Ресей Империясының құпия полициясы

Кіріспе

Ресей империясының құпия полициясы

Қоғамдық қауіпсіздік пен тәртіпті қорғау департаменті (Отделение по охранению общественной безопасности и порядка), көбінесе Күзет департаменті деп аталады және қазіргі ағылшын тіліндегі дереккөздерде Охрана деп қысқартылатын бұл құрылым, Ресей империясының құпия полиция күші болды және 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Ішкі істер министрлігінің (МВД) полиция департаментінің бір бөлігі ретінде Жалқы ерекше корпусымен (Корпус жандармов) бірге жұмыс істеді.

Шолу

Саяси терроризммен, солшыл саясатпен және революциялық қызметпен күресу үшін құрылған Охрана Ресей империясының барлық аймақтарында кеңселер, сондай-ақ бірқатар шетелдердегі серіктес агенттіктерді басқарды. Ол, әсіресе Парижде, Ресей революционерлерінің шетелдегі қызметін қадағалауға баса назар аударды, онда Охрананың агенты Петр Рачковский (1853–1910) 1884–1902 жылдары орналасқан, ал 1905–1906 жылдары Санкт-Петербургке қызметке оралды. Охрана жасырын операциялар, тыңшылар және жеке хат-хабарларды оқу – «перлюстрация» сияқты әртүрлі әдістерді қолданды. Охрананың Сыртқы агенттігі де революциялық қызметті бақылады. Охрана агент-провокаторларымен, оның ішінде Якоб Житомирский (1880 жылы туған, ірі большевик және Владимир Лениннің жақын серігі), Евно Азеф (1869–1918), Роман Малиновский (1876–1918) және Дмитрий Богров (1887–1911) үшін танымал болды. Охрана полиция басқаратын кәсіподақтар құру арқылы еңбек қозғалысын ыдыратуға тырысты, бұл тәжірибе «зубатовщина» деп аталды. Коммунистер 1905 жылғы қаңтардағы Қанды жексенбі оқиғасында Охрананың да кінәсі бар екенін айтты, сол кезде патша әскерлері Гапон әкесі ұйымдастырған шеруде болған жүздеген қарусыз наразыларды өлтірді, және Петр Рутенбергтің де қатысқанын мәлімдеді. Көптеген тарихшылар, мысалы неміс Конрад Хайден және орыс тарихшысы Михаил Лепехин, жазушы және Охрана агенты Матвей Головинский «Сион ақсақалдарының хаттамалары» (1903) кітабының алғашқы нұсқасын жасады деп санайды. Бұл ұйым 1913 жылғы антисемиттік Бейлис ісіне қатысты құжаттарды да жасады. Охрана ұстаған күдіктілер Ресей империясының сот жүйесіне жіберілді. Охрана үнемі жеткіліксіз қаржыландырылып, жеткіліксіз штаттық қызметкерлері болды; 1914 жылға дейін оның жеті кеңседе 49 қызметкері болды және бір уақытта 2000-нан аспайтын хабаршылары болды. Ол полиция бюджетінің 10 пайызынан астам қаржыны ешқашан алмады.

