Кіріспе

Күннің уақытының жақсы немесе жаман болуы

Мухурта – индуистік күнтізбедегі нимиша, кашта және каламен қатар уақытты өлшеудің индуистік бірлігі. Брахманаларда мухурта уақыттың бөлігін білдіреді: күндің 1/30 бөлігі, яғни 48 минут. Брахманаларда "сәт" деген мағынасы да жиі кездеседі. Ригведада мухурта сөзі тек "сәт" дегенді білдіреді. Әр мухурта 30 калага бөлінеді (1 кала = 1,6 минут немесе 96 секунд). Әр кала 30 каштаға бөлінеді (1 кашта ≈ 3,2 секунд).

Этимология

Мухурта – санскрит тіліндегі "муху" (сәт/бірден) және "рита" (рет) түбір сөздерінің бірігуінен пайда болған ұғым. Рг Веда III.33.5 осы сипаттамалық терминге сілтеме жасайды. "Рита" жылдық маусымдардың табиғи ретін білдіреді, сондықтан "мухурта" осы реттің күнделікті көрінісін көрсетеді. Сондай-ақ, Śatapatha Brāhmaṇa X.4.2.18-ге де қараңыз, төменде келтірілгендей.

Жыл сайынғы калибрлеу

Мухурталар дәстүрлі түрде күннің көктемгі күн мен түн теңелуінің таңғы 06:00-де шығатынын ескеріп есептеледі, бұл Ведалық жаңа жыл. Барлық шоқжұлдыздар зенитті кесіп өтпейді, сондықтан қай шоқжұлдыз Мухуртаға басшылық ететіндігі әр жағдайда да анық емес. Алайда, кейінгі мухурталардың өз аттарын алған, өзара байланысты шоқжұлдыздардың бір немесе бірнеше көрнекті белгілері полярлық осьтен алынған сол аспан бойлықтарына жататыны анық. №. Күнделікті кезең Аты (мухурт) Аударма Сыбайлас шоқжұлдыз/жұлдыз (грек) Сапа, немесе гуна (गुण) 1 06:00–06:48 (күн шығысы) Рудра (रुद्र) "Қайқайлаушы", "Қоқыраушы" Белгісіз Жаман 2 06:48–07:36 Ахи (आहि) "Жылан" Lacerta Жаман 3 07:36–08:24 Митра (मित्र) "Дос" Белгісіз Жақсы 4 08:24–09:12 Питр (पितृ) "Әке" Cepheus & Cassiopeia Жаман 5 09:12–10:00 Васу (वसु) "Жарқын" Delphinus Жақсы 6 10:00–10:48 Вараха (वाराह) "Доңыз" Белгісіз Жақсы 7 10:48–11:36 Вишведева (विश्वेदेवा) "Көктегі Нұрлар" Белгісіз Жақсы 8 11:36–12:24 Видхи (विधि) "Түсінік" Белгісіз Жақсы, дүйсенбі және жұма күндерінен басқа 9 12:24–13:12 Сутамухи (सतमुखी) "Ешкі/Көліктің Беті" Auriga Жақсы 10 13:12–14:00 Пурухута (पुरुहूत) "Көп Құрбандықтар" Белгісіз (Тор Жұлдызы немесе Орион?) Жаман 11 14:00–14:48 Вахини (वाहिनी) "Көлікке Ие" Белгісіз (Егіздер?) Жаман 12 14:48–15:36 Нактанакара (नक्तनकरा) "Түн Жасаушы" Белгісіз Жаман 13 15:36–16:24 Варуна (वरुण) "Барлық Жапқан Түн Аспаны" Белгісіз Жақсы 14 16:24–17:12 Арьяман (अर्यमन्) "Тәртіптілікке Ие" Белгісіз Жақсы, жексенбі күндерінен басқа 15 17:12–18:00 Бхага (भग) "Үлес"/"Мүлік" Белгісіз Жаман 16 18:00–18:48 (күн батуы) Гириша (गिरीश) "Тауды Көтерген Тәңір (Кришна)" Белгісіз Жақсы 17 18:48–19:36 Аджапада (अजपाद) "Туылмаған Аяқ"/"Ешкі Аяғы" Белгісіз Жаман 18 19:36–20:24 Ахир Будхня (अहिर्बुध्न्य) "Төмендегі Жылан" Hydra Жақсы 19 20:24–21:12 Пушья (पुष्य) "Тамақтану"/"Гүлдену" Белгісіз Жақсы 20 21:12–22:00 Ашвини (अश्विनी) "Аттылар" Белгісіз Жақсы 21 22:00–22:48 Яма (यम) "Төмендетуші" (Өлім) Boötes (Bhūteśa-мен салыстырыңыз) Жаман 22 22:48–23:36 Агни (अग्नि) "От"/"Жану" Ara Жақсы 23 23:36–00:24 Видхата (विधातृ) "Бөлуші" Белгісіз Жақсы 24 00:24–01:12 Канда (क्ण्ड) "Әшекей" Corona Borealis Жақсы 25 01:12–02:00 Адити (अदिति) "Шексіз"/"Шекарасыз" Құдай Жақсы Уақыт Жақсы 26 02:00–02:48 Жива/Амрита (जीव/अमृत) "Өмір"/"Өлмейтін" Белгісіз Өте Жақсы 27 02:48–03:36 Вишну (विष्णु) "Барлық Жерде Таралған" Hercules Жақсы 28 03:36–04:24 Дьюмадгадьюти (द्युमद्गद्युति) "Дыбысталатын Нұр" Lyra Жақсы 29 04:24–05:12 Брахма (ब्रह्म) "Көктем" Cygnus Өте Жақсы 30 05:12–06:00 Самудра (समुद्र) "Мұхит" Сулы Жұлдыздар Тобы Жақсы

Маңыздылығы (1-ші нұсқа)

Индуизмде белгілі бір мухуртаның сапасына қарай, маңызды діни рәсімдер сияқты іс-әрекеттерді жасау немесе олардан бас тарту кең таралған. Ведалық кітаптарда түрлі ритуалдар мен басқа да салтанаттарды өткізу үшін бір немесе бірнеше мухурта ұсынылады. Мысалы, күн шығуға шамамен бір жарым сағат қалған Брахма мухуртасы бар. Бұл уақыт көктемгі күн мен түннің теңелу кезіндегі шоқжұлдыздармен байланысты және йогамен айналысуға ыңғайлы деп есептеледі.

Маңыздылығы (2-ші нұсқа)

Дәстүр бойынша, индуистер үшін діни рәсімдер сияқты маңызды істерді бастау немесе бастаудан қашу, белгілі бір Мухуртаның қасиеттеріне байланысты жиі кездесетін практика. Ведалық жазбаларда да түрлі ритуалдар мен амалдарды орындау үшін бір немесе бірнеше Мухурта ұсынылады. Осы практиканың ең кең таралған мысалы:

Брахма Мухурта, күн шығуға шамамен бір жарым сағат бұрын, немесе дәлірек айтқанда 1 сағат 36 минут (96 минут = 2 Мухурта немесе 4 Гхатика) – йоганың барлық түрлерінде де ұсынылады және дәстүрлі түрде медитация үшін ең қолайлы деп есептеледі. Дегенмен, атаулардың нақты жұлдыздар тобымен байланысты екені ескерілсе, қазіргі Брахма Мухурта көктемгі күн мен түн теңелу кезінде сағат 6:00-ден аз бұрын басталады. Қазіргі уақытта Джива Амрита және Вишну күн шығуға дейінгі екі қараңғы Мухуртаны құрайды.