Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Генри Фицзалан, Арундлдің 12-ші графы (23 сәуір 1512 – 24 ақпан 1580) – ағылшын дворяны, өмірінің барысында барлық кейінгі Тюдор монархтарының сарайында маңызды рөл атқарған, бәлкім, жалғыз адам. Сонымен қатар, осы атқа ие болғандар.
English nobleman
those of a similar name
Henry Fitzalan, 12th Earl of Arundel KG (23 April 151224 February 1580) was an English nobleman, who over his long life assumed a prominent place at the court of all the later Tudor sovereigns, probably the only person to do so.
Генрих VIII кезінде соттың мансабы
Ол Уильям Фицзаланның жалғыз ұлы, 11-ші Арундел графының және оның екінші әйелі Энн Персидің қызы, 4-ші Нортумберленд графы Генри Персидің қызы болды, және оған Генри VIII-нің құрметіне есім қойылды, ол оның крещениесінде жеке өз шақырушысы болды. 15 жасында Генри Фицзалан король Генрих VIII сарайында паж болып, 1532 жылы корольді Кале қаласына сүйемелдеді. 1533 жылы ересек болғанда, ол әлі тірі әкесінің қосалқы атағы болған Лорд Малтраверс ретінде парламентке шақырылды. 1536 жылдың мамыр айында Анна Болейн және оның күдікті жақыны Лорд Рочфордтың сот отырысына қатысты. 1540 жылы ол Каледе вице-губернатор болып тағайындалды. Әкесі 1544 жылдың басында қайтыс болғанға дейін ол онда қалды, өз қаражатымен бекіністерді жақсартты. Ол графтық атаны иелену үшін Англияға оралды және Гартер орденінің рыцары аталды. Франциямен соғыс оны көп ұзамай континентке қайтарды, ол 1544 жылдың көп бөлігін онда өткізді. Содан кейін Англияға оралып, король оны Лорд-камергерлікке тағайындады.
He was the only son of William Fitzalan, 11th Earl of Arundel, and his second wife Anne Percy, daughter of Henry Percy, 4th Earl of Northumberland, and was named for Henry VIII, who personally stood as his godfather at his baptism. At 15, Henry Fitzalan became a page at the court of King Henry VIII, attending the king to Calais in 1532. When he came of age, in 1533, he was summoned to Parliament as Lord Maltravers, a subsidiary title of his father, who was still alive. He attended the trials of Anne Boleyn and her alleged lover Lord Rochford in May 1536. In 1540 he was appointed deputy of Calais. He remained there, improving the fortifications at his own expense, until his father's death in early 1544. He returned to England to assume the earldom, and was made a Knight of the Garter. War with France soon brought him back to the continent, where he spent much of 1544. He then returned to England, where the king appointed him Lord Chamberlain.
Эдуард VI
1547 жылы Генрих патша қайтыс болғаннан кейін, граф Маршал граф Эдуард VI-ның тәж кигізу рәсімін өткізді. Ол Лорд-камергер қызметін жалғастырды, және Генрихтің өсиеті бойынша 12 көмекші атқарушы кеңесінің мүшесі ретінде тағайындалды. Жаңа патшаның еңбекшісі, Сомерсеттің 1-ші герцогы, Лорд-протектор Эдвард Сеймурдың кезінде Арунделдің ықпалы азайды, ол тез арада Сомерсеттің қызметтен алынуын қолдады. Сомерсет 1549 жылғы қазан айында қызметтен алынып, Лондон мұнарасына қамалды, ал Арундел, Томас Уриотсли, Саутгемптонның 1-ші графы және Джон Дадли, Уорвик графы (кейін Нортумберленд герцогы) жаңа үкіметтік топтың жетекшілері болды. 1550 жылдың басында Уорвик діни консерваторлар болған Арундел мен Саутгемптонды қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Арундел күмәнді айыптармен үй қамауына алынды. Оған сондай-ақ 12 000 фунт стерлинг айыппұл салынды, оның 8 000 фунты кейіннен кешірілді. Бірнеше айдан кейін ол айыптардан ақталды, бірақ бұл оқиға оны Тауэрден босатылып, Ұлы Кеңеске қайта қабылданған Сомерсет герцогының жақтаушыларының қатарына итермеледі. Сомерсет 1551 жылы қайтадан тұтқындалғанда, Арундел оның кейбір құйрықтарына қатысқандықтан өзі де тұтқындалып, бір жылға қамалды. Ақырында оған кешірім берілді, тағы да ірі айыппұл төленді және 1553 жылғы мамыр айында Кеңестегі орнына оралды.
