from North America, 24% from Europe, and the remaining 31% from the rest of the world. Around 84% of revenue by format came from electronic usage and 16% came from print. The firm employs 8,100 people. In 2018, it reported a mean 2017 gender pay gap of 29.1% for its UK workforce, while the median was 40.4%, the highest yet reported by a publisher in UK. Elsevier attributed the result to the under representation of women in its senior ranks and the prevalence of men in its technical workforce. The UK workforce consists of 1,200 people in the UK, and represents 16% of Elsevier's global employee population. In 2018, Elsevier accounted for 34% of the revenues of RELX group (£2.538 billion of £7.492 billion). In operating profits, it represented 40% (£942 million of £2,346 million). Adjusted operating profits (with constant currency) rose by 2% from 2017 to 2018. the first half of 2019, RELX reported the first slowdown in revenue growth for Elsevier in several years: 1% vs. an expectation of 2% and a typical growth of at least 4% in the previous 5 years. Overall for 2019, Elsevier reported revenue growth of 3.9% from 2018, with the underlying growth at constant currency at 2%. In 2019, Elsevier accounted for 34% of the revenues of RELX (£2.637billion of £7.874billion). In adjusted operating profits, it represented 39% (£982m of £2.491bn). Adjusted operating profits (with constant currency) rose by 2% from 2018 to 2019.

Өнімдер мен қызметтер

Өнімдер мен қызметтерге журналдардың, оқулықтар мен анықтамалық еңбектердің электрондық және баспа нұсқалары кіреді және денсаулық сақтау, өмір, физикалық және әлеуметтік ғылымдарды қамтиды. Нысаналы нарықтар – академиялық және мемлекеттік ғылыми-зерттеу институттары, корпоративтік ғылыми-зерттеу зертханалары, кітап сатушылар, кітапханашылар, ғылыми зерттеушілер, авторлар, редакторлар, дәрігерлер, медбикелер, денсаулық сақтау саласының басқа да мамандары, медицина және медбикелік оқушылары мен мектептері, медициналық зерттеушілер, фармацевтикалық компаниялар, ауруханалар және ғылыми-зерттеу орталықтары. Компания 13 тілде, соның ішінде ағылшын, неміс, француз, испан, итальян, португал, поляк, жапон, хинди және қытай тілдерінде жариялайды. Басты өнімдер мен қызметтерге VirtualE, ScienceDirect, Scopus, Scirus, EMBASE, Engineering Village, Compendex, Cell, Knovel, SciVal, Pure және Analytical Services, The Consult сериясы (FirstCONSULT, PathCONSULT, NursingCONSULT, MDConsult, StudentCONSULT), Virtual Clinical Excursions және Gray's Anatomy, Nelson Pediatrics, Dorland's Illustrated Medical Dictionary, Netter's Atlas of Human Anatomy сияқты көптеген анықтамалық еңбектер, сондай-ақ көптеген журналдардың онлайн нұсқалары кіреді. ScienceDirect – Elsevier журналдарына және 40 000-нан астам электрондық кітаптарға, анықтамалық еңбектерге, кітап серияларына және оқулықтарға онлайн электрондық қол жеткізуді қамтамасыз ететін Elsevier платформасы. Мақалалар төрт негізгі бөлімге бөлінеді: физикалық ғылымдар және инженерия, өмір ғылымдары, денсаулық ғылымдары және әлеуметтік ғылымдар мен гуманитарлық ғылымдар. Веб-сайттағы көптеген мақалалардың аннотациялары (түйіндері) тегін қолжетімді; мақаланың толық мәтініне (PDF форматында, ал жаңа басылымдар үшін HTML форматында) қол жеткізу көбінесе жазылу арқылы немесе жеке төлем жасауды талап етеді. Көптеген британдық университеттер Elsevier-ге жыл сайын миллион фунттан астам төлейді. Компанияны ашық қолжетімділік моделіне көшуді жақтағандар ғана емес, сонымен қатар кітапхана бюджеттерінің қазіргі журнал бағаларын төлеуге мүмкіндік бермейтін университеттер де сынға алды. Мысалы, 2004 жылы Стэнфорд университетінің сенатының қаулысында Elsevier журналдары «білім беру және зерттеу құндылығына қарағанда пропорционалды түрде қымбат» екені атап көрсетілді және кітапханашылар оларды тастап кетуді қарастыруы керек екені, ал факультет мүшелері «пайдаланушылық немесе тым жоғары баға белгілейтін баспалар мен журналдарға мақалалар немесе редакциялық және рецензиялық жұмыстар жібермеуге» шақырылды. Elsevier-дің баға саясатына ұқсас ұсынымдар мен сын-пікірлер Калифорния университеті, Гарвард университеті және Дьюк университеті тарапынан қабылданды. 2015 жылдың шілдесінде Нидерланды университеттерінің қауымдастығы Elsevier-ге бойкот жариялаумен қауіптенді, ол голланд университеттері үшін ашық қолжетімділік саясаты бойынша келіссөздер жүргізуден бас тартты. Бір жылдық келіссөздерден кейін Elsevier 2018 жылға дейін Elsevier журналдарында голланд зерттеушілері жариялаған зерттеулердің 30% ашық қолжетімділікке берілетініне уәде берді. 2018 жылдың қазан айында Elsevier-ге қарсы шағым Еуропалық комиссияға берілді, онда Elsevier-дің құпия жазылым келісімдері мен нарықтағы үстемдігінен туындаған бәсекелестікке қарсы әрекеттер туралы мәлімделді. Еуропалық комиссия тергеуді бастамау туралы шешім қабылдады. Экономика саласындағы журналдардың жоғары бағасы, олардың көпшілігін Elsevier басып шығарады, 2009 жылы American Economic Association-ті American Economic Journal-ті іске қосуға итермелеген факторлардың бірі болды.