Тарих

Окрананың ресейлік қауіпсіздік қызметінің алдын бастарларына құпия Приказ (Тайный приказ) (1654–1676), Преображенский приказ (1686–1726), Тайная канцелярия (1731–1762), Тайная экспедиция (1762–1801) және Оның императорлық Ұлылығының жеке канцеляриясының үшінші бөлімі (1826–1880) кірді. Алғашқы арнайы қауіпсіздік бөлімі 1866 жылы император Александр II-ге жасалған сәтсіз қастандықтан кейін құрылған Санкт-Петербург басшысының жанындағы тәртіп пен қоғамдық тыныштықты қорғау департаменті болды. Оның мекенжайы – Фонтанка, 16 – Ресей империясында бәріне мәлім болды. Тағы бір сәтсіз қастандықтан кейін, 1880 жылғы 6 тамызда император граф Лорис Меликовтың ұсынысымен Ішкі істер министрлігіне (МВД) қарасты Мемлекеттік полиция департаменті құрылды және Жандармдардың арнайы корпусының бір бөлігі мен Императорлық канцелярияның үшінші бөлімі жаңа органға берілді. Жандармдар бастығының лауазымы министр лауазымымен біріктірілді, ал корпус командирі министрдің орынбасары болып тағайындалды. Дегенмен, бұл шаралар 1881 жылғы наурызда Александр II-нің қаза тауып кетуіне кедері келтірмеді. Алдын ала қауіпсіздік шараларын жүзеге асыруға тырысып, император Александр III бірден Мәскеу мен Варшавада жандарм офицерлері бақылайтын екі қауіпсіздік және тергеу (охранно розыскные) құпия полиция бөлімшесін құрды; олар кейінірек Окрананың негізі болды. Императорлық жандармерия елдің қалған бөлігінде Губерниялық және Уездтік басқармалар арқылы қауіпсіздік полициясы ретінде жұмыс істеді. Император сондай-ақ МВД (1881) құрамында Арнайы конференцияны құрды, ол империяның әртүрлі аймақтарында төтенше қауіпсіздік режимін жариялауға құқылы болды (бұл 1905 жылғы революция кезінде белсенді пайдаланылды) және барлық императорлық полиция күштерін жандармдар қолбасшысына бағындырды (1882). Социалистік қозғалыстардың күшеюі қауіпсіздік күштерінің интеграциясына әкелді. 1898 жылдан бастап Полиция департаментінің Арнайы бөлімі (Особый отдел) жандармдардың орнына отандық және шетелдік агенттерден ақпарат алу және «перлюстрация» жұмыстарын жүзеге асырды. 1902 жылғы 2 сәуірде Социалистік-революциялық партияның МВД министрі Дмитрий Сипягинды өлтіруінен кейін жаңа министр Вячеслав фон Плехве жандармдар дирекциясын тергеу өкілеттігінен бірте-бірте айырып, тиісті мэрлер мен губернаторларға (әрине, МВД министріне бағынышты) қарасты қауіпсіздік және тергеу бөлімшелеріне (Охранно розыскное отделение) берді.

Forerunners of the Okhrana as a Russian security service included the Secret Prikaz (Тайный приказ) (1654–1676), the Преображенский приказ (1686–1726), the Тайная канцелярия (1731–1762), the Тайная экспедиция (1762–1801), and the Third Section of His Imperial Majesty's Own Chancellery (1826–1880). The first special security department was the Department on Protecting the Order and Public Peace under the Head of St. Petersburg, set up in 1866 after a failed assassination attempt on Emperor Alexander II, with a staff of 12 investigators. Its street address, Fontanka, 16, was publicly known in the Russian Empire. After another failed assassination attempt, on August 6, 1880, the Emperor, acting on proposals made by Count Loris Melikov, established the Department of State Police under Ministry of the Interior (MVD) and transferred part of the Special Corps of Gendarmes and the Third Section of the Imperial Chancellery to the new body. The position of Chief of Gendarmes was merged with that of the Minister, and Commander of the Corps was assigned as a Deputy of the Minister. Still, these measures did not prevent the assassination of Alexander II in March 1881. In an attempt to implement preventive security measures, Emperor Alexander III immediately set up two more Security and Investigation (охранно розыскные) secret police stations, supervised by Gendarme officers, in Moscow and Warsaw; they became the basis of the later Okhrana. The Imperial Gendarmerie still operated as security police in the rest of the country through their Gubernial and Uyezd Directorates. The Emperor also established the Special Conference under the MVD (1881), which had the right to declare a State of Emergency Security in various parts of the Empire (which was actively used in the time of 1905 Revolution) and subordinated all of the imperial police forces to the Commander of the Gendarmes (1882). The rise of the socialist movements led to the integration of security forces. From 1898 the Special Section (Особый отдел) of the Department of Police succeeded the Gendarmes in the role of gaining information from domestic and foreign agents and "perlustration". Following the Socialist Revolutionary Party's assassination of MVD Minister Dmitry Sipyagin on April 2, 1902, the new Minister Vyacheslav von Plehve gradually relieved the Directorates of Gendarmes of their investigation power in favor of Security and Investigation Stations (Охранно розыскное отделение) under respective Mayors and Governors (who as a matter of fact were subordinate to the MVD Minister).