After King Henry's death in 1547, the Earl was Earl Marshal acted as Edward VI's coronation. He continued as Lord Chamberlain, and in addition, by the terms of Henry's will, was designated one of the council of 12 assistant executors. Under the new King's uncle, Lord Protector Edward Seymour, 1st Duke of Somerset, Arundel's influence diminished, and he soon became an advocate of Somerset's removal. Somerset was deposed and sent to the Tower of London in October 1549, with Arundel, Thomas Wriothesley, 1st Earl of Southampton, and John Dudley, Earl of Warwick (later Duke of Northumberland) among the leaders of the new governing group. In early 1550 Warwick removed Arundel and Southampton, who were religious conservatives, from office. Arundel was placed under house arrest under dubious charges of peculation. He was also fined £12,000, £8,000 of which was later remitted. Within a few months, he was cleared of the charges, but the experience pushed him into the camp of the Duke of Somerset, who had been released from the Tower and readmitted to the Privy Council. When Somerset was again arrested in 1551, Arundel was implicated in some of his plots, and was himself arrested and imprisoned for a year. He was eventually pardoned, again heavily fined, and returned to his place on the Council in May 1553.
Мария I тұсындағы интригалар мен позиция
Король Эдуардтың денсаулығы күрт нашарлап, 1553 жылғы 21 маусымда Арундел Эдуардтың Лейди Джейн Грейге мұрагерлік құқығын берген патенттік хаттарына қол қойғандардың қатарында болды. Бірақ король қайтыс болғаннан кейін, Нортумберленд Лондонды қалдырған соң, ол Пемброк графымен бірге 1553 жылғы 19 шілдеде Мэри I-нің таққа отыруын жариялау үшін жұмыс істеді. Арундел Нортумберлендті Мэриге шабуыл жасауға итермеледі, сосын қала басшыларының жиналысын шақырып, Нортумберлендті айыптады және Мэриді патшайым деп жариялады. Ол үлкен мөрді және Кеңестің бағыну туралы хатын алып, Мэри тұрған Фрэмлингхэмге аттанды. Содан кейін ол Кембриджде Нортумберлендті қамауға алып, Мэримен бірге Лондонға оралды. Мэридің тәж кию рәсімінде Арундел екінші рет жоғары констебль болды, кейіннен патшалық үйдің лорд-стюарды қызметіне тағайындалды. Ол оның сарайында түрлі қызметтер атқарды, мысалы, оның күйеуі Испанияның Филипп II-сі Саутгемптонға келген кезде оны қарсы алған ақсүйектердің бірі болды. Кейіннен ол өгей інісі Генри Грейдің, 1-ші Саффолк герцогінің сотына төрағалық етті, 1554 жылы Уайттың бүліктерін басуға көмектесті, шетелдік миссияларға жіберілді және 1555 жылдың қыркүйегінде Филипппен бірге Брюссельге сапар шекті. Сол жылы ол және басқалары "Жаңа жерлерге саяхаткер саудагерлер компаниясы" деген атпен жарғы алды, оның мақсаты – белгісіз жерлерді ашу болды, сондай-ақ Оксфорд университетінің жоғары басқарушысы болып тағайындалды, 1559 жылы канцлер болып сайланды, бірақ сол жылы қызметтен бас тартты. 1557 жылы Франциямен соғыс қаупі туғанда, ол елді қорғау үшін күштердің генерал-лейтенанты болып тағайындалды және 1558 жылы бейбіт келісімдерді талқылауға арналған конференцияға қатысты. 1558 жылдың қарашасында Мэри қайтыс болғаннан кейін Англияға оралды. 1555 жылы ол қызы Мэридің 4-ші Норфолк герцогына үйленуіне көмектесті. Мэри 1557 жылдың тамызында қайтыс болды, бірақ қайтыс болғанға дейін жалғыз ұлы Филипп Говардты дүниеге әкелді, ол кейін Генридің жалғыз мұрагері атанды.
