Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстониядағы саяси партия
Political party in Estonia
Эстонияның реформашыл партиясы – Эстонияның либералды саяси партиясы. Ол 1994 жылы Эстония банкінің президенті Сиим Каллас "Отан үшін" ұлттық коалициялық партиясынан бөлініп құрылған. Реформашыл партия 1990-шы жылдардың ортасынан бері Эстониядағы көптеген үкіметтік коалицияларға қатысқандықтан, оның ықпалы зор болды, әсіресе Эстонияның еркін нарық және төмен салық саясаты саласында. Партия 1996 жылдан бері Либералды Интернационалдың толық құқықты мүшесі, ал 1994-1996 жылдар аралығында бақылаушы мүше болған, сондай-ақ Еуропалық либералдар мен демократтар альянсының (АЛДЕ) толық құқықты мүшесі. Реформашыл партияның лидерлері Сиим Каллас, Таави Рõйвас, Андрус Ансип және Кая Каллас Эстонияның премьер-министрлері қызметін атқарды. 2023 жылдың 17 сәуірінен бастап партия Социал-демократиялық партиямен және «Эстония 200» партиясымен коалициялық үкіметте жетекші рөлде.
The Estonian Reform Party is a liberal political party in Estonia. It was founded in 1994 by Siim Kallas, then president of the Bank of Estonia, as a split from Pro Patria National Coalition Party. As the Reform Party has participated in most of the government coalitions in Estonia since the mid 1990s, its influence has been significant, especially regarding Estonia's free market and policies of low taxation. The party has been a full member of Liberal International since 1996, having been an observer member between 1994 and 1996, and a full member of the Alliance of Liberals and Democrats for Europe (ALDE). Reform Party leaders Siim Kallas, Taavi Rõivas, Andrus Ansip and Kaja Kallas have all served as prime ministers of Estonia. From 17 April 2023, the party has been the senior member in a coalition government with the Social Democratic Party and Estonia 200.
Тарих
Эстондық реформа партиясы 1994 жылдың 18 қарашасында құрылды. Ол Pro Patria National Coalition (RKEI) партиясынан бөлініп шыққан Реформа партиясы және Эстон либералды-демократиялық партиясының (ELDP) бірігуінен пайда болды. Партия құрылған кезде 710 мүшесі болды. Партия Германияның еркін демократиялық партиясымен, Швецияның либералды халық партиясымен, Финляндияның швед халық партиясымен және Латвия жолымен байланыс орнатты. Реформа партиясы ауыл шаруашылығына берілетін субсидияларға қарсы болды және Эстонияның прогрессивті емес табыс салығын сақтауды қолдады. Каллас Сыртқы істер министрі болып тағайындалды, ал реформа партиясынан тағы бес мүше үкіметке кірді. 1996 жылдың қарашасында Коалиция партиясы Орталық партиямен кеңеспей ынтымақтастық туралы келісімге келген соң Реформа партиясы үкіметтен шықты. ЭР, Патриоттық одақ және Модераторлар партиясымен оңшыл-орталық коалиция құрды, Март Лаар Премьер-министр, Сиим Каллас Қаржы министрі болды, ал Томас Сави спикер қызметіне қайта оралды. 1999 жылдың қазан айында өткен жергілікті сайлаулардан кейін үш партия Таллин қаласындағы одақтастығын жаңартты. Партия 1999 жылдың наурызынан 2001 жылдың желтоқсанына дейін Pro Patria Union және Халықтық партияның Модераторларымен, 2002 жылдың қаңтарынан 2003 жылдың наурызына дейін Эстон Орталық партиясымен, 2003 жылдың наурызынан 2005 жылдың наурызына дейін Res Publica және Халықтық одақпен, 2005 жылдың наурызынан 2007 жылдың наурызына дейін Орталық партия және Халықтық одақпен, 2007 жылдың наурызынан 2009 жылдың мамырына дейін Pro Patria және Res Publica одағы және Социал-демократиялық партиясымен үш партиялық үкіметте қызмет етті. 2009 жылдың мамырынан бастап Реформа партиясы Pro Patria және Res Publica одағымен коалициялық үкімет құрды.
