Арчибальд Генри Макдональд Синклер, 1-ші Тёрсо виконты (22 қазан 1890 – 15 маусым 1970), 1912 мен 1952 жылдар аралығында сэр Арчибальд Синклер деп танылып, көбінесе Арчи Синклер деп аталды, – шотланд саясаткері және Либералдық партияның басшысы.
Archibald Henry Macdonald Sinclair, 1st Viscount Thurso, (22 October 1890 – 15 June 1970), known as Sir Archibald Sinclair between 1912 and 1952, and often as Archie Sinclair, was a Scottish politician and leader of the Liberal Party.
Өмірбаян және білім
Синклер 1890 жылы Шотландияның Кейтнес аймағында дүниеге келген. Ол шотландтық әкесі Кларенс Гранвилл Синклер мен американдық әйелі Мейбел Сэндстің ұлы, Мейбел – Махлон Дей Сэндстің қызы және Этель Сэндстің жартылай қарындасы болған. Анасы туғаннан кейін көп ұзамай, ал әкесі 1895 жылы қайтыс болды. Ол әкесінің әжесі, 3-ші баронет Сэр Толемах Синклер, оның ағасы Уильям Макдональд Синклер және әпкесі Нинаға үйленген Оуэн Уильямс отбасыларында тәрбиеленді. Итон колледжінде және Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алған Синклер 1910 жылы гвардияға офицер болып қабылданып, өмір сақшыларының құрамына кірді. 1912 жылы ол әкесінің орнын басып, Ульбстердің 4-ші баронеті болды. Синклер Ұлыбританиядағы ең ірі жер иелерінің біріне айналды, оның Кейтнесте шамамен 400 гектар жері болды. Колин Кут өзінің естеліктерінде Синклердің "Адонистің сымбаты мен келбетіне сай келетін, қарсы тұруға болмайтын сүйкімділігі" туралы жазды. Ол кезде әдемі Синклер Клементина Черчилльдің кіші қарындасы Нелли Хозиерге үйленуге болатын адам ретінде қарастырылды.
Sinclair was born in 1890 in Caithness, Scotland. Sinclair was the son of a Scottish father, Clarence Granville Sinclair, and his American wife Mabel Sands, daughter of Mahlon Day Sands, and half sister of Ethel Sands. His mother died shortly after his birth, and his father in 1895. He was brought up in families including those of his paternal grandfather Sir Tollemache Sinclair, 3rd Baronet, his uncle William Macdonald Sinclair, and Owen Williams, married to his aunt Nina. Educated at Eton College and the Royal Military College, Sandhurst, Sinclair was commissioned into the Life Guards in 1910. In 1912, he succeeded his grandfather, as the fourth Baronet, of Ulbster. He became one of the largest landowners in the United Kingdom, owning an estate of about in Caithness. Colin Coote in his memoirs wrote of Sinclair's "irresistible charm, allied to the face and figure of an Adonis". The handsome Sinclair was at this period thought of as a possible husband for Nellie Hozier, younger sister of Clementine Churchill.
Әскери мансап
Синклер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданында қызмет етті, 1915 жылы Дж. Е. Б. Силидің қанадалық кавалерия бригадасын басқарған штаб офицері болып қызмет етті. Ол гвардиялық пулемет полкінде майор шеніне дейін көтерілді. Олар Батыс майданындағы Плогстерт орман секторында дислокацияланды. Сидни Райлиді, танымал британдық барлаушыны, Ақ гвардияның басшысы Александр Гучковтың бас барлаушысы Николай Алексеевке таныстырған – Синклер болды.
Sinclair served on the Western Front during the First World War, in 1915 as aide de camp to J. E. B. Seely who commanded the Canadian Cavalry Brigade. He rose to the rank of Major in the Guards Machine Gun Regiment. They were stationed in the Ploegsteert Wood sector of the Western Front. It was Sinclair who introduced the prominent British agent Sidney Reilly to Nikolai Alekseyev, intelligence chief of the White Russian leader Alexander Guchkov.