1905 жылға дейінгі

Охрана патшалық монархияны қорғау миссиясын орындауда көптеген беймәлім әдістерді қолданды; шындығында, Охрананың кейбір іс-қимылдары тіпті олар басуға тырысқан ішкі наразылық пен революциялық үрей толқынына өз үлесін қосты. Ең парадоксалдысы – Охрананың революциялық ұйымдармен ынтымақтастығы. Революционерлермен бірге жұмыс істеген алғашқы Охрана агенттерінің қатарында Санкт-Петербург арнайы бөлімінің подполковнигі Георгий Судейкин болды, ол 1882 жылы Охрана қаражатымен революциялық «Халық еркі» әдебиетін басып шығару үшін жасырын баспа құрды. Судейкин және оның әріптесі, полицияға хабар берген революционер Сергей Дегаев, басылымның нұсқаларын Охрана цензурасынан өткізіп, содан кейін басып шығарды. Бұл оқиға Охрананың революциялық қозғалыстарды жасырын бақылауға, сондай-ақ оларға ықпал етуге және оларды әлсіретуге тырысқан кезеңнің басталуын белгіледі. Революциялық топтарға ену және оларға ықпал етуге бағытталған, олардың мүшелерін анықтау және қамаудан гөрі, Охрана бюросының басшысы Сергей Зубатовтың жаңалықтарымен күшейтілді. П. И. Рачковский, Охрана Сыртқы агенттігінің басшысы ретінде, Охрана агенттеріне шетелдегі революциялық қозғалыстарға енуге және оларға ықпал етуге бұйрық берсе, Зубатов бұл тактиканы жаңа деңгейге көтеріп, Охрана бақылауындағы кәсіподақтарды құрды, бұл полициялық социализмнің негізі болды. Зубатов, большевиктер революцияны бастау үшін пайдаланған зауыт жұмысшыларының наразылығын сезіп, кәсіподақтар жұмыс жағдайын жақсарту арқылы оларды жұмылдырады және осылайша жұмысшылардың монархияға қауіп төндіретін революциялық қозғалыстарға қосылуына жол бермейді деп үміттенді. Осы мақсатта Зубатов 1901 жылғы мамыр айында Мәскеу механикалық өндіріс жұмыскерлерінің өзара көмек қоғамын құрды. 1902 жылы Зубатов Арнайы бөлімнің басшысы болғаннан кейін, ол өзінің кәсіподақтарын Мәскеуден Санкт-Петербургке және Оңтүстік Ресейге дейін кеңейтті. Зубатовтың кәсіподақтары жұмысшылардың саяси агитациясын революциялық қозғалыстардан ауырып, еңбек жағдайын жақсартуға бағыттап, әсіресе Минск және Одесса қалаларында белгілі бір табысқа жетті, бір жоғары лауазымды шенеунік көптеген революционерлер мен жұмысшылардың кәсіподақтарға қосылып жатқанын атап өтті. Алайда, Зубатов, тіпті полициялық социализм болмаса да, 1903 жылдың жазында Одессадағы кәсіподақтың Охрана офицері ереуілдің бақылаудан шығуына жол бергеннен кейін беделін жоғалтты, бұл аймақты парализдеген жаппай қозғалысқа әкелді. Полиция басқаратын кәсіподақтар Зубатовты қызметтен шеттетуден кейін де жұмыс істесе де, Охрана қаржысы болмағандықтан, олар пайдалы емес, көбінесе зиян келтірді. 6000-8000 мүшелі Жұмысшылар жиналысы, Охрана агенті деп саналатын Георгий Гапон әкесі құрған полиция басқаратын кәсіподақ, 1905 жылғы қаңтардағы Қанды жексенбілік оқиғасына себеп болды, бұл 1905 жылғы революцияның маңызды кезеңі болды, онда кәсіподақ мүшелері Санкт-Петербургтағы Қысқы сарайға бейбіт шеруге шығып, императорлық әскерлер тарапынан атылды. Охрана полициялық социализмді және революциялық қозғалыстардың қалыптасуына жағдай жасамайтын басқа да жобаларды толықтырды, олардың қызметін шектеуге бағытталған бастамаларды іске қосты. Охрананың белгілі провокаторы, Социалистік революциялық күрес ұйымының (СРКҰ) басшысы Евно Азеф, Охрананың революциялық топтарға енудің түсініксіз тәжірибесін бейнеледі. Охрана өзінің көптеген агенттерін революциялық ұйымдарға енгізе алса да, полиция белгілі революционерлерді дереу қамаудың орнына ақпарат жинауға және революциялық жұмыстарға жасырын түрде араласуға ұмтылды. Бұл саясат полиция тыңшыларының көптеген күмәнді әрекеттеріне әкелді, олар күдік тудырмау үшін революциялық іс-шараларға қатысуға мәжбүр болды, мысалы, Евно Азеф СРКҰ басшысы ретінде 1904 жылғы 15 шілдеде В. К. Плехвеге қастандық жасауға бұйрық берді.