The Estonian Reform Party was founded on 18 November 1994, joining together the Reform Party – a splinter from the Pro Patria National Coalition (RKEI) – and the Estonian Liberal Democratic Party (ELDP). The new party, which had 710 members at its foundation, The party formed ties with the Free Democratic Party of Germany, the Liberal People's Party of Sweden, the Swedish People's Party of Finland, and Latvian Way. with the Reform Party opposing agricultural subsidies and supporting the maintenance of Estonia's flat rate income tax. Kallas was appointed as Minister of Foreign Affairs, with five other Reform Party members serving in the cabinet. The Reform Party left the government in November 1996 after the Coalition Party signed a cooperation agreement with the Centre Party without consulting them. The ER formed a centre right coalition with the Pro Patria Union and the Moderates, with Mart Laar as Prime Minister and Siim Kallas as Minister of Finance, and with Toomas Savi returned as Speaker. After the October 1999 municipal elections, the three parties replicated their alliance in Tallinn. The party served in government again from March 1999 to December 2001 in a tripartite government with Pro Patria Union and People's Party Moderates, from January 2002 to March 2003 with the Estonian Centre Party, from March 2003 to March 2005 with Res Publica and People's Union, from March 2005 to March 2007 with the Centre Party and People's Union, from March 2007 to May 2009 with the Pro Patria and Res Publica Union and the Social Democratic Party. From May 2009 the Reform Party was in a coalition government with the Pro Patria and Res Publica Union.
Андрус Ансип
Андрус Ансип 2005 жылдың сәуірінен 2014 жылдың наурызына дейін Эстонияның премьер-министрі болды. 2007 жылғы парламент сайлауынан кейін партия Рийгикогудағы 101 орынның 31-ін алып, 153 040 дауысқа (жалпы дауыс санының 28%) ие болды, бұл 10% өсімді көрсетті және нәтижесінде 12 орынға қосымша ие болды.
Andrus Ansip was Prime Minister of Estonia from April 2005 to March 2014. After the 2007 parliamentary election the party held 31 out of 101 seats in the Riigikogu, receiving 153,040 votes (28% of the total), an increase of +10%, resulting in a net gain of 12 seats.
Тави Роивас
Андрус Ансиптің отставкасынан кейін 2014 жылдың 24 наурызында жаңа үкімет құрылды, онда Реформа партиясының Таави Рõйвас Социал-демократиялық партиямен (СДП) коалицияда премьер-министр болып тағайындалды. 2014 жылғы 25 мамырда өткен Еуропалық сайлауда Реформа партиясы жалпы ұлттық дауыстың 24,3%-ын алып, екі Еуропарламент депутатын (ЕПД) сайлады. 2015 жылғы 1 наурызда өткен парламент сайлауында Реформа партиясы 27,7% дауыс жинап, Рийгикогуда 30 орынға ие болды. Олар Социал-демократиялық партия және Pro Patria and Res Publica одағымен коалиция құрды. 2016 жылдың қараша айында ішкі тартыстар салдарынан коалиция тарап кетті. Коалициялық келіссөздерден кейін Орталық партия, СДП және IRL арасында жаңа коалиция құрылды, ал Реформа партиясы 1999 жылдан бері алғаш рет оппозицияға өтті. Рõйвас осыдан кейін партия төрағасы лауазымынан қанағаттанды.
Following the resignation of Andrus Ansip, a new cabinet was installed on 24 March 2014, with Taavi Rõivas of the Reform Party serving as Prime Minister in coalition with the Social Democratic Party (SDE). In the 2014 European elections held on 25 May 2014, the Reform Party won 24.3% of the national vote, returning two MEPs. In the 2015 parliamentary election held on 1 March 2015, the Reform Party received 27.7% of the vote and 30 seats in the Riigikogu. It went on to form a coalition with Social Democratic Party and Pro Patria and Res Publica Union. In November 2016, the coalition split because of internal struggle. After coalition talks, a new coalition was formed between Center Party, SDE and IRL, while Reform Party was left in the opposition for the first time since 1999. Rõivas subsequently stepped down as the chairman of the party.