Products and services include electronic and print versions of journals, textbooks and reference works, and cover the health, life, physical, and social sciences. The target markets are academic and government research institutions, corporate research labs, booksellers, librarians, scientific researchers, authors, editors, physicians, nurses, allied health professionals, medical and nursing students and schools, medical researchers, pharmaceutical companies, hospitals, and research establishments. It publishes in 13 languages including English, German, French, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Japanese, Hindi, and Chinese. Flagship products and services include VirtualE, ScienceDirect, Scopus, Scirus, EMBASE, Engineering Village, Compendex, Cell, Knovel, SciVal, Pure, and Analytical Services, The Consult series (FirstCONSULT, PathCONSULT, NursingCONSULT, MDConsult, StudentCONSULT), Virtual Clinical Excursions, and major reference works such as Gray's Anatomy, Nelson Pediatrics, Dorland's Illustrated Medical Dictionary, Netter's Atlas of Human Anatomy, and online versions of many journals including The Lancet. ScienceDirect is Elsevier's platform for online electronic access to its journals and over 40,000 e books, reference works, book series, and handbooks. The articles are grouped in four main sections: Physical Sciences and Engineering, Life Sciences, Health Sciences, and Social Sciences and Humanities. For most articles on the website, abstracts are freely available; access to the full text of the article (in PDF, and also HTML for newer publications) often requires a subscription or pay per view purchase. and many British universities pay more than a million pounds to Elsevier annually. The company has been criticized not only by advocates of a switch to the open access publication model, but also by universities whose library budgets make it difficult for them to afford current journal prices. For example, in 2004, a resolution by Stanford University's senate singled out Elsevier's journals as being "disproportionately expensive compared to their educational and research value", which librarians should consider dropping, and encouraged its faculty "not to contribute articles or editorial or review efforts to publishers and journals that engage in exploitive or exorbitant pricing". Similar guidelines and criticism of Elsevier's pricing policies have been passed by the University of California, Harvard University, and Duke University. In July 2015, the Association of Universities in the Netherlands threatened to boycott Elsevier, which refused to negotiate on any open access policy for Dutch universities. After a year of negotiation, Elsevier pledged to make 30% of research published by Dutch researchers in Elsevier journals open access by 2018. In October 2018, a complaint against Elsevier was filed with the European Commission, alleging anticompetitive practices stemming from Elsevier's confidential subscription agreements and market dominance. The European Commission decided not to investigate. The elevated pricing of field journals in economics, most of which are published by Elsevier, was one of the motivations that moved the American Economic Association to launch the American Economic Journal in 2009.

Құрама және сатып алулар

RELX Group компаниясы бірігулер мен сатып алулар саласында белсенділік танытты. Elsevier зерттеу және баспа саласындағы өзіне толықтыратын немесе бәсекелес бизнестерді, сондай-ақ нарықтық күшін арттыратын Mendeley (2collab жабылуынан кейін), SSRN, bepress/Digital Commons, PlumX, Hivebench, Newsflo, Science Metrix және Interfolio сияқты компанияларды қосып алды.

