Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арапалар тұқымдасы, кейде басқа арапалар "құбырлы желі арапалары" деп аталады.
Family of spiders
other spiders sometimes called "funnel web spiders"
Агелендер (Agelenidae) – Araneomorphae подтабының ірі арапалар тұқымдасы. Белгілі мысалдардың бірі – Agelenopsis туысына жататын, көптеген "шалғы арапалары". Agelenidae тұқымдасының арапаларының басым көпшілігі адамға зиян келтірмейді, бірақ босқын арапайдың (Eratigena agrestis) шағуы медициналық маңызға ие болуы мүмкін, сондай-ақ кейбір деректер оның некроздық жараларды тудыруы мүмкін екенін көрсетеді, алайда бұл мәселе әлі де даулы. Бұл тұқымдас мүшелері үшін ең көп қолданылатын атау – құбыр тоқушы.
The Agelenidae are a large family of spiders in the suborder Araneomorphae. Well known examples include the common "grass spiders" of the genus Agelenopsis. Nearly all Agelenidae are harmless to humans, but the bite of the hobo spider (Eratigena agrestis) may be medically significant, and some evidence suggests it might cause necrotic lesions, but the matter remains subject to debate. The most widely accepted common name for members of the family is funnel weaver.
Сипаттама
Ең кішкентай Agelenidae өрмекшілерінің дене ұзындығы аяқтарын есептемегенде шамамен , ал ірі түрлері дейін жетеді. Кейбір өте ірі түрлер, мысалы Eratigena atrica, аяқтарын жайғандағы толық ұзындығы дейін болуы мүмкін. Агеленидтердің екі қатарға орналасқан, төрттен сегіз көзі бар. Олардың бас бөлігі көздері орналасқан жаққа қарай бірте-бірте тарылады. Олардың денесі көбінесе сопақ пішіндес, әдетте екі қатар сызықтар мен дақтармен әсемделген. Кейбір түрлердің бас бөлігінің үстіңгі жағында бойлық сызықтар болады, ал кейбір түрлерде болмайды; мысалы, үй өрмекшісінде (hobo spider) мұндай сызықтар жоқ, бұл оны сыртқы түрі ұқсас өрмекшілерден ажыратуға көмектеседі.
The body length of the smallest Agelenidae spiders are about , excluding the legs, while the larger species grow to long. Some exceptionally large species, such as Eratigena atrica, may reach in total leg span. Agelenids have eight eyes in two horizontal rows of four. Their cephalothoraces narrow somewhat towards the front where the eyes are. Their abdomens are more or less oval, usually patterned with two rows of lines and spots. Some species have longitudinal lines on the dorsal surface of the cephalothorax, whereas other species do not; for example, the hobo spider does not, which assists in informally distinguishing it from similar looking species.
Биология
Агеленділердің көпшілігі, әсіресе өз торларында өте жылдам жүгіреді. Тіркелген жылдамдықтары бойынша, 1987 жылға дейін алып үй құрғышы Ғиннес рекордтар кітабында ең жылдам құрғыш ретінде тіркелді. Жақындағы әдебиеттерді шолу, бірнеше агеленид түрлерінің осы диапазонды жылдамдыққа жеткенін көрсетті, бірақ кейбір басқа таксондар одан да жоғары жылдамдыққа қол жеткізген. Агеленидтер жағдайға және түрге байланысты бір жағына немесе кейде ортасына қарай түтік тәрізді шегінуі бар, жабыспайтын торынан жалпақ жамылғы жасайды. Сәйкесінше, "түтік тоқушы" – бұл отбасы мүшелері үшін ең қабылданған жалпы атау, бірақ оларды мигаломорфтар отбасының "түтік торлы тарантулдарымен" немесе "түтік торлы құрғыштармен" шатастырмау керек. Олжасы басылғаннан кейін, құрғыш әдетте оны шегінуге сүйреп алып, тамақтануға кіріседі. Бұл шабуыл әдісі Агеленділердің жоғары жылдамдығымен үйлеседі. Кейбір Pisauridae сияқты басқа жамылғы торлы аңшылар да өте жылдам жүгіреді. Кез келген жылдам жүгіретін құрғыш сияқты, Агеленидтер жақсы көру қабілетіне ие және әдетте жарыққа сезімтал (яғни жарықтағы өзгерістерге реакция жасайды), сондықтан үлкен қауіптің көлеңкесі жақындағанын сезгенде қашуға мүкіндік алады. Кейбірлері жел соққысына да сезімтал, тіпті олжа оларды байқамай тұрып-ақ қашуға қабілетті. Еркектердің ұрғашыларға қарағанда қоршауға түсіру қабілеті төмен, сондықтан олар бір торда қалудың орнына, жаңа аумақтарды аралап саяхаттауға бейім. Қыркүйек айында сыртқы түрлердің еркектері (мысалы, Agelenopsis және Agelena) үйлерде пана іздеп, әдетте сыртқы терезелердің жақтауларында немесе астында, сондай-ақ веранда есігінің маңында ұялайды. Бұл құрғыштар көбінесе зиянкестерді бақылаушылар да емес, және зиянкестер де емес; олар өздерінің жемін өте таңдап алады және көп мөлшерде жемейді; сонымен қатар, олар қорқытуға төзімді және толығымен жойылмаса, тіпті алаңдатылғаннан кейін де өз торларына оралады.