The Okhrana used many seemingly unorthodox methods in the pursuit of its mission to defend the Tsarist monarchy; indeed, some of the Okhrana's activities even contributed to the wave of domestic unrest and revolutionary terror that they were intended to quell. Perhaps most paradoxical of all was the Okhrana's collaboration with revolutionary organizations. Early Okhrana agents to work alongside revolutionaries included Lieutenant Colonel Georgy Sudeykin of the St. Petersburg Special Section, who, in 1882, set up an illegal printing operation to publish the revolutionary People's Will literature with Okhrana funds. Sudeykin and his colleague, a revolutionary turned police informant named Sergey Degayev, passed drafts of the publication through Okhrana censors before printing. This episode marked the beginning of the Okhrana's efforts to surreptitiously observe, but also influence and undermine, revolutionary movements. This focus on infiltrating and influencing revolutionary groups, rather than merely identifying and arresting their members, intensified with the innovations of one Okhrana bureau chief, Sergey Zubatov. While P. I. Rachkovsky, as head of the Okhrana's Foreign Agency, had long ordered Okhrana agents to infiltrate and influence revolutionary movements abroad, Zubatov brought these tactics to a new level by setting up Okhrana controlled trade unions, the foundation of police socialism. Perhaps recognizing the same discontent among factory workers that the Bolsheviks sought to exploit to start a revolution, Zubatov hoped the unions would mollify factory workers with improvements in working conditions and thus prevent workers from joining revolutionary movements that threatened the monarchy. To this end, Zubatov set up the Moscow Mechanical Production Workers' Mutual Aid Society in May 1901. After Zubatov became head of the Special Section in 1902, he expanded his trade unions from Moscow to St. Petersburg and to Southern Russia. Zubatovite trade unions achieved moderate success at channeling workers' political agitations away from revolutionary movements and toward labor improvements, especially in the cities of Minsk and Odessa, with one high ranking official noting that many revolutionaries and workers were joining the unions. However, Zubatov, if not police socialism, became discredited in the summer of 1903 after the Okhrana officer in charge of the Odessa union allowed a strike to get out of hand, causing a mass movement which paralyzed the region. Although the police run unions continued to operate after Zubatov's ousting, without Okhrana funding, they proved more a liability than an asset. The Assembly of Working Men, a police run union with about 6,000–8,000 members, formed by the alleged Okhrana agent Father Georgy Gapon, sparked the Bloody Sunday massacre of January 1905, a milestone in the Revolution of 1905 when union members marched peacefully on the Winter Palace in St. Petersburg and were fired upon by Imperial soldiers. The Okhrana complemented police socialism and other projects to prevent the conditions in which revolutionary movements could take hold by pursuing initiatives to curtail the activities of existing organizations. Yevno Azef, the notorious Okhrana provocateur who became the head of the Socialist Revolutionary Fighting Organization (SRFO), epitomized the Okhrana's inscrutable practice of revolutionary group infiltration. While the Okhrana managed to imbed many of its agents in revolutionary organizations, the police preferred to slowly gather intelligence and to attempt to interfere with revolutionary work surreptitiously rather than to arrest known revolutionaries immediately. This policy led to numerous dubious acts on the part of police spies, who needed to participate in revolutionary activities to avoid suspicion, as when Yevno Azef, as head of the SRFO, ordered the assassination of V. K. Plehve on July 15, 1904.

