Кіріспе

Жапондық жекпе-жек өнерінде қолданылатын ағаш таяқ. Жо (杖) – кейбір жапон жекпе-жек өнерінде қолданылатын, шамамен 1,25 метрлік ағаш таяқ. Жо қолдану өнері жодзюцу немесе жодо деп аталады. Сондай-ақ, айкидодағы айки-жо – қару қолданып, айкидо принциптерін көрсетуге арналған техникалар жиынтығы. Жо таяғы бодан қысқа. Бүгінде кейбір жапон полиция күштері жоны пайдаланады.

Аңыздық шығу тегі

Жо техникасын Мусо Гонносуке Кацуёши (夢想 權之助 勝吉, шамамен 1605 ж., қайтыс болған күні белгісіз) әйгілі семсерші Миямото Мусасиды (宮本 武蔵, 1584–1645) жеңгеннен кейін ойлап тапқан деседі. Кендзи Токицудың сөзіне қарағанда, олар 1608 және 1611 жылдар аралығында жекпе-жек өткізген. Бұл жекпе-жекті баяндайтын 2=二天記 (3=Nitenki) жазбасында былай делінген:

Мұсаши Эдода болғанда, ол Мусо Гонносуке есімді шебермен кездесті, ол онымен күресуге шақырды. Гонносуке ағаш қылыш қолданды. Мұсаши кішкентай бо жасап жатқанда, ол отынның бір бөлігін алды. Гонносуке тіпті иіліп те тұрмай шабуыл жасады, бірақ Мұсаши оны бір соққымен құлатты. Ол таңғалып, кетіп қалды. 1666 жылы жазылған Кайжо Моногатари мәтіні Нитенкиден мүлдем өзгеше. Онда Гонносуке – мақтанғақ және батыл жауынгер, ол Мусасиді оның әкесімен семсерлесуде қалай теңесе алатынын көру үшін жекпе-жекке шақырады. Бұл шайқас Эдода емес, Акашиде болды. Гонносуке төрт шаку ұзындығындағы, болат сақиналармен нығайтылған таяқ қолданды. Жеңілгеннен кейін ол Чикузендегі (Фукуоканың жанындағы) Хоманзан тауына барып, көп жаттықты, сүйікті қаруын төрт шаку мен екі күнге дейін өзгертті. Бұл мектеп Синто Мусо рю деп аталды, себебі Гонносуке бұрын Синто рю мектебінің Сакурай Осуминоками Йошикацудан оқыған. Ол өзінің техникаларын жеткізу үшін ашқан мектебіндегі ескі жазбаларда Гонносуке жеңілісіне қатты ренжіп, түсінде құдайдан шабыт алғанша жалғыздық медитацияда болғаны айтылады; содан кейін ол тек таяқпен Мусасидің екі қылышына қарсы күресу үшін жаңа техника ойлап тапты және келесі кездесуде Мусашиді жеңді. Егер жазбалар дұрыс және шынайы болса, бұл Мусашидің жеңілген жалғыз жағдайы болар еді, өйткені көптеген құжаттар Мусаши ешқашан жеңілген емес деп көрсетеді.

Кейінгі тарихы

Бірнеше дәстүрлі жапондық корю ("ежелгі мектептер" жекпе-жек өнері) жоныны қылыш сияқты қолданды. Жоның қосымша ұзындығы оған қылыштан артықшылық беру үшін еді. Сонымен қатар, ағаштан жасалған құрылымы, жауынгерге ағаштан, бұтақтан немесе басқа да тіреуден жоныны жылдам дайындауға мүмкіндік берді.