Кіріспе

Антибиотикалық дәрі-дәрмек

Метициллин (USAN), сондай-ақ метициллин (INN) деп аталады, пенициллин класының тар спектрлі β-лактам антибиотигі. Метициллин 1960 жылы ашылған.

Медициналық қолданыстар

Басқа пенициллиндерге қарағанда, β лактамазаға байланысты антимикробтық резистенттілікке жиі ұшырайтын, одан әлсіз әсер етеді, тек парентеральді жолмен беріледі және пенициллиндерде сирек кездесетін интерстициалдық нефриттің жоғары жиілігін тудырады. Дегенмен, метициллинді таңдау, алынған инфекцияның сезімталдық сынағының нәтижесіне байланысты болды, және қазір өндірілмейтіндіктен, оны енді әдеттегідей сынамайды. Бұрын зертханада Staphylococcus aureus-тің β лактамалық резистенттілікке ұшыраған басқа пенициллиндерге сезімталдығын анықтау үшін қолданылды; қазір бұл функция клоксациллин сияқты басқа пенициллиндерге және ПТР арқылы mecA генінің бар-жоқтығын анықтауға берілді.

Әрекет ету механизмі

Басқа бета-лактамалық антибиотиктер сияқты, метициллин бактерия жасуша қабырғаларының синтезін тежеу арқылы әрекет етеді. Ол грамположительно бактериялардың жасуша қабырғасының маңызды құрауышы болып табылатын сызықтық пептидогликан полимерлік тізбектері арасындағы байланыстың қалыптасуын тоқтатады. Бұл транспептидаза ферментіне (пенициллин байланыстырушы ақуыздар (PBP) деп те аталады) байланысу және оны бәсекелестік түрде тежеу арқылы жүзеге асырылады. Осы PBP-лар гликопептидтерді (D-аланил-аланин) байланыстырып, пептидогликан жасуша қабырғасын құрайды. Метициллин және басқа β-лактамалық антибиотиктер D-аланил-аланиннің құрылымдық аналогтары болып табылады, сондықтан оларға байланысатын транспептидаза ферменттері кейде пенициллин байланыстырушы ақуыздар (PBP) деп аталады. Метициллин – пенициллиназаға төзімді β-лактамалық антибиотик. Пенициллиназа – басқа β-лактамалық антибиотиктерге төзімді бактериялардың өндіретін бактериялық ферменті, ол антибиотикті гидролиздеп, оның тиімділігін жояды. Метициллин пенициллиназамен байланыспайды және гидролизделмейді, демек, бұл фермент болған жағдайда да бактерияларды өлтіре алады.

Дәрілік химия

Метициллин көптеген бета-лактама антибиотиктеріне төзімді бактериялар бөліп шығаратын бета-лактамазаларға төзімді. Пенициллин ядросының бүйір тізбегі карбонил тобына тікелей қосылған ортодиметоксифенил тобы β-лактамазаға қарсы тұруды қамтамасыз етеді, себебі бұл ферменттер бүйір тізбегінің кеңістіктік кедергісіне төзбейді. Осылайша, ол PBP-лерге байланып, пептидогликанның байланысуын тежейді, бірақ β-лактамазалармен байланыспайды және олардың белсенділігін жоймайды.

Тарих

Метициллинді 1959 жылы «Бичем» компаниясы әзірлеген. Бұрын ол, әсіресе, пенициллиназа өндіретін Staphylococcus aureus сияқты грам-оң бактериялардың тудырған инфекцияларды емдеу үшін қолданылған, мұндай бактериялар көбінесе пенициллиндерге төзімді болатын. Қазіргі кезде оның терапиядағы рөлін негізінен оксациллин (клиникалық антимикробтық сезімталдықты анықтау үшін қолданылады), флуклоксациллин және диклоксациллин алмастырды, бірақ «метициллинге төзімді Staphylococcus aureus» (MRSA) термині барлық пенициллиндерге төзімді S. aureus штаммдарын сипаттау үшін қолданыла береді.