1905 жылғы революция

Охрана жиырма жылдан астам уақыт бойы салыстырмалы түрде шағын және ерекше революциялық топтардың қызметіне кедергі келтіруге бағытталған. 1905 жылғы революция, көрінетін спонтанды шерулер мен ереуілдермен сипатталған, Охрананың жаппай халық қозғалыстарын бақылаудағы тиімсіздігін көрсетті. Охрана 1905 жылғы жаппай қозғалыстарды болдырмауға, тіпті олар басталғаннан кейін тоқтатуға да қабілетсіз болды, ал Охрананың дұрыс емес әрекеттері тіпті наразылықты күшейте түскен болуы мүмкін. Д. Ф. Трепов, полиция істері жөніндегі ішкі істер министрінің көмекшісі, және П. И. Рачковский, енді барлық ішкі саяси полиция операцияларын басқаратын, 1905 жылдың мамыр айында наразылыққа жауапты деп санайтын, атап айтқанда земство қызметкерлеріне қарсы агрессивті шабуылға тырысты, бірақ үш айдан кейін бас тартысты. Сол жылдың қазан айында Трепов революцияны күштеп басуға тағы да тырысты, бірақ жеткіліксіз күш болғандықтан бұл әрекеттен бас тартты. Бұл басуға жасалған тырысқандар нәтиже бермегендіктен, олар ресейлік халықтың ашуын оятып, император үкіметіне деген сенімсіздігін арттырды. Қазан айының соңында Треповты П. Н. Дурново алмастыруы революционерлерді одан да қатал қысымға салу кезеңін бастады. Бұл жаңа кезеңнің көрсеткіші – Санкт-Петербургтегі арнайы бөлімнің басшысы А. В. Герасимовтың Санкт-Петербург кеңесіне жасаған шабуылы. Император Николай II-нің қуанышына орай, Герасимов 1905 жылдың 3 желтоқсанында кеңес делегаттарын жаппай тұтқындады. Осы қуғын-сүргінмен және 1905 жылғы революцияның аяқталуымен бірге саяси полицияның көзқарасы өзгерді: Николай I-нің ақ қолғапты моральдық полициясының дәуірі өтті. 1905 жылдан кейін саяси полиция орыс халқы оларды императорды құлатумен бірдей жоюға құштар деп қорқыды. 1905 жылғы революцияның басталуымен және Плеве өлтірілуімен байланысты, Пётр Столыпин, жаңа МІХ министрі және Министрлер кеңесінің төрағасы ретінде, бүкіл ел бойынша қауіпсіздік станцияларының желісін құрды. 1908 жылы 31 станция, ал 1911 жылы 60-тан астам станция болды. 1906 жылы полиция департаментінің тағы екі арнайы бөлімі құрылды. Полиция департаментінің орталықтандырылған қауіпсіздік бөлімі 1907 жылдың 9 ақпанында құрылды және Санкт-Петербургтегі Фонтанка көшесі, 16 мекенжайында орналасқан. Евно Азефтің (Плеведі қоса алғанда, көптеген өлтірулерді ұйымдастырған) және Дмитрий Богровтың (1911 жылы Столыпинды өлтірген) Охрананың қос агенттері екенінің анықталуы агенттіктің әдістеріне күдік тудырды; ұйым көптеген ұқсас қос агенттердің табылуымен одан әрі әлсіреген. 1913 жылдың күзінде Мәскеу, Санкт-Петербург және Варшавадағы станцияларды қоспағанда, барлық қауіпсіздік станциялары таратылды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы полиция департаментінің революцияға қарсы қызметінен барлауға ауысуды білдірді; алайда, департаменттің күш-жігері Бас штабтың және армияның барлау бөлімдерімен жеткілікті үйлесімді болған жоқ.