King Edward's health was seriously declining, and on 21 June 1553 Arundel was among those who signed Edward's letters patent which conferred the succession on Lady Jane Grey. After the King's death, and after Northumberland had left London, however, together with the Earl of Pembroke, he worked for the proclamation of Mary I on 19 July 1553. Arundel tricked Northumberland into attacking Mary, then called an assembly of the leaders of the city, denounced Northumberland, and had Mary proclaimed queen. Taking the great seal and a letter of submission by the Council, he then rode off to Framlingham, where Mary was staying. He then secured Northumberland in Cambridge, and returned to London with Mary. At Mary's coronation, Arundel was for the second time High Constable, and was then appointed Lord Steward of the royal household. He served in various roles in her court, being, for example, one of the nobles who received her husband Philip II of Spain when he landed at Southampton. Later, he presided over the trial of his brother in law, Henry Grey, 1st Duke of Suffolk, assisted in suppressing Wyatt's rebellion in 1554, was dispatched on foreign missions, and in September 1555 accompanied Philip to Brussels. The same year he and others received a charter under the name of Company of Merchant Adventurers to New Lands, for the discovery of unknown lands, and was made high steward of the University of Oxford, being chosen chancellor in 1559, but resigning his office in the same year. In 1557, on the prospect of a war with France, he was appointed lieutenant general of the forces for the defence of the country, and in 1558 attended the conference for the negotiation of peace. He returned to England on the death of Mary in November 1558. In 1555 he promoted the marriage of his daughter Mary to 4th Duke of Norfolk. Mary died in August 1557 but shortly before she died she gave birth to her only son, Philip Howard, who would later become Henry's sole heir.
Елизавета I тұсындағы лауазымдар
Елизавета I оған сенбесе де, ол өте күшті болғандықтан, оны кемсітуге немесе назардан тыс қалдыруға болмады, сондықтан ол таққа отырғандағы барлық лауазымдарында қалды. Ол үшінші рет патшалыққа кигізілу салтанатында жоғары мәртебеге ие болды. Бірақ, католик болғандықтан, ол өз дінтастарын қамауға алуға және Шотландиямен соғысқа қарсы болды. 1562 жылы ханыша ауырған кезде оның үйінде өткізілген кеңесте мұрагерлік мәселесін қарастырып, леди Кэтрин Грейдің талаптарын қолдағандығы үшін ханышаның гневiне ұшырады. 1564 жылы үкіметке қарсы құйрықтар жасады деген күдікпен лорд-стюард лауазымынан алынып, үйіне қамалды, бірақ желтоқсан айында қайтадан ханышаның құрметіне ие болды. 1566 жылдың наурыз айында Падуаға барды, бірақ ханыша шақырған соң 1567 жылдың 17 сәуірінде Лондонға оралды. Келесі жылы ол Шотландия королевасы Мэриге қарсы тағылған айыптаулар бойынша тергеу комиссиясының құрамында болды. 1568 жылы халықаралық жағдайды Уильям Сесилді құлату үшін пайдаланды және испан үкіметін сауданы тоқтатуға шақырды. Қаңтар айында Марияға көмектесу және оны таққа орналастыру жоспары бар екенін ханышаға хабарлап, оны алаңдатты және патшайымға қарсы қатаң шаралар қабылдауға қарсылығын жазбаша түрде білдірді. Қыркүйек айында Норфолк жасаған қастандық ашылғанда тұтқындалды, бірақ көтерілісте қастандық жасады деген айыптауды толыққанды дәлелдемегендіктен жазадан құтылып, 1570 жылдың наурыз айында босатылды және Роберт Дадли Сесилді ыңғайсыз жағдайға түсіру мақсатымен кеңеске қайта шақырды. Ол қайтадан құйрықтар жасады, олар 1571 жылдың қыркүйегінде Ридольфинің қастандығы ашылғанда белгілі бір дәрежеде ашыққа шықты. Тағы да тұтқындалды және Норфолк өлім жазасын алғаннан кейін ғана 1572 жылдың желтоқсанында босатылды. 