Саяси мансап 1922-1939
1922 жылы Синклер Кайтнес және Сазерлендтен парламент мүшесі (депутат) ретінде Палатаға енді, Дэвид Ллойд Джорджты қолдап, Г.Г. Асквиттің либералдық жақтауын жеңді. Партия парламентте азайып бара жатқанда, ол либералдық қатарда өсіп, 1930 жылы бас шабуылшы (Chief Whip) болды. 1931 жылдың шілдесінде Синклердің үйінде Освальд Мосли мен Гарольд Николсон Черчилль, Ллойд Джордж және Брендан Браккенмен саяси одақ құру мәселесін талқылады. Бір айдан кейін Либералдық партия Рамзи Макдональдтың Ұлттық үкіметіне қосылды, Синклер Шотландия мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. Ол сол кезде Тайлық кеңесіне де мүше болып кірді. 1932 жылы ол Герберт Сэмюэл бастаған басқа либералдық министрлермен бірге Империялық преференцияны енгізген Оттава конференциясына наразылық білдіріп, үкіметтен кетті. Синклер континенттік диктатураларға қарсы тұрып, Ұлттық либералдарды қашықтан ұстады. Ол Ұлттар Лигасын және ұжымдық қауіпсіздікті қолдады. Аттли сияқты, ол Черчилльдің "Қару және келісім" кітабын жақтады. 1930 жылдардың соңындағы қоғамдық пікір мұндай мәселеге келіспеді, ал Джон Альфред Спендер "Таймс" газетінде Синклерді сыртқы саясат бойынша сынап, оның Ұлттар Лигасы одағы сияқты Остік державалармен соғысқа ұмтылғанын мәлімдеді. 1938 жылдың қыркүйегіндегі Мюнхен дағдарысы кезінде Синклер Черчилльдің айналасына жиналған Лео Амери, Роберт Бутби, Роберт Сесил, Гарольд Макмиллан және Гарольд Николсонмен бірге татуласуға қарсы топтың бірі болды. Мюнхен келісімі туралы парламенттік дебаттарда ол премьер-министр Невилл Чемберленді нацистік Германияға "мойынсұнуы" және "әділет пен келісімдерге құрметті желге ұшыруы" үшін сынады. Жеке өмірінде Вайолет Бонэм Картер Синклерлердің Далнавилан лоджасындағы Дала аймағында жиі қонақ болды, сондай-ақ Харкорт Джонстон мен Джек Черчилльдің әйелі, Уинстонның қарындасы Леди Гвендолин Черчилль де болды. Бонэм Картер либералдық белсенді, Черчилльдің жақын ізбасары, татуласуға қарсы және Ұлттар Лигасының мүшесі болды.
In 1922, Sinclair entered the House of Commons as a Liberal Member of Parliament (MP) for Caithness and Sutherland, supporting David Lloyd George and defeating the incumbent Liberal supporter of H. H. Asquith. He rose through the Liberal ranks as the party shrank in Parliament, becoming Chief Whip by 1930. In July 1931, a meeting took place at Sinclair's house, where Oswald Mosley and Harold Nicolson met Churchill, Lloyd George and Brendan Bracken, to discuss a political alliance. About a month later, the Liberal Party joined the National Government of Ramsay MacDonald, with Sinclair appointed Secretary of State for Scotland. He was sworn of the Privy Council at the same time. In 1932, he, together with other Liberal ministers led by Herbert Samuel, resigned from the government in protest at the Ottawa Conference introducing Imperial Preference. Sinclair consistently opposed the continental dictatorships and kept the National Liberals at arms length. He supported the League of Nations and collective security. He backed, as did Attlee, Churchill's book Arms and the Covenant. Public opinion at this point of the later 1930s by no means agreed, and John Alfred Spender attacked Sinclair in The Times on foreign policy, claiming that he, like the League of Nations Union, wished for war with the Axis Powers. At the time of the Munich Crisis in September 1938, Sinclair was one of the anti appeasement group who gathered around Churchill, with Leo Amery, Robert Boothby, Robert Cecil, Harold Macmillan and Harold Nicolson. During parliamentary debate over the Munich Agreement he attacked Prime Minister Neville Chamberlain for "wilting" to Nazi Germany and tossing "justice and respect for treaties to the winds." On a personal level, Violet Bonham Carter was a frequent guest of the Sinclairs at Dalnawillan Lodge in the Flow Country, as were Harcourt Johnstone and Lady Gwendoline Churchill, wife of Jack Churchill and Winston's sister in law. Bonham Carter was a Liberal activist, close follower of Churchill, anti appeaser and League of Nations Union member.