Ханно Певкур
2017 жылдың 7 қаңтарында Хано Певкур Реформа партиясының жаңа төрағасы сайланды. Певкурдың басшылығы бастапқыда қиындыққа толы болды және ол жыл соңына дейін күшейе берген сынға ұшырады. 2017 жылдың 13 желтоқсанында Певкур 2018 жылдың қаңтарынан бастап төрағалыққа қайта кандидат болмайтынын хабарлады.
On 7 January 2017, Hanno Pevkur was elected the new chairman of the Reform Party. Pevkur's leadership was divided from the start and he faced increasing criticism till the end of the year. On 13 December 2017, Pevkur announced that he would not run for the chairmanship from January 2018.
Қажа Каллас
Кажа Каллас партия төрағасы болып 2018 жылдың 14 сәуірінде сайланды. Калластың басшылығымен 2019 жылғы сайлауда Реформа партиясы күніне дейін үздік сайлау нәтижесіне қол жеткізді – дауыстардың 28,8% және 34 мандат. Бірақ бастапқыда үкімет құрмады және екінші Ратас үкіметіне оппозицияда қалды. 2021 жылдың қаңтарында Юри Ратас Премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін Каллас Эстонияның Орталық партиясымен бірлесіп Реформа партиясы жетекшілігіндегі коалициялық үкімет құрды. Алайда, 2022 жылдың 3 маусымында Каллас Орталық партиясымен байланысты жеті министрді қызметтен босатып, 8 шілдеде Isamaa және SDE партияларын азшылық серіктестер етіп алып, жаңа коалициялық үкімет құрылғанға дейін азшылық үкімет ретінде басқарды. 2023 жылғы парламенттік сайлауда Реформа партиясы 2019 жылғы сайлаудағы көрсеткіштерін жақсартты – дауыстардың 31,2% және 37 мандат. 2023 жылдың 7 наурызында партия жаңа «Эстония 200» партиясымен және SDE-мен коалициялық келіссөздерді бастады. Үш партия арасында 7 сәуірге дейін келісімге қол жеткізілді, ол Реформа партиясына жеті министрлік портфель бөлді және ресми түрде 10 сәуірде қол қойылды. 17 сәуірде Калластың үшінші үкіметі қызметке кірісті.
Kaja Kallas was elected party leader on 14 April 2018. Under Kallas' leadership during the 2019 election, the Reform Party achieved its best electoral result to date with 28.8% of the vote and 34 seats, although it initially did not form a government and remained in opposition to the second Ratas government. In January 2021, after the resignation of Jüri Ratas as Prime Minister, Kallas formed a Reform Party led coalition government with the Estonian Centre Party. However, on 3 June 2022, Kallas dismissed the seven ministers affiliated with the Centre Party, governing as a minority government until a new coalition government with Isamaa and SDE as minority partners was formed on 8 July. In the 2023 parliamentary election, the Reform Party improved on its 2019 electoral performance, with 31.2% of the vote 37 seats. On 7 March 2023, the party initiated coalition negotiations with the new Estonia 200 party and the SDE. A coalition agreement between the three parties was reached by 7 April, allocating seven ministerial seats for the Reform Party, and was officially signed on 10 April. On 17 April, the third Kallas government was sworn into office.
Идеология және платформа
Саяси спектрдің ортасында, оң ортасында немесе оң қанатында деп сипатталатын Эстондық реформа партиясы идеологиялық бағыты тұрғысынан либералды, классикалық либералды, либералды консервативті және консервативті либералды ретінде әртүрлі сипатталған. Партия экономикалық либерализм және салықтық консерватизм саясатын тұрақты түрде жақтап келеді, сондай-ақ неолибералды деп те аталады. Партия Эстонияда қайта инвестицияланған табысқа корпоративтік салықтың 0% болуын қолдайды және дивидендтерге салынатын салықты жоюды көздейді. Партия 2011 жылға дейін табыс салығының бірыңғай ставкасын 22% -дан (2007 жылы) 18% -ға дейін төмендетуді жоспарлаған. Алайда, экономикалық дағдарыс салдарынан табыс салығын төмендету науқаны тоқтатылып, 2008 және 2009 жылдары салық ставкасы 21% деңгейінде сақталды. Партия 2009 жылдың көктеміне дейін жалпы ҚҚС ставкасын көтеруге қарсы болды, бірақ экономикалық дағдарыстың күшеюі және бюджетке қосымша қаржы табу қажеттілігіне байланысты ұстанымын өзгертті. ҚҚС 2009 жылғы 1 шілдеде 18% -дан 20% -ға дейін көтерілді.