Конференциялар

Elsevier сонымен қатар әлем бойынша 50-ден астам конференция, көрме және семинар ұйымдастырады, олар өмір ғылымдары, физикалық ғылымдар және инженерия, әлеуметтік ғылымдар, сондай-ақ денсаулық сақтау ғылымдарын қамтиды.

Шиллдің шолу ұсынысы

BBC хабарлағандай, 2009 жылы [Эльзевье] компаниясы "Клиникалық психология" оқулығына үлес қосқан ғалымдарға Amazon.com және Barnes & Noble (ірі американдық кітап сатушы) сайтында оқулыққа бес жұлдызды баға берсе, 17 фунт стерлинг 25 центтік Amazon купоны ұсынды. Elsevier компаниясы бұл жайтқа былай деп түсіндірді: "Мүдделі тараптарды кітап туралы пікір жазуға шақыру ғылыми басылымдардағы әдеттегі жағдай, және адамдарға уақыты үшін шағын сыйлық беру де дұрыс емес емес. Бірақ барлық жағдайда сұраныс әділ болуы керек, жағымды баға беруге ешқандай ынталандыру болмауы тиіс, ал осы электрондық хат осы шектен шығып кеткен", және бұл маркетинг бөлімінің қызметкерінің қателігі болды.

Мәтін қазу зерттеулерін бұғаттау

Elsevier жеке лицензиялар арқылы мәтін және деректерді өндіруді реттеуге ұмтылады. 2015 жылдың қараша айында Elsevier бір ғалымның Elsevier жарияланымдарында кең көлемде мәтін өндіру зерттеуін жүргізуіне кедергі келтірді, тіпті оның мекемесі Elsevier журналының мазмұнына қол жеткізу үшін ақша төлегеніне қарамастан. Деректер R пакеті "statcheck" пайдаланылып жиналды.

Қазба отын компанияларының консультациясы мен адвокациясы

Elsevier – табиғи отын өндірісін ұлғайтуға бағытталған кітаптарды ең көп шығаратын баспагерлердің бірі. Компания 2010 жылдан бері қазба отын өнеркәсібімен табиғи отынды өндіруді жақсарту үшін жұмыс істеп келеді. Ол ірі мұнай компанияларының қызметкерлері болып табылатын авторларды, журнал кеңесшілер кеңесінің мүшелерін және редакторларды шақырады. Бұдан өзге, ол деректер қызметтерін және зерттеу порталдарын тікелей табиғи отын өнеркәсібіне "барлаудың сәтті болу мүмкіндігін арттыруға" көмектесу үшін ұсынады.

"Кімдер әріптестерінің пікірінен қорқады?"

2013 жылы Elsevier журналының бірі Джон Боханнонның "Peer Review-ден кім қорқады?" деп аталатын, "Science" журналында жарияланған тәжірибесіне тап болды. "Drug Invention Today" журналы Боханнон жасаған, кез келген сапалы сараптама жүйесі қабылдамайтын анық жалған мақаланы қабылдады. Оның орнына, "Drug Invention Today" жалған мақаланы жариялауға келіскен көптеген ашық қолжетімді журналдардың қатарында болды. 2014 жылы бұл журнал басқа баспагерге берілді.

Жалған журналдар

2009 жылы Австралиядағы сот ісінде, онда Merck & Co компаниясына Vioxx қолданушысы шағым түсірді, талапкер Мерк Elsevier компаниясына Австралияның сүйек және буын медицинасы журналын жариялауға ақы төлегенін, ол қарастырылған академиялық журнал болып көрінген, бірақ шын мәнінде тек Мерк препараттарына қатысты жағымды мақалалар ғана болғанын мәлімдеді. Мерк журналды "қосымша басылым" деп сипаттады, оның ішіндегі мақалалар Мерк жазған деген шаруашылықты жоққа шығарды және мақалалардың барлығы қарастырылған медициналық журналдардан қайта басылғанын мәлімдеді. 2009 жылдың мамыр айында Elsevier Health Sciences бас директоры Хансен Австралиядағы демеушілік журналдарға қатысты мәлімдеме жасап, олардың фармацевтикалық клиенттер атынан жасалған, журналдарға ұқсатып дайындалған және тиісті ақпаратты жарияламаған "демеушілік мақалалар жинағы" екенін мойындады. Мәлімдемеде "бұл қабылдауға болмайтын тәжірибе" деп танылды. "The Scientist" журналы Elsevier өкілінің хабарлауынша, Австралиядағы кеңсесі 2000 жылдан 2005 жылға дейін алты демеушілік басылымды "Excerpta Medica" таңбасымен шығарған, атап айтқанда: Австралазиялық сүйек және буын медицинасы журналы (Australas. J. Bone Joint Med.), Австралазиялық жалпы практика журналы (Australas. J. Gen. Pract.), Австралазиялық неврология журналы (Australas. J. Neurol.), Австралазиялық кардиология журналы (Australas. J. Cardiol.), Австралазиялық клиникалық фармация журналы (Australas. J. Clin. Pharm.) және Австралазиялық жүрек-қан тамырлары медицинасы журналы (Australas. J. Cardiovasc. Med.). Excerpta Medica Elsevier басқаратын "стратегиялық медициналық коммуникациялар агенттігі" болды, делінген басылымның веб-сайтында. 2010 жылдың қазан айында Excerpta Medica компаниясын Adelphi Worldwide сатып алды.