For over twenty years, the Okhrana had focused on interfering with the activities of relatively small, and distinct, revolutionary groups. The Revolution of 1905, characterized by seemingly spontaneous marches and strikes, exposed the Okhrana's inefficacy at controlling mass popular movements. Not only did the Okhrana lack the capacity to prevent the mass movements of 1905, or even to contain them once they began, the Okhrana's misguided attempts may even have worsened the unrest. D. F. Trepov, the Assistant Minister of the Interior in charge of police affairs, and P. I. Rachkovsky, now in charge of all domestic political police operations, attempted to mount an aggressive offensive against those they believed to be responsible for the unrest, namely zemstvo employees, in May 1905, but backed down three months later. In October of that year, Trepov again attempted a violent repression of the revolution, only to call off the effort for lack of manpower. Since these attempts at repression never reached fruition, they only served to aggravate the already enraged Russian populace and to deepen their distrust of the Imperial government. Trepov's replacement by P. N. Durnovo in late October ushered in a period of even more vicious repression of the revolutionaries. Indicative of this new period is the head of the St. Petersburg Special Section, A. V. Gerasimov's, strike on the St. Petersburg Soviet. To Emperor Nicholas II's delight, Gerasimov arrested delegates of the Soviet en masse on December 3, 1905. Along with this repression and the end of the Revolution of 1905 came a shift in the political police's mentality; gone were the days of Nicholas I's white gloved moral police: post 1905 the political police feared that the Russian people were as eager to destroy them as to depose the Emperor. Following the outbreak of the 1905 Revolution and assassination of Plehve, Pyotr Stolypin, as the new MVD Minister and Chairman of the Council of Ministers, set up a nationwide net of Security Stations. By 1908 there were 31 Stations, and more than 60 by 1911. Two more Special Sections of the Department of Police were organized in 1906. The centralized Security Section of the Department of Police was created on February 9, 1907; it was located at 16, Fontanka, St. Petersburg. The exposure of Yevno Azef (who had organized many assassinations, including that of Plehve) and Dmitri Bogrov (who assassinated Stolypin in 1911) as Okhrana double agents put the agency's methods under great suspicion; the organisation was further compromised by the discovery of many similar double agents provocateur. In Autumn 1913, all of the Security Stations except the original Moscow, St Petersburg and Warsaw ones were dismissed. The start of World War I in 1914 marked a shift from anti revolutionary activities of the Department of Police to counter intelligence; however, the efforts of the department were poorly synchronised with counter intelligence units of the General Staff and of the Army.

1917 жылғы Ресейдегі революция (ақпан революциясы мен ақпан революциясы)

Окрана бір кездері белсенділердің күшін саяси мақсаттардан бұру үшін кәсіподақтарға қолдау көрсеткендей, құпия полиция да большевиктер партиясын насихаттауға тырысты, өйткені большевиктер өзге, зорлық-зомбылыққа бейім революциялық топтарға қарағанда салыстырмалы түрде зиянсыз балама болып көрінді. Шын мәнінде, Окрана үшін Ленин басқа революциялық топтарды сынап, олармен ынтымақтастықтан бас тарту арқылы революциялық қозғалысқа тікелей кедергі келтіргендей болды. Басқа революционерлердің есебінен большевиктерге көмектесу мақсатында, Окрана 1912 жылы Роман Малиновскийге (большевиктер иерархиясында өрлеп, Лениннің сенімін жеңіп алған полиция тыңшысы) Думаға большевиктер делегаты болуына көмектесті. Осы үшін Окрана Малиновскийдің қылмыстық ісін жасырып, оның қарсыластарын тұтқындады. Малиновский орынды жеңіп алды және 1914 жылға дейін Төртінші Думадағы большевиктер делегациясын басқарды. Алайда, Малиновский мен басқа да ақпарат берушілерден алынған мәліметтерге қарамастан, полиция 1917 жылы большевизмнің күшеуіне дайын болған жоқ. Құпия полиция большевиктер ұйымында агенттерге ие болғанымен, Окрананың 1917 жылғы оқиғаларды болдырмаудағы сәтсіздігіне басқа да факторлар себеп болды. Олардың бірі – Ішкі істер министрінің орынбасары Владимир Жунковскийдің әскерилер арасында тыңшылықты тыйым салуы еді. Ол мұндай әрекетті арсыздық деп санайтын және моральдық жағдайға зиян келтіретін деп есептеді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Окрананың назарын революционерлерге қарсы күрестен неміс тыңшылығына қарсы күреске аударды. Бірақ, немістердің Ресей империясын тұрақсыздандыру үшін ресейлік революциялық топтарды қаржыландырып жатқаны белгілі болған соң, назар қайта революционерлерге ауыстырылды. Бұл шараларға қарамастан, 1917 жылғы Революция құпия полицияны және бүкіл елді күтпеген жерден шатқалатты. Окрананың революциялық топтарға үздіксіз назар аударуы құпия полицияның Ресейде пісіп-жеткен халықтың наразылығын толыққанды бағалай алмауына әкелген болуы мүмкін. Революционерлер Окрананы патшалық репрессияның басты символы деп таныды және оның штаб-пәтері 1917 жылғы 27 ақпанда тоналып, өртелді. Жаңадан құрылған Уақытша үкімет ұйымды таратып, патшалық режимнің тұтқындаған саяси тұтқындарының көпшілігін босатты. Окрананың бұрынғы жасаған зұлпылары туралы ақпараттар 1917 жылғы ақпан революциясынан кейін құпия полицияға деген халықтың ашуын күшейтті және саяси полиция қызметкері болуды қауіпті етті. Бұл жағдай, Санкт-Петербург кеңесінің ресми патшалық полиция күштерін, сондай-ақ саяси полицияны тарату туралы талабымен бірге, Окрананың жылдам және тыныш түрде жоғалып кетуіне әкелді.

