Эдиакар құбыжығы: Кимберелла – алғашқы моллюсктердің бірі

Кіріспе

Примитивті моллюскаға ұқсас организм
2012 жылғы австралиялық фильм

Кимберелла – Эдиакар кезеңінің тау жыныстарынан ғана белгілі біртұтас екіжақты организмнің жойылған туысы. Бұл ұлу сияқты организм, гастроподтар сияқты, өмір сүрген микробтық бетін тырнап тамақтанған.

Алғашқы үлгілер Австралияның Эдиакара тауларында табылды, бірақ соңғы зерттеулер Ресейдегі Ақ теңіз маңындағы көптеген жаңа табыстарға шоғырланды. Палеонтологтар бастапқыда Кимберелланы кубозоанның бір түрі деп санаған, бірақ 1997 жылдан бері оның анатомиялық ерекшеліктері және радиуламен жасалған іздерге ұқсас сызықтардың болуы оның моллюск болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кейбір палеонтологтар оның моллюск ретінде жіктелуіне қарсы болғанымен, ол кемінде екіжақты организм деп қабылданады. Алайда, доктор Н.Х. Людбруктың айтуынша, «Кимберия» атауы бұрыннан Turritella (Gastropoda) тұқымдасының бір туысы ретінде қолданылып келген, сондықтан 1972 жылы Мэри Уэйд «Кимберелла» деген жаңа туысты ұсынды. Ақ теңіздегі қазбалар көбінесе Эдиакар «жануарлары» Трибрахидиум және Дикинсониямен, сондай-ақ Кимберелланың іздері болуы мүмкін меандр тәрізді іздермен және балдырлармен байланысты. Ақ теңіз шөгінділеріндегі қабаттар радиометриялық талдау арқылы, Кимберелланың қазбалары бар қабаттардың арасында орналасқан, вулканилік күл қабаттарындағы цирконның уран-қорғасын қатынасын пайдаланып дабылған. Кимберелланың қазбалары осы дәл анықталған мерзімге дейін және одан кейін де табылған. – Кимберелланың тамақтану іздерін жасаған гипотетикалық трилобиттерге ұқсас буынтұқымды А.Я. Иванцов (2009) бұл көрсеткішті екі есеге дейін арттыруы мүмкін. Ақ теңізден табылған көптеген үлгілер сияқты, симметрияның ең көп кездесетін түрі екіжақты болып көрінеді; медузалар, теңіз анемондары және гидраларды қамтитын Книдариялар тобында кездесетін радиалдық симметрияның белгілері жоқ. Австралиялық қазбалар бастапқыда медузаның бір түрі ретінде сипатталған, бірақ бұл қазбаларда байқалған екіжақты симметрияға қайшы келеді. Ақ теңіздегі қазбалар мен оның айналасындағы шөгінділер Кимберелланың теңіз түбінде өмір сүргенін көрсетеді. Оның ұзындығы 2–3 мм-ден кем емес. Федонкин оның тамақтанғанда «кері» қарай жылғанын айтады; осылайша пайда болған із кейінгі жайылыммен жойылған. Көбінесе организмнің «басынан» сәулеленген ойыстар табылады; бұл организмнің бір орында тұрғанын және екі «тісі» бар басын созып, микробтық кілемнің бетін өзіне қарай сүртіп алғанын көрсетеді. Жыныссыз көбеюдің белгілерінің болмауы организмдердің жыныстық жолмен көбейгенін көрсетеді. Бүртіктеу немесе бөліну байқалған жоқ.

Specimens were first found in Australia's Ediacara Hills, but recent research has concentrated on the numerous finds near the White Sea in Russia, which cover an interval of time from As with many fossils from this time, its evolutionary relationships to other organisms are hotly debated. Paleontologists initially classified Kimberella as a type of Cubozoan, but, since 1997, features of its anatomy and its association with scratch marks resembling those made by a radula have been interpreted as signs that it may have been a mollusc. Although some paleontologists dispute its classification as a mollusc, it is generally accepted as being at least a bilaterian. however, the name Kimberia was already in use as a subgenus of Turritella (Gastropoda), according to Dr. N. H. Ludbrook; and a new genus, Kimberella, was proposed by Mary Wade in 1972. in the Ust' Pinega Formation in the White Sea region of Russia and the Kushk Series of central Iran. The White Sea fossils are often associated with the Ediacaran "animals" Tribrachidium and Dickinsonia, meandering trace fossil trails, possibly made by Kimberella; and algae. Beds in the White Sea succession have been dated to and by radiometric dating, using uranium lead ratios in zircons found in volcanic ash layers that are sandwiched between layers that contain Kimberella fossils. Kimberella fossils are also known from beds both older and younger than this precisely dated range. – hypothetical trilobite like arthropod as a maker of feeding traces of Kimberella
A. Y. Ivantsov (2009) perhaps by as much as a factor of two. Like many other specimens found in the White Sea, the most common type of symmetry observed appears to be bilateral; with little to no sign of any of the kinds of radial symmetry found in Cnidarians, the group that includes jellyfish, sea anemones and hydras. The Australian fossils were originally described as a type of jellyfish, but this is inconsistent with the bilateral symmetry observed in the fossils. The White Sea fossils and the surrounding sediments also show that Kimberella lived on the surface of the sea floor. with a minimum length of 2–3 mm. Fedonkin reckons that as it ate, it moved "backwards"; the trail thus created was destroyed by the subsequent grazing activity. Fans of grooves are often found radiating from the "head" end of the organism; these indicate that the organism stayed in one place, and raked the surface of the microbial mat towards it by extension of its head, which bore two "teeth". The lack of evidence of asexual reproduction suggests that the organisms reproduced sexually. Budding or fission has never been observed.

Теориялық маңызы

Кембрийлік жарылыс – ерте кембрий кезеңінде жануарлардың негізгі дене құрылымдарының әртүрлілігінің күрт өсуі, ол ерте кембрий кезеңінен кейін басталып, одан бұрын аяқталады. Ерте кембрий кезеңіне жататын бірнеше қазба жәндіктер 19 ғасырдың ортасында белгілі болды, ал Чарльз Дарвин жануарлардың күрт пайда болуын және түрленуін табиғи іріктеу арқылы эволюция теориясына қарсы қойылатын негізгі шағымдардың бірі деп қарастырды. Медузалар және басқа книдарийлерге қарағанда күрделі жануарлардың көпшілігі екі топқа бөлінеді: протостомалар және деутеростомалар. Кимберелланың моллюскаға ұқсас белгілері оның протостомалардың бір мүшесі болғанын күшті түрде көрсетеді. Егер осылай болса, онда протостомалық және деутеростомалық желілер Кимберелла пайда болғанға дейін біраз уақыт бұрын бөлінуі керек, яғни кем дегенде және осылайша кембрийдің басталуына дейін көп бұрын. Егер ол протостома болмаса да, ол кеңінен екі жақтылар кладының мүшесі ретінде қабылданады. Душантуо лагерштаттысында қазіргі заманға ұқсас книдарийлердің қазбалары табылғандықтан, книдарийлер мен екі жақтылар желілерінен бұрынғыдан да ертерек уақытта айырылған болуы мүмкін.