Хаос, солитон және фракталдар

Elsevier журналының бас редакторы «Хаос, Солитон және Фракталдар» Мохамед Эль Наши өзінің жұмыстарын тиісті рецензиясыз жариялау үшін өкілеттігін жеміссіз пайдаланды деген күдік болды. 1993 жылдан бері журналға Эль Нашидің авторлығында 322 мақала жарияланған. 2008 жылдың желтоқсан айындағы соңғы санында оның бес мақаласы жарық көрді. Осы дау-дамай блогтарда кеңінен талқыланды. Баспагер 2009 жылдың қаңтар айында Эль Нашидің бас редактор қызметінен кеткенін хабарлады. 2011 жылдан бастап журналдың бас редакторлары Морис Курбаж және Паоло Григолини болды. 2011 жылдың маусым айында Эль Наши «Nature» журналын арнаусыздыққа шақырып сотқа берді, оның абыройы 2008 жылдың қараша айындағы зейнеткерлік туралы мақаласынан зардап шеккенін мәлімдеді. Мақалада Nature журналы оның халықаралық институттармен байланысы туралы мәлімдемелерін тексеріп растай алмағаны туралы ақпараттар келтірілген. Сот процесі 2011 жылдың қарашасында басталды және 2012 жылдың шілдесінде аяқталды. Сот шешімі бойынша мақала «көбінесе шындыққа сәйкес», «шынайы пікір» және «жауапкершілігі жоғары журналистиканың нәтижесі» деп танылды. Өзінің қорғауын жүргізген Эль Наши өзінің мақалалары рецензияланғанын көрсететін ешқандай құжат ұсынбады. Судья Виктория Шарп Эль Нашидің «Nature» журналымен байланыста редакциялық саясатын қорғау үшін бірнеше жалған аттарды қолданғанына күдік тудыратын «нақты және маңызды себептер» бар екенін анықтады және бұл мінез-құлқын «ерекше» және «беймәлім» деп сипаттады.

Плагиат

Elsevier-дің "Авторлардың міндеттері" дегенде авторлар өздерінің толыққанды түпнұсқа еңбектер жазғанын қамтамасыз етуі керек және басқалардың еңбегіне дұрыс сілтеме жасауы тиіс. Elsevier плагиаттың барлық түрлерін этикаға қарсы әрекет деп санайды. Кейбір Elsevier журналдары қолжазбаларды плагиатқа тексеруден автоматты түрде өткізеді, бірақ барлығы емес. Албан саясаткері Таулант Мука Elsevier журналының Procedia журналындағы бір мақаланың аннотациясы плагиатталғанын мәлімдеді. Муканың мақаланың толық нұсқасына қол жеткізгені белгісіз.

Ғылыми расизм

Анджела Сайни екі Elsevier журналын – «Зиялылық» және «Жеке тұлға және жеке айырмашылықтар» – сынға алды, себебі олардың редакциялық кеңестеріне Ричард Линн және Герхард Майзенберг сияқты ғылыми расизмнің белгілі жақтаушылары енгізілген. Оның сұрақтарына жауап ретінде Elsevier олардың редакторлар ретінде болуын қорғады. «Зиялылық» журналы «кейде расалар арасындағы интеллект айырмашылықтары туралы жалған ғылыми тұжырымдарды қамтитын мақалаларды жариялағаны» үшін сынға ұшырады. Бұл – «Интеллект зерттеулері жөніндегі халықаралық қоғамның» ресми журналы, ол «Нью Стейтсмен» газетінде ғылыми нәсілшілдік форумы ретінде сипатталған «Интеллект жөніндегі Лондон конференциясын» ұйымдастырады. 2019 жылғы ашық хатқа, Retraction Watch-тың күш-жігеріне және 1000-нан астам адам қол қойған петицияға жауап ретінде 2020 жылдың 17 маусымында Elsevier J. Philippe Rushton және Donald Templer 2012 жылы Elsevier журналында жариялаған мақаласын қайтарып алғанын жариялады. Мақалада адам терісінің түсінің адамның агрессиясымен және сексуалды мінез-құлқымен байланысты екенін көрсететін ғылыми дәлелдер бар екені айтылған. Олардың бір журналы – «Journal of Analytical and Applied Pyrolysis» – сарапшылардың пікірлерін қарау есебін манипуляциялауға қатысты болды.

