Кіріспе

Топырақ пен талшықтан жасалған құрылыс материалы. Коб, кобб немесе клом (Уэльсте) – жер астынан алынған топырақ, су, талшықты органикалық материалдардан (әдетте сабаннан) және кейде әктен жасалған табиғи құрылыс материалы. Жер асты топырағының құрамы әртүрлі болуы мүмкін, егер онда қажетті арақатынас болмаса, оны құм немесе саз қосып өзгертуге болады. Коб отқа төзімді, жәндіктерге (термиттерге) төзімді, сейсмикалық қозғалыстарға төзімді және төмен құнмен материалдарды пайдаланады, бірақ оның жасалуы көп еңбек талап етеді. Оны әдемі және мүсіндік формалар жасау үшін қолдануға болады, ал соңғы жылдары табиғи құрылыс және экологиялық тұрақтылықты қолдайтын қозғалыстардың арқасында оның қолданылуы қайта жанданды. Техникалық құрылыс және инженерлік құжаттарда, мысалы АҚШ-тың батыс айманындағы Бірыңғай құрылыс кодексінде, коб құрылымдық мақсатта қолданылғанда "құйрылмаған саз кірпіші" деп аталуы мүмкін. Құрылымдық емес жағдайларда, мысалы "саз және құм қоспасы" немесе жай ғана "органикалық қоспа" деп те аталуы мүмкін, мысалы, қабырғалы және бағаналы құрылыстардың арасына толтыру үшін қолданылады.

Қазіргі заманғы үйлер

Кевин МакКейб 1994 жылы Англияда екі қабатты, төрт бөлмелі үй салғанда, ол елде 70 жылдан бері салынған алғашқы шүберек үй болды. Оның техникалары өте дәстүрлі болды; ол жасаған жалғыз жаңалық – шүберекті араластыру үшін тракторды пайдалану және ыдырауды азайту үшін құм немесе шильет, ұсақталған тақта тасын қосу. 2002-2004 жылдары тұрақтылықты жақтаушы Роб Хопкинс отбасы үшін үй салуды бастады, бұл Ирландияда соңғы жүз жылда салынған алғашқы жаңа үй болды. Бұл қоғамдық жоба болды, бірақ белгісіз өрт сөндіруші оны аяқтауға үлкермес бұрын қиратты. Корк округіндегі Холлис практикалық тұрақтылық орталығындағы үй 2010 жылы қайта салынды. Сонымен қатар, бірнеше заманауи шүберек үйлер аяқталды және одан да көп үйлер жоспарлануда, оның ішінде білім беру орталығы да бар. 2000/01 жылы Англияның Уорчестершир округінде Associated Architects компаниясы жобалаған төрт бөлмелі заманауи шүберек үй 999 000 фунт стерлингке сатылды. Cobtun үйі 2001 жылы салынды және 2005 жылы Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының «Жылдың тұрақты ғимараты» сыйлығын жеңіп алды. Құрылыстың жалпы құны 300 000 фунт стерлинг болды, бірақ метрлік қалыңдықтағы сыртқы шүберек қабырғасына бар болғаны 20 000 фунт стерлинг жұмсалды. АҚШ-тың Тынық мұхитының солтүстік-батысында шүберек үй салу қайта жанданды, ол балама құрылыс тәжірибесі ретінде де, сонымен қатар оның формасы, функциясы және тиімділігі үшін де қажет болды. Пат Хеннебери, Трейси Калверт, Эльке Коул және Cobworks шеберханалары Британдық Колумбияның Оңтүстік шығанағындағы аралдарда оннан астам шүберек үй салды. 2010 жылы Sota Construction Services компаниясы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында 7500 шаршы фут көлемді жаңа корпоративтік кеңсесінің құрылысын аяқтады, онда сыртқы шүберек қабырғалары және жылуды үнемдейтін едендер, шатырдағы күн панельдері және табиғи жарықтандыру сияқты басқа да тұрақты ерекшеліктер болды. Шүберек қабырғалары, басқа тұрақты ерекшеліктермен бірге, ғимаратқа 2012 жылы LEED Platinum рейтингісін алуға мүмкіндік берді, сонымен қатар ол LEED санатындағы барлық ұпайлардың пайызы бойынша ең жоғары көрсеткіштердің бірін алды. 2007 жылы Энн мен Горд Бэйрд Канаданың Британдық Колумбия штатының Виктория қаласында екі қабатты шүберек үй салуды бастады. 2150 шаршы фут көлемді үйдің жылы едендері, күн панельдері және пассивті күнмен жылытуға мүмкіндік беретін оңтүстікке қараған терезелері бар. Уэльстік сәулетші Ианто Эванс және зерттеуші Линда Смайли 1980 және 1990 жылдары «Орегон шүберегі» деп аталатын құрылыс техникасын жетілдірді. Орегон шүберегі құм мен сабанмен араластырылған шүберек қоймаларын пайдаланатын қабырғаны орналастыру техникасының әртүрлілігін біріктіреді және дөңгелек архитектуралық стильмен ерекшеленеді. Олар шүберек пен шөптен жасалған «балекоб» деп аталатын қоспамен тәжірибе жүргізуде.

Cob ғимараттың коды

2019 жылы Халықаралық Тұрғын Ұй Кодексіне (IRC) қосымша қоғамдық тыңдалымдардағы дауыс беру арқылы бекітілді. IRC-нің U қосымшасы бір қабатты тұрғын үйлердің жүк көтергіш қабырғаларында шүберек қолданылуын реттейді. Қазіргі қолда бар сынақ деректеріне сүйенсек, бұл қосымша инженерлік бекітусіз шүберек қолданылуын, мысалы, сейсмикалық белсенділік сияқты жағдайларда шектейді.