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылы Черчилль барлық партиялық коалициялық үкімет құрған кезде Синклер әуе күштері министрі ретінде кабинетке кірді. 1940 жылдың мамыр айында Францияның құлауынан кейін британдық соғыс кабинетінің туған дағдарыс кезінде ол лорд Галифакстің фашистік Италияның араласуымен нацистік Германиямен келіссөздер арқылы келісімге келу жоспарына қарсы тұрды. Синклердің алғашқы міндеті – Ұлыбритания шайқасын жоспарлауда Корольдік әуе күштерімен бірлесіп жұмыс істеу болды. Соғыстың соңына қарай ол Черчилльмен келіспеушілікке ұшырап, Бомбардировщик Харристің Дрезден және басқа неміс қалаларын бомбалау стратегиясын сынады. Ол күшті саяси тұлға болған жоқ: Макс Гастингс оны Черчилльдің «мектеп директорының шәкірті» ретінде қарастырғанын, сондай-ақ әуе маршалы Портал мен Харристің саяси өкілі болғанын айтады. Дегенмен, 1942 жылы ол Черчилльді және оның кабинетін Лидице трагедиясы сияқты соғыс қылмыстары үшін неміс ауылдарына жаза беруден бас тартуға көндірді. Синклер 1945 жылдың мамырына дейін министр қызметін атқарып тұрды, содан кейін коалиция таратылды. 1945 жылғы жалпы сайлауда ол өзінің мандатын жоғалтты. Жеңілісі шамалы болды: ол үшінші орынды иеленді, ал жеңімпаз Эрик Гандар Доуэр одан 61 дауыс артық алды. 1959 жылы ауыр инсульт оны көбінесе төсекке таңылып, денсаулығы нашарлап, 1970 жылы Твикенхемдегі үйінде қайтыс болды.
When Churchill formed an all party coalition government in 1940, Sinclair entered the cabinet as Secretary of State for Air. During the May 1940 British war cabinet crisis after the fall of France he sided with Churchill against Lord Halifax's plan to seek a negotiated settlement with Nazi Germany mediated by Fascist Italy. Sinclair's first task was to work with the Royal Air Force in planning the Battle of Britain. Towards the end of the war, he found himself at odds with Churchill, arguing against Bomber Harris's strategy for the Bombing of Dresden and other German cities. He was not a strong political personality: Max Hastings reports that he was often regarded as the "Head of School's fag" to Churchill, and as the political mouthpiece rather than the master of Air Chief Marshals Portal and Harris. However, in 1942 he did convince Churchill and his cabinet not to carry out reprisals on German villages for war atrocities such as the Lidice massacre. Sinclair remained a minister until May 1945, when the coalition ended. In the 1945 general election, he lost his seat. His margin of defeat was narrow: he came in third place, with the victor Eric Gandar Dower having 61 votes more. A more serious stroke in 1959 left him largely bedridden and in a state of precarious health, until he died at his home in Twickenham in 1970.
Мұра
Оңтүстік темір жолы «Ұлыбритания шайқасы» класындағы Жеңіл Тынық мұхиты булы локомотивін «Сэр Арчибальд Синклер» деп атады. Локомотивке ат қою рәсімін сэр Арчибальд өзі 1948 жылғы 24 ақпанда Уотерлоо станциясында жасады. Локомотивтің SR нөмірі 21C159, ал Британдық теміржолдарындағы нөмірі 34059 болды.
The Southern Railway named a Battle of Britain Class Light Pacific steam locomotive "Sir Archibald Sinclair". The ceremonial naming of the locomotive was performed by Sir Archibald himself at Waterloo station on 24 February 1948. The SR number of the locomotive was 21C159 and its British Railways number was 34059.