Most of the Agelenidae are very fast runners, especially on their webs. With speeds clocked at , the giant house spider held the Guinness Book of World Records title for top spider speed until 1987. A recent literature review found peer reviewed accounts of several agelenid species achieving speeds in this range, though some other taxa have achieved higher speeds. Agelenids build a flat sheet of nonsticky web with a funnel shaped retreat to one side or occasionally in the middle, depending on the situation and species. Accordingly, "funnel weaver" is the most widely accepted common name for members of the family, but they should not be confused with the so called "funnel web tarantulas" or "funnel web spiders" of mygalomorph families. Once the prey has been disabled, the spider generally drags it back into the retreat and begins to feed. This method of attack is consistent with the high speeds at which the Agelenidae run. Other sheet web hunters such as some Pisauridae also are very fast runners. Like any fast running spider, the Agelenidae possess good vision, and are generally photosensitive (i. e. react to changes in the light), so they can successfully retreat upon perceiving a larger threat's shadow approaching. Some are also sensitive to wind blows, and can retreat before the prey even spots them. Males are less successful ambushers than females, so prefer to roam around and wander to new areas, rather than stay in one single web. In September, males of outdoors species (such as Agelenopsis and Agelena) can seek refuge within houses, usually nesting on or underneath outer windowsills, or also around the porch door. These spiders often are neither pest controllers nor pests themselves; they are very selective in their prey, and do not consume large quantities; also, they are immune to intimidation and come back to their webs even after being disturbed, unless they are completely destroyed.
Парасоциалдық түрлер
Агелена туысы Африкадағы күрделі қоғамдық торындарда тіршілік ететін кейбір парасоциалдық өрмекшілерді қамтиды. Олардың ең танымал өкілі – А. consociata. Бұл өрмекшілердің әлеуметтік мінез-құлқына бірлесіп торындар жасау, жемтіні бірлесіп аулау және жас ұрпақты бірлесіп тәрбиелеу кіреді. Дегенмен, оларда трофаллаксис байқалмайды, сондай-ақ әлеуметтік гименоптераларға (құмырсқалар, аралар және шершеңдер) тән нағыз эусоциалдық та жоқ; мысалы, олардың құнарсыз жұмысшылар немесе сарбаздар сияқты касталары болмайды, ал барлық ұрғашылары көбейтуге қабілетті.
The type genus, Agelena, includes some parasocial spiders that live in complex communal webs in Africa. The best known of these is probably A. consociata. Social behaviour in these spiders comprises communal web building, cooperative prey capture, and communal rearing of young. No trophallaxis occurs, though, nor does any true eusociality such as occurs in the social Hymenoptera (ants, bees, and wasps); for example, the spiders have no castes such as sterile workers or soldiers, and all females are reproductive.
Медициналық маңызы
Агеленидтердің бір ғана түрі некроздық арахнидизмнің маңызды жиілігіне себеп болатын болжамды себеп ретінде көзге түсті; ол – далалық үйрек торы, Eratigena agrestis. Оңтүстік Калифорнияда шөлдегі шөп торы, Agelenopsis aperta, шаққан жағдайлар туралы бірнеше хабарламалар болды, нәтижесінде симптомдар пайда болды, бірақ осы жағдайлардың көріне ұқсас өрмекшілермен шатастырылған-шатастырылмағанын анықтау қиын.
Only one species of agelenid has become prominent as a putative cause of a significant frequency of necrotic arachnidism; this is the hobo spider, Eratigena agrestis. A few cases of bites have been reported in Southern California by the desert grass spider, Agelenopsis aperta, that resulted in symptoms, but determining whether these cases were confused with similar looking spiders is difficult.