"Білімнің бағасы" бойкоты

2003 жылы әртүрлі университет кітапханашылары Elsevier-дің "үлкен пакет" журналдар жиынтығына наразылық білдіру үшін бірлесіп жұмыс істей бастады. Компания кітапханаларға журналдарға жазылуды белгілі бір тариф бойынша ұсынды, бірақ кітапханашылар тек танымал журналдарға салыстырмалы төмен бағамен жазылудың экономикалық мүмкіндігі жоқ деп шағымданады. Кітапханашылар баға белгілеу схемаларының салдары туралы талқылауларын жалғастырды, көптегендері басқа мүмкіндіктердің болмауына байланысты Elsevier пакеттерін сатып алуға қысым сезінді. 2012 жылдың 21 қаңтарында математик Тимоти Гоуэрс Elsevier-ді бойкоттайтынын жариялады, сондай-ақ бұл саладағы басқалар да бұрыннан осылай істеп жүргенін атап өтті. Бойкоттың себептері – жеке журналдарға артық жазылу бағасы, түрлі құндылық және маңыздылыққа ие журналдарды жиынтықтап ұсыну, сондай-ақ Elsevier-дің SOPA, PIPA және Research Works Act-ті қолдауы. Бұл заңдар АҚШ-тағы мемлекеттік қаржыландырылатын зерттеулерге ашық қолжетімділікті шектеуге және ғылыми деректерді бөлісуді қиындатуға бағытталған еді. Осыдан кейін "Білімнің құны" сайтында Elsevier-мен ынтымақтаспауды (яғни Elsevier журналдарына мақалалар жібермеу, мақалаларды рецензиялаудан бас тарту және журналдардың редакциялық алқаларына қатысудан бас тарту) қолдаған петиция пайда болды. 2012 жылдың ақпанына қарай бұл петицияға 5000-нан астам ғалым қол қойды. Компания бұл талаптарға күйіп, бағалары салалық орташа деңгейден төмен екенін және жиынтықтап ұсыну Elsevier журналдарына қол жеткізудің бірнеше жолының бірі ғана екенін мәлімдеді. "Білімнің құны" қозғалысы туралы тізілмесе де, мәлімдемеде бұл қадам зерттеуді қаржыландырушылармен ағымдағы талқылаулар үшін азырақ шиеленісті және өнімді жағдай жасауға көмектеседі деген үміт білдірілді. Elsevier-дің мәлімдемесінен кейін бірнеше сағат өткен соң, заң жобасын демеушілік еткен АҚШ Өкілдер палатасының мүшелері Даррелл Исса және Каролин Малони бірлескен мәлімдеме жасап, заң жобасын Конгресске ұсынбайтындарын хабарлады.

In 2003, various university librarians began coordinating with each other to complain about Elsevier's "big deal" journal bundling packages, in which the company offered a group of journal subscriptions to libraries at a certain rate, but in which librarians claimed no economical option was available to subscribe to only the popular journals at a rate comparable to the bundled rate. Librarians continued to discuss the implications of the pricing schemes, many feeling pressured into buying the Elsevier packages without other options. On 21 January 2012, mathematician Timothy Gowers publicly announced he would boycott Elsevier, noting that others in the field have been doing so privately. The reasons for the boycott are high subscription prices for individual journals, bundling subscriptions to journals of different value and importance, and Elsevier's support for SOPA, PIPA, and the Research Works Act, which would have prohibited open access mandates for U. S. federally funded research and severely restricted the sharing of scientific data. Following this, a petition advocating noncooperation with Elsevier (that is, not submitting papers to Elsevier journals, not refereeing articles in Elsevier journals, and not participating in journal editorial boards), appeared on the site "The Cost of Knowledge". By February 2012, this petition had been signed by over 5,000 academics, The firm disputed the claims, claiming that their prices are below the industry average, and stating that bundling is only one of several different options available to buy access to Elsevier journals. Although the Cost of Knowledge movement was not mentioned, the statement indicated the hope that the move would "help create a less heated and more productive climate" for ongoing discussions with research funders. Hours after Elsevier's statement, the sponsors of the bill, US House Representatives Darrell Issa and Carolyn Maloney, issued a joint statement saying that they would not push the bill in Congress.