Just as the Okhrana had once sponsored trade unions to divert activist energy from political causes, so too did the secret police attempt to promote the Bolshevik party, as the Bolsheviks seemed a relatively harmless alternative to more violent revolutionary groups. Indeed, to the Okhrana, Lenin seemed to actively hinder the revolutionary movement by denouncing other revolutionary groups and refusing to cooperate with them. To aid the Bolsheviks at the expense of other revolutionaries, the Okhrana helped Roman Malinovsky (a police spy who had managed to rise within the Bolshevik hierarchy and gain Lenin's trust) in his bid to become a Bolshevik delegate to the Duma in 1912. To this end, the Okhrana sequestered Malinovsky's criminal record and arrested other candidates for the seat. Malinovsky won the seat and led the Bolshevik delegation in the Fourth Duma until 1914, but even with the information Malinovsky and other informants provided to the Okhrana, the police were unprepared for the rise of Bolshevism in 1917. Although the secret police had agents within the Bolshevik organization, other factors contributed to the Okhrana's inefficacy at averting the events of 1917. Among these factors was the ban on police spies within the military promulgated by the Deputy Minister of the Interior Vladimir Dzhunkovsky, who found the practice dishonorable and damaging to morale. While the beginning of World War I in 1914 moved the Okhrana's attentions initially from countering revolutionaries to countering German espionage, the focus quickly shifted back as it emerged that the Germans were heavily funding Russian revolutionary groups in order to destabilize the Russian Empire. Despite the renewed attention, the Russian Revolution of 1917 took the secret police, and the country, by surprise. Indeed, the Okhrana's persistent focus on revolutionary groups may have resulted in the secret police not fully appreciating the deep seated popular unrest brewing in Russia. The revolutionaries identified the Okhrana as one of the main symbols of Tsarist repression, and its headquarters were sacked and burned on 27 February 1917. The newly formed Provisional Government then disbanded the whole organization and released most of the political prisoners held by the Tsarist regime. Revelations of the Okhrana's earlier abuses heightened public hostility towards the secret police after the 1917 February Revolution and made it very dangerous to be a political policeman. That fact, along with the St. Petersburg Soviet's insistence on the dissolution of the regular Tsarist police force, as well as of the political police, meant that the Okhrana quickly and quietly disappeared.

Орынбасар ұйымдар

Кейбір Охрана қызметкерлері азамат соғысы кезеңінде (1917-1923) Ақ әскерлер құрамында, әсіресе ОСВАГ (lang ru) ішінде қызметін жалғастырды. 1917 жылғы Қазан революциясынан кейін Владимир Ленин басқарған РСФСР үкіметі Охрананы 1917 жылғы желтоқсанда әлдеқайда ірі және тиімді Чека деп аталатын кеңестік қауіпсіздік ұйымымен алмастырды, оны 1918 жылғы қазан-қараша айларында ГРУ (әскери барлау) күшейтті. Чека және оның ізбасарлары (әсіресе ГПУ және ОГПУ) 1953 жылғы наурызда Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталиннің қайтысынан кейін КГБ (1954-1991) болып өзгерді. 1991 жылғы желтоқсанда КСРО тарағаннан кейін КГБ ФСК-ға (кейін 1995 жылы ФСБ болып қайта ұйымдастырылды) және СВР-ға бөлінді.