Кіріспе

Роберт Эдвард Дункан (7 қаңтар 1919 – 3 ақпан 1988) – американдық ақын, Хильда "H. D." Дулиттлдің жанкүйері және батыс эзотерикалық дәстүрінің ізбасары, өмірінің көп бөлігін Сан-Франциско және оның айналасында өткізген. Көптеген әдеби дәстүрлер мен мектептермен байланысты болғанымен, Дункан көбінесе Жаңа американдық поэзия және Блэк Маунтин колледжінің ақындарымен байланыстырылады. Дункан өзінің туындыларын Пунд, Уильямс және Лоуренс дәстүрінен пайда болған деп есептеді. Дункан Сан-Францисконың қайта жаңару дәуіріндегі маңызды тұлға болды.

Шолу

Ақын және зиялы ретінде Дунканның ықпалы халық мәдениетінің көптеген салаларында сезілді. Оның есімі Stonewall-ға дейінгі гомосексуалдық мәдениет тарихында және 1930-1940 жылдардағы богемиялық социалистік қоғамдардың қалыптасуында, Бит буынында және 1960 жылдардағы мәдени және саяси құлшыныста маңызды орын алады, сондай-ақ ол сол кездегі эзотерикалық және гностикалық ағымдарға әсер етті. Өмірінің соңғы жылдарында Дунканның City Lights және New Directions баспаларында жарық көрген туындылары дүние жүзіне тарады, ал оның ақын ретіндегі ықпалы бүгінгі күні дәстүрлі және авангардтық әдебиетте анық байқалады.

Сан-Франциско қаласы

Дункан 1945 жылы Сан-Францискоға оралды және Хелен Адам, Мадлен Глисон, Лин Броквей және Кеннет Рексротпен (онымен біраз уақыт хат алмасып жүрді) достық қарым-қатынас орнатты. Ол Берклиге ортағасырлық және Ренессанс әдебиетін зерттеу үшін оралды және Сан-Францискодағы поэзия мен көркемдік орталарда шамандық беделге ие болды. Оның алғашқы кітабы – «Аспан қаласы, Жер қаласы». Кітапта қысқа лирикалық өлеңдер, «Ұйқастың құрылымы» деп аталатын прозалық өлеңдердің қайталанатын тізбегі және «Пиндардың бір жолынан басталатын өлең» деген ұзын өлең бар. Ұзын поэма Пиндар, Франсиско Гойя, Уолт Уитман, Езра Паунд, Чарльз Олсон және Купидон мен Психея мифінен материалдарды Паундтың Пизандық әндері сияқты кеңейтілген көрінесті және экстаздық фугаға енгізеді. «Арқанды бүгіп алғаннан кейін» Дункан он бес жыл бойы жарияланудың алаңдатуынан аулақ болуға ант берді. Оның досы және әріптес ақын Майкл Палмер осы кезең туралы «Негізгі жұмыс: Роберт Дункан туралы» атты эссесінде былай жазады:

Бұл оқиға поэзия ортасында жақсы белгілі: шамамен 1968 жылы баспагерлермен болған қиындықтарына және көптеген ақындардың мансаптық стратегиялары деп санаған нәрсесіне көңілі толып, Дункан он бес жыл бойы жаңа жинақ жарияламауға ант берді. (Осы аралықта кішкентай жинақтар шығарылды.) Ол бұл шешімнің өзін (өте талапкер) поэзиясының талаптарын тыңдауға және жұмысының архитектурасын барлық ұстамсыздықтан босатуға мүмкіндік береді деп сезінді. 1984 жылға дейін «Негізгі жұмыс I: Соғыстан бұрын» жарық көрмеді, осы кітабы үшін ол Ұлттық поэзия сыйлығын жеңіп алды. 1988 жылдың ақпанында, ол қайтыс болған айда, «Негізгі жұмыс II: Қараңғыда» жарық көрді. 1971 жылы басталып, 1986 жылға дейін жалғасқан британдық ғалым және ақын Эрик Моттраммен хат алмасуы «Бақытсыз бақ: Роберт Дункан және Эрик Моттрам, хаттар мен эсселер» (Питер Ланг) жинағында, Эми Эванс Бауэр және Шамун Замирдың редакторылығымен жарияланды.

Жазбалар жинағы

Роберт Дунканның жинақталған жазбалары 2011 жылдың қаңтар айында Калифорния университетінің баспасынан жариялана бастады. Бірінші том, «Х. Д. Кітабы» (2011). Екінші том, «Жинақталған ерте өлеңдер мен пьесалар» (2019). Үшінші том, «Жинақталған кейінгі өлеңдер мен пьесалар» (2019). Төртінші том, «Жинақталған эсселер және басқа да прозалық шығармалар» (2019). Баспа жалпы алты томды басып шығаруды жоспарлады, ал соңғы екі томның мазмұны әлі белгіленбеген.

Роберт Дункан туралы кітаптар

Фаас, Экберт (1984) Жас Роберт Дункан: қоғамдағы ақын және гомосексуалдың суреті. Қара көбелек баспасы.