S жоспары

Еуропадан басталып, кейіннен АҚШ-тың бірқатар ғылыми-зерттеуді қаржыландыру агенттіктеріне тараған Plan S ашық қолжетімділік бастамасы, 2020 жылға дейін кейбір гранттарды алған зерттеушілерді ашық қолжетімділік журналдарында жариялауды талап етеді. Elsevier компаниясының өкілі: «Ақпараттың тегін болуы керек деп ойласаңыз, Wikipedia-ға көшіңіз» деді. 2018 жылдың қыркүйегінде UBS, Plan S ғылыми қаржыландырудың 5-10%-на әсер етуі мүмкін екенін және Elsevier бағасын төмендетуге мәжбүрлеуі мүмкін екенін атап, Elsevier (RELX) акцияларын сатуға кеңес берді.

Колумбия

14 жыл бойы Colciencias, қазір Minciencias, Elsevier компаниясымен келіссөздер жүргізді, бұл болжамды мәселелердің ақпараттық өсуіне нақты және тиімді жауап ретінде, осы жобаға жоғары білім беру мекемелерінің көптеуі қосылуына мүмкіндік берді, себебі алынған масштаб арқасында үнемдеуге қол жеткізілді. Колумбия Латын Америкасында Scopus индекстелген құжаттар саны бойынша Бразилиядан кейін төртінші орынға ие болды және соңғы бес жылда 57%-ға өсті, бұл көрсеткіш көрші елдердегі көрсеткіштерден айқын жоғары. Consortia S.A.S. басқаратын "Consorcio Colombia" ұлттық консорциумы 2016 жылы консорциум мүшелері үшін жақсы бағаларға келісім жасады. Ағымдағы келісім бойынша (Колумбия Ұлттық ғылым және технология министрлігі) Minciencias және (Колумбия Ұлттық білім министрлігі) Mineducación академиялық және ғылыми-зерттеу ресурстарына қайта инвестициялау шартымен өнімдердің толық төлемінен мекемелерге қаражатты қайтарады.

Финляндия

2015 жылы фин ғылыми-зерттеу ұйымдары абоненттік төлемдер ретінде барлығы 27 миллион евро төледі. Жалпы шығындардың үштен бірінен астамы Elsevier компаниясына жұмсалды. Бұл ақпарат баспагерлермен жасалған шарттардағы құпиялылық тармақтарына байланысты абоненттік төлемдер туралы сұраныс қабылданбағаннан кейін, сәтті сотқа шағымдану арқылы жарияланды. Осы фактінің анықталуы tiedonhinta.fi петициясының құрылуына әкелді, онда ғылыми қауымдастықтың 2800-ден астам мүшесі мазмұнға ашық қолжетімділік пен бағаның оңтайлы болуын талап етіп қол қойды. Басқа баспагерлермен келісімдер жасалғанымен, Elsevier компаниясымен келісімге келілмеді, нәтижесінде nodealnoreview.org баспагерді бойкоттау акциясына 600-ден астам адам қол қойды. 2018 жылдың қаңтар айында тараптар келісімге келгені расталды.

Франция

Француз Куперин консорциумы 2019 жылы ғылыми қауымдастықтың сын-пікірлеріне қарамастан Elsevier-мен 4 жылдық келісімшартқа қол қойды. Француздық École Normale Supérieure 2008 жылдан бастап Elsevier арқылы Annales Scientifiques de l'École Normale Supérieure журналын жариялауды тоқтатты. 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап Француз ғылым академиясы Elsevier-мен өзінің 7 журналын Comptes rendus de l'Académie des Sciences жариялауды тоқтатып, Centre Mersenne-ге көшті.

Венгрия

2018 жылдың наурыз айында Венгрияның Электрондық ақпараттық қызмет ұлттық бағдарламасы 2019 жылғы Elsevier жазылымдары бойынша келіссөздер бастады, оқып, жариялау шартын сұрады. Венгрия консорциумы 2018 жылдың желтоқсанында келіссөздерді тоқтатты және жазылым жаңартылмады.