1578 жылдың маусым айында оның қызы Джейн бала-шағасы болмай қайтыс болды, өйткені Джон Ламли, 1-ші барон Ламлиден туған үш баласының барлығы нәресте шағында көз жұмды. Оның қызы Джейннің қайтысымен, оның немересі Филипп Говард, оның қызы Мэридің ұлы, жалғыз тірі қалған ұрпақ болып қалды және Арундел графының титулы мен Генридің Сассекстегі барлық иеліктерінің, соның ішінде Арундел қамалының мұрагері атанды. Генрих 1580 жылдың 24 ақпанында қайтыс болды және Арундел қамалындағы Фицлан капелласында жерленді, онда оның есіне ескерткіш орнатылды. Генри Фицзалан Франциядан Англияға көліктерді әкелді, ол 1560 жылдардың ортасында Еуропа бойынша көп саяхаттады.
Although Elizabeth I did not trust him, he was too powerful to be slighted or ignored, and so he was retained in his various offices when she ascended the throne. For the third time, he had a high place at a royal coronation. However, as a Roman Catholic, he opposed the arrest of his co religionists and the war with Scotland. He incurred the queen's displeasure in 1562 by holding a meeting at his house during her illness to consider the question of succession and promote the claims of Lady Catherine Grey. In 1564, being suspected of intrigues against the government, he was dismissed from the lord stewardship and confined to his house, but was restored to favour in December. In March 1566 he went to Padua, but being summoned back by the queen he returned to London on the 17th of April 1567. The following year he served on the commission of inquiry into the charges against Mary, Queen of Scots. He made use of an international incident in 1568 as a means of effecting William Cecil's overthrow, and urged upon the Spanish government the stoppage of trade. In January he alarmed Elizabeth by communicating to her a supposed Spanish project for aiding Mary and replacing her on her throne, and put before the queen in writing his own objections to the adoption of extreme measures against her. In September, on the discovery of Norfolk's plot, he was arrested, but not having committed himself sufficiently to incur the charge of treason in the rebellion he escaped punishment, was released in March 1570, and was recalled by Robert Dudley to the council with the aim of embarrassing Cecil. He again renewed his intrigues, which were at length to some extent exposed by the discovery of the Ridolfi plot in September 1571. He was once more arrested, and not liberated till December 1572 after Norfolk's execution. In June 1578 his daughter, Jane died without living descendants, as her only three children from her marriage to John Lumley, 1st Baron Lumley all died in infancy. With the death of his daughter Jane, his grandson Philip Howard, son of his daughter Mary, was left as his only surviving descendant and thus became the heir to the Earldom of Arundel and the entirety of the vast estates Henry owned in Sussex, including Arundel Castle. Henry died on 24 February 1580 and was buried in the Fitzalan Chapel of Arundel Castle, where a monument was erected to his memory. Coaches were introduced into England from France by Henry Fitzalan, who travelled widely on the Continent in the mid 1560s.
Портреттер
Арунделдің портреті бірнеше рет салынды, соның ішінде Ханс Холбейн және Ханс Эворттың қолынан да туды.
Arundel's portrait was painted several times, including once by Hans Holbein and by Hans Eworth.