Кіріспе

Британдық оңшыл қысым тобы

Империяның адал жақтастары лигасы (LEL) – 1954 жылы құрылған британдық қысым тобы (Ұлыбританияда және Ұлттар Достастығында оны "әсерлі топ" деп те атайды). Оның ресми мақсаты – Британ империясының таралуын тоқтату болды. Лига – консервативтік партияның қазіргі немесе бұрынғы мүшелерінен құралған шағын топ, оған британдық фашистер одағының бұрынғы жетекші тұлғасы Артур К. Честертон басшылық етті, ол сэр Освальд Мослидің басшылығымен қызмет еткен. Лига кейбір консервативтік партия мүшелерінен қолдау тапты, бірақ консервативтік партия басшылығының көп бөлігі оны жақтырмады.

Құрылу

Честертон 1954 жылы Консервативтік партияның оң қанатында бұл топты құрды, бұл сол кездегі торизмнің либералды бағыттарына қарсы реакция болды, оны Р.А. Батлердің саясаты сияқты мысалдар көрсетеді. Честертон Кеңес Одағының және АҚШ-тың күшеюінен қорқыды. Ол большевизм мен американдық үлгідегі капитализмнің Британ империясына қарсы еврейлер жетекшілік еткен қастандық аясында одақтас екенін түйіндеді, бұл ой LEL-дің бастапқы қағидасы болды. Осы қастандық теориясы қолданған кең ауқымды сын LEL-дің оңшыл көзқарастардың әртүрлі салаларынан мүшелер тартуына мүмкіндік берді, оның ішінде Честертонның өзі және Барри Домвил сияқты бұрынғы BUF белсенділері, генерал Ричард Хилтон сияқты дәстүрлі патриоттар, сондай-ақ Джон Тиндалл, Джон Бин, Колин Джордан және Мартин Вебстер сияқты жас радикалдар. Шындығында, LEL алғашқы жылдары құрылған өкілдердің арасынан фельдмаршал Эдмунд Айронсайд, 1-ші Барон Айронсайд, генерал-лейтенант сэр Балфур Олифант Хатчисон және бұрынғы Ұлыбританиялық Халық партиясының сайлау үміткері, авиакоммодор Г.С. Одди сияқты жетекші тұлғаларды өз қатарына тартты. LEL 1957 жылғы Левишем-Норт сайлауында мүше болған тәуелсіз кандидатты белсенді түрде қолдағанмен, ол саяси партия болған жоқ.

Анекдоттар

LEL консервативтік партияның жиналыстары мен конференцияларында түрлі шаруалармен белгілі болды (партияға үнемі кедергі келтірді). Олардың шаруаларына түнде спикерлер алаңының астына жасырынып, конференция барысында өз ойларын жеткізу үшін шығу да кірді. 1958 жылы Блэкпулда өткен партия конференциясында Джордж Ирвин Финлей (кейіннен Шотландия консерваторларының ұйымдастыру директоры болған) Империя лоялистер лигасының мүшелерін күшпен шығаруға қатысты. Бұл оқиға туралы кеңінен жарияланым жасалды, нәтижесінде ол шабуыл жасады деген айыппен сотқа тартылды; ол тек ақталған ғана емес, сонымен қатар сот шығындары айыпталушы тарапқа жүктелді. Сол жылы Лига Англикан қауымдастығының Ламбет конференциясына "шабуыл" жасағанда тағы да жаңалықтарға ілікті. LEL Кения президенті Джомо Кениаттаға қой ішегін лақтырғаннан кейін одан әрі танымал болды. Ядролық қаруды жою науқаны да мақсатқа айналды, оның 1958 жылғы 17 ақпанда Вестминстердегі Орталық залда өткен алғашқы митингісінде сөз сөйлеген спикерлер, әсіресе Майкл Фут, наразылық білдірді. Осы әрекеттерден кейін тори жетекшілігі өз мүшелеріне LEL-ді қолдамау керектігін түсіндірді, бұл мүшелік санының күрт төмендеуіне әкелді.

Саясат

Аты айтқандай, LEL-дің бастапқы мақсаты Британ империясын қолдау және оның сақталуы үшін күрес жүргізу болды. Империяны қайта жаңғырту және британдықтардың әлемнің табиғи жетекшілері деген ұғымды нығайту туралы оның үндеулері нәтижесінде топ консерваторлардан алшақтады, себебі Лига партияда басымдық алған «бір ұлттық консерватизмнен» үнемі алыстап бара жатты. Бұл әсіресе 1956 жылы Суданның тәуелсіздігі мен Суэц каналы дағдарысынан кейін орын алды, сол кезде консерваторлар империя партиясы болу идеясынан ресми түрде бас тартты. Уақыт өте келе, топтың басты назарында Ұлыбританияға ақ емес көшпендердің келуіне қарсы тұру мәселесі тұрды және олар 1967 жылдың ақпанында басқа оңшыл және неонацистік топтармен бірлесіп Ұлттық фронтты құруға белсенді түрде қатысты. Честертонның жеке басқарылатын антисемитизмі және еврейлер мен халықаралық капитализм туралы қастандық теорияларына деген сенімі топтың өмірінің соңына қарай LEL идеологиясында одан да айқын көрінді. Лига сонымен қатар коммунизмге қарсы күшті ұстанымда болды және Украина Ұлттық Комитеті сияқты эмигранттар тобымен тығыз байланыста болды.