Иран

2013 жылы Elsevier АҚШ-тың Шетелдік активтерді бақылау кеңсесі сол жылы жариялаған санкцияларға жауап ретінде өзінің саясатын өзгертті. Бұл, Elsevier журналдарының Иран үкіметінде жұмыс істейтін ирандық азаматтардың мақалаларын жарияламау қажеттігін қамтиды. Elsevier компаниясының бас директоры Марк Сили компания атынан өкініш білдірді, бірақ заңның осы түсіндірілуіне наразылық білдіру ниетін жарияламады.

Италия

CRUI (Италия университеттерінің қауымдастығы) 2018–2022 жылдарға арналған 5 жылдық келісімге қол қойды, ғылыми қауымдастықтың наразылығына қарамастан. Наразылықтың негізгі мәселелері – екі рет төлем арқылы бағаның өсуінің алдын алу шараларының қабылдалмауы сияқты жайттарға қатысты болды.

Нидерланды

2015 жылы Нидерландының барлық 14 университетінің консорциумы Elsevier компаниясымен Нидерланды авторларының мақалалары ашық қолжетімді болуы жөнінде келісімге келмесе, бойкот жасаймыз деп мәлімдеді. Нәтижесінде, 2018 жылға қарай оның Нидерландыдағы мақалаларының 30% ашық қолжетімді болады деп келісімге қол жеткізілді. Нимген қаласындағы Радбоуд университетінің президенті және голланд тарапынан келіссөздерді жүргізген Жерар Мейер: «Мен 100% нәтиже күткенмін» деп атап өтті.

Норвегия

2019 жылдың наурыз айында Норвегия үкіметі 44 мекеме – университеттер, университет колледждері, ғылыми-зерттеу институттары және ауруханалар – атынан Elsevier компаниясымен жазылым шартын жаңару бойынша келіссөздерді тоқтатуға шешім қабылдады, себебі ашық қолжетімділік саясаты бойынша келіспеушіліктер туындады және Elsevier оқуға қолжетімділіктің бағасын төмендетуге құлық танытпады.

Оңтүстік Корея

2017 жылы 70-тен астам университет кітапханасы Elsevier компаниясының ішінде болған үш баспагерге қатысты "келісімшарт бойкоты" қозғалысын растады. 2018 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, келіссөздер жалғасып жатқандықтан, қатысушы кітапханалар бойкотты жалғастыру туралы шешім қабылдамақ. Кейіннен келісім шартқа қол қойылғаны расталды.

Швеция

2018 жылдың мамыр айында Швецияның барлық университеттері мен ғылыми-зерттеу институттары атынан лицензиялық келісімдерді келіссөз жүргізетін Bibsam консорциумы Elsevier компаниясымен келісімшартын жаңартпауға шешім қабылдады. Бұл шешімге себеп, баспагердің ашық қолжетімділікке көшу талаптарын қанағаттандырмауы және жариялану құнының күрт өсуі болды. Швед университеттері 2018 жылдың 30 маусымына дейін жарияланған мақалаларға қол жеткізе алады. Bibsam консорциумының төрағасы Астрид Сёдерберг Видинг: «Ғылыми коммуникацияның қазіргі жүйесі өзгеруі керек, ал біздің жалғыз мүмкіндігіміз – ашық қолжетімділікке тұрақты көшу бойынша талаптарымыз орындалмаған жағдайда келісімдерді тоқтату» деді. Швеция 2026 жылға дейін ашық қолжетімділікті қамтамасыз етуді мақсат тұтып отыр. 2019 жылдың қараша айында келіссөздер аяқталды, нәтижесінде Швеция Elsevier журналдарына оқуға және өз зерттеушілерінің барлық мақалаларын ашық қолжетімділікпен жариялауға төлем жасады.

Тайвань

Тайваньда 75 проценттен астам университеттер, оның ішінде елдің үздік 11 оқу орны Elsevier-ге қарсы ұжымдық бойкотқа қатысты. 2016 жылдың 7 желтоқсанында 140-тан астам мекемені өкілдік ететін Тайвань консорциумы CONCERT Elsevier-мен келісімшартын жаңартпайтынын жариялады.

