Кіріспе

Батыс жарты шардағы құстарды санау

Рождестволық құс санағы (CBC) – бұл Батыс жарты шардағы құстардың жыл сайын Солтүстік жарты шардағы қыс мезгілінде ерікті құс бақылаушылар жүргізетін және Ұлттық Одубон қоғамы басқаратын санағы. Оның мақсаты – ғылымда, әсіресе табиғатты қорғау биологиясында пайдалану үшін құстардың саны туралы деректерді ұсыну, алайда көптеген адамдар демалыс үшін қатысады. CBC – әлемдегі ең ұзақ мерзімді азаматтық ғылыми зерттеу.

Тарих

XIX ғасырда Солтүстік Америкада көптеген адамдар Рождествоға орай "құс аулау" дәстүріне қатысып, қанша құс өлтіре алатынына жарысқан. 1900 жылдың желтоқсан айында Bird Lore (кейін Audubon журналы) журналын құрған американдық орнитолог Франк Чапман, құстарды өлтірудің орнына Рождество күні құстарды санауды ұсынды. Сол жылдың Рождество күні АҚШ және Канаданың 25 аймағында 27 бақылаушы алғашқы санаққа қатысты. Қатысушылар 90 түрге жататын 18 500 құсты санады. Әлем бойынша CBC аймағындағы ең көп құс түрлерінің саны – 531, ол 2013 жылдың 21 желтоқсанында Эквадордағы Анд тауларының шығыс беткейіндегі Косанга Нарупа (бұрынғы Янаяку) санағында тіркелді.

Әдістер

Әрбір жеке санақ 15 миль (24 км) диаметріндегі "санау шеңбері" ішінде жүргізіледі. Әрбір шеңберде кем дегенде он ерікті, оның ішінде координатор болып табылатын адам қатысады. Олар кіші топтарға бөлініп, жылдан жылға аз ғана өзгеретін белгіленген маршруттарды жүріп, көрінген әрбір құсты санап шығады. Көптеген санау шеңберлерінде кейбір адамдар маршруттармен жүрудің орнына құстарға жем