Төмендеу және бөліну

1961 жылы LEL қаржылық қиындыққа тап болды, және Честертон топты өзі қаржыландырып отырды. Топ сондай-ақ көптеген мүшелерін жоғалтты, 1958 жылғы 3000-нан тек 300 мүшеге дейін азайды. Бір бөлігі Хилтонмен бірге оның Патриотикалық партиясына қосылды, ал тағы бір тобы Колин Джорданды қолдады. Джордан 1957 жылы еврейлерді және ақ емес адамдарды LEL қатарына қабылдамау туралы ұсынысы қабылданбағаннан кейін кетіп қалды, ал Джон Бин келесі жылы қарым-қатынастардың ушығуынан кейін кеткен еді. Екеуі де бұқаралық партиялар құруды жақтады, Честертон қабылдамаған идея, және уақыт өте келе олар осы және басқа да радикалды идеяларды қолдап, Ақ қорғаныс лигасы және Ұлттық еңбек партиясы сияқты өздерінің топтарына қолдау тапты. 1960 жылдардың ортасына қарай LEL өзінің бұрынғысынан гөрі көлеңкеге айналды, өйткені жетекші мүшесі Родни Леггтің айтуынша, ол қаржы тапшылығымен күресіп жатқанда, көне және өткен заманға жатқан ретінде қарастырылды. 1964 жылы Честертон жеке сөйлескенде, LEL-дің болашағы осы онжылдықтың басында кетіп қалған жас және радикалды мүшелерге қосылу арқылы жақсырақ қызмет етуі мүмкін екенін айтты. 1964 жылғы жалпы сайлауда Честертонды үш "Тәуелсіз лоялист" үміткерін тіркеуге көндірді, бірақ олардың барлығы бірге 1064 дауыс жинады. Майкл Биллигтің сөзіне сүйенсек, Лига бұл орындарға саяси партия болуға емес, жарнама мақсатында қатысты. Лиганың "Candour" журналы А.К. Честертон басшылығымен Ұлттық фронтты қолдады. Кейін ол тәуелсіз болып, бүгінгі күнге дейін жарияланып келеді.

Ұлттық майданның құрылуы

Үш үміткердің нашар өнер көрсетуіне қарамастан, олардың сайлауалды күресін қолдау үшін бүкіл елден қаржы ағылып келді. Бұл Честертонға күшті әсер етті, өйткені ол LEL-ді көбінесе өз қаражатынан қаржыландыруға мәжбүр болған. Честертон Чилиде тұратын қаржылық демеушісі, миллионер Роберт К. Джеффридің мүлігіне қатысты сот ісімен айналысып жүрді, ол көріне берік екі түрлі өсиет қалдырған еді. Алайда, саяси партияны қаржыландырудың салыстырмалы түрде оңай екенін білгеннен кейін және оңшыл либертариан Эдвард Мартеллдің пайда болуынан кейін Честертонның саясатқа деген ынтасы қайта оянды, ол өте жақсы қаржы жинаушы репутациясын алған еді және оның әдістері, саясаты емес, Честертонды қатты әсер етті. 1966 жылдың көктемінде Честертон Бин, Тиндалл және тіпті Джордан сияқты адамдармен оңшылдардың біртұтас фронтын құру мүмкіндігі туралы әңгімелесе бастады. 1966 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партияның сенімді жеңіске жеткені және иммиграцияға қарсы кандидаттардың қолдауы азайғаны, сондай-ақ Родезияның Біріккен Ұлттар Достастығынан Тәуелсіздік жариялағаннан кейін Одақтан шығуы Честертонның көңіл-күйін сәл төмендетті. Дегенмен, бұл оған Консервативтік партияның оң жағында кеңістік ашылғанына және біріккен оңшыл топтың мүмкіндіктері жақсырақ екеніне көз жеткізді. Алайда, LEL-ге Расалық сақтау қоғамы мен Дүйсенбі клубының өсуі қауіп төндірді, бұл жаңа партияның қажеттілігін одан да шұғыл етті. Осы кезеңде ол Расалық сақтау қоғамының докторы Дэвид Браунмен және оның Ұлттық демократиялық партияны құру жоспарларымен сұхбаттасты, бірақ Браун осы келісімде LEL тиімді түрде RPS бақылауына берілетінін талап еткенде, ол бас тартты. Британдық Ұлттық партиясымен (BNP) нақты келіссөздер 1966 жылдың қыркүйегінде басталды, ал келесі айдағы LEL конференциясына дейін жоспарлар осылай дамыған еді, сондықтан жаңа партияның Британдық фронты немесе Ұлттық тәуелсіздік партиясы деп аталуы керек болды. Конференцияда сондай-ақ жаңа топтың мәліметтерін пысықтау үшін жұмыс тобы құрылды, оған LEL-ден Остен Брукс, Розин де Буневьяль, Эврил Уолтерс және Нетти Боннер, ал BNP-ден Филип Максвелл, Бернард Симмонс және Джеральд Кемп кірді. 1967 жылдың 7 ақпанында LEL таратылды және оның орнына жаңадан біріккен топ құрылды, ол енді Ұлттық фронт деп аталды.