Америка Құрама Штаттары

2018 жылдың наурызында Флорида мемлекеттік университетінің профессорлық-оқытушылық құрамы бірнеше журналға жазылудың 2 миллион долларлық шартын тоқтатуға дауыс берді. 2019 жылдан бастап олар журналдарға жеке-жеке қол жеткізуді сатып алатын болады. UC зерттеушілерінің зерттеулеріне ашық қолжетімділік және Elsevier журналдарына жазылу бағалары бойынша бірнеше айлық келіссөздерден кейін, UC президенті кеңсесі 2019 жылдың 28 ақпанында жариялаған баспасөз хабарламасында: «Эльзевьер ұсынған шарттар бойынша баспа UC авторларынан университеттің көп миллиондық жазылу төлемдеріне қоса үлкен жариялану ақысын талап ететін еді, бұл университетке әлдеқайда көп шығын әкеліп, Elsevier үшін үлкен пайда табуға мүмкіндік берер еді» делінген. 2019 жылдың 10 шілдесінде Elsevier барлық жаңа төлемақымен қоршалған мақалаларға және 2019 жылға дейін жарияланған төлемақымен қоршалған мақалалардың шамамен 5% -ына қол жеткізуді шектеуді бастады. 2020 жылдың сәуір айында Солтүстік Каролина университеті «қолжетімді бағаны ұсына алмауы» себебін келтіре отырып, Elsevier пакетін жаңартпауға шешім қабылдады. Жылдық құны 2,6 миллион доллар тұратын лицензияны ұзартудың орнына, университет кішкентай топтама жеке журналдарға жазылуды жалғастыруды жөн көрді. Нью-Йорк мемлекеттік университеті кітапханалар консорциумы да Unpaywall журналдарының бағалауымен ұқсас нәтижеге қол жеткізді. Сол сияқты, MIT 2020 жылдың маусым айында Elsevier жаңа мақалаларына қол жеткізу үшін төлем жасамайтынын мәлімдеді. 2022 жылы Elsevier және Мичиган университеті ашық қолжетімділікпен жариялағысы келетін авторларды қолдау бойынша келісімге келді.

Украина

2020 жылдың маусым айында Украина үкіметі сәтсіз келіссөздерден кейін елдегі барлық университеттерге жазылуды тоқтатты. Білім министрлігі Elsevier тізілімінде өзін ресейлік деп жариялаған, бірақ оккупацияланған аумақтарда шығарылған журналдарды индекстейтінін мәлімдеді.

Ашық қолжетімділікпен қамтамасыз етілетін бұйымдарды сату

2014, 2015, 2016 және 2017 жылдары Elsevier ашық қолжетімді болуға тиіс болған кейбір мақалаларды сатқаны анықталды, бірақ олар төлемдік қабырға артына жасырылды. 2015 жылы осыған ұқсас жағдай болды, Elsevier John Wiley & Sons баспасынан шыққан ашық қолжетімді мақаланы жүктеу үшін ақы алды. Дегенмен, Elsevier-дің мақаланың олардың сайтында қолжетімді болуына рұқсат берген лицензияны бұзғаны нақты болмады.

Академиктердің өз мақалаларын интернетте жариялауына қарсы іс-қимыл

2013 жылы Elsevier компаниясын өкілдік ететін Digimarc компаниясы Калгари университетіне университет веб-беттерінде профессорлық-оқытушылар құрамының авторлық мақалаларын жоюды талап етті; мұндай академиялық мақалаларды дербес сақтау Канада авторлық құқығының «әділ пайдалану» ережелеріне сәйкес заңды болуы мүмкін, бірақ университет талапқа бағынды. Гарвард университеті мен Калифорния университеті, Ирвин де өзін-өзі мұрағаттаған академиялық мақалаларды жою туралы хабарлама алды, бұл Гарвард үшін алғашқы рет болды, деп мәлімдеді Питер Субер. Academia.edu бәсекелесі Mendeley-ді сатып алғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Elsevier Academia.edu-ға мыңдаған хабарлама жіберді, бірақ ғалымдардың кең тарапынан наразылық білдірілгеннен кейін бұл практика тоқтатылды, деп хабарлады Academia.edu негізін қалаушы және бас атқарушы директоры Ричард Прайс. Elsevier 2016 жылдың мамыр айында SSRN репозиторийін сатып алғаннан кейін ғалымдар өздерінің кейбір жұмыстары ескертусіз жойылғаны туралы шағымдана бастады. Бұл әрекет техникалық қате деп түсіндірілді.

Sci-Hub және LibGen сот ісі

2015 жылы Elsevier Sci Hub және LibGen сайттарына авторлық құқықпен қорғалған мақалаларды тегін тарату фактісі бойынша сотқа шағымданып, талап қойды. Elsevier институционалдық тіркелгілерге заңсыз кіру деректерін де мәлімдеді.