Described as being on the centre, centre right, or right wing of the political spectrum, the Estonian Reform Party has variously been described in its ideological orientation as liberal, classical liberal, liberal conservative, and conservative liberal. The party has consistently advocated policies of economic liberalism and fiscal conservatism, and has also been described as neoliberal. The party supports Estonian 0% corporate tax on re invested income and wants to eliminate the dividend tax. The party wanted to cut flat income tax rate from 22% (in 2007) to 18% by 2011. Because of the economic crisis, the campaign for cutting income tax rate was put on hold with the tax rate at 21% in 2008 and 2009. The party used to oppose VAT general rate increases until late spring 2009, when it changed its position in the light of the dire economic crisis and the need to find more money for the budget. VAT was increased from 18% to 20% on 1 July 2009.
Саяси қолдау
Партияны негізінен жас, білімді және қалалық мамандар қолдайды. Реформалық партияның дауыс берушілер базасы қалаларда негізгі орын алған; Таллинден қолдауының тек бес бөлігін ғана алса да, жалпы саны 40%-дан аспайтын дауыс берушілер тұратын басқа қалалардан үш есе көп дауыс жинайды. Оның сайлаушылар профилі орташа жасқа қарағанда едәуір жас, ал сайлаушыларының білімі жоғары, кез келген партияның арасында орта мектепті бітірмей қалғандардың саны ең аз. Алайда, партияға орташадан көп әйелдер дауыс береді. Еуропалық парламентте партияның депутаттары Андрус Ансип және Урмас Пээтс Ассамблеядағы ALDE тобында өкілдік етеді. Реформалық партия 1996 жылдан бері Либералдық Интернаттың толық мүшесі, ал 1994-1996 жылдары бақылаушы мүше болып келген. Партияның 12 мың мүшесі бар екендігі мәлімделеді. Партияның жастар қанаты – Эстониялық Реформалық партия жастары, оның құрамына 15-тен 35 жасқа дейінгі мүшелер кіреді. Ұйымның 4500 мүшесі бар, төрағасы – Дорис Лисет Рудневс.
The party is supported predominantly by young, well educated, urban professionals. The Reform Party's vote base is heavily focused in the cities; although it receives only one fifth of its support from Tallinn, it receives three times as many votes from other cities, despite them being home to fewer than 40% more voters overall. Its voter profile is significantly younger than average, while its voters are well educated, with the fewest high school drop outs of any party. yet it receives the support of more female voters than average. In the European Parliament, the party's MEPS Andrus Ansip and Urmas Paetsits in the ALDE group in the Assembly. The Reform Party has been a full member of the Liberal International since 1996, having been an observer member from 1994 to 1996. The party claims to have 12,000 members. The party's youth wing is the Estonian Reform Party Youth, which includes members aged 15 to 35. The organisation claims to have 4,500 members, and its chairman is Doris Lisett Rudnevs.
Еуропалық парламентте Эстонияның реформалық партиясы екі Еуропарламент депутатымен «Жаңару Еуропа» тобында өкілдік етеді. Еуропалық өңірлер комитетінде Эстонияның реформалық партиясы 2020–2025 жылдарға арналған мандатында екі толық мүше және бір орынбасар мүшеден тұратын «Жаңару Еуропа» ӨӨК тобында отырады.
In the European Parliament, the Estonian Reform Party sits in the Renew Europe group with two MEPs. In the European Committee of the Regions, the Estonian Reform Party sits in the Renew Europe CoR group, with two full and one alternate members for the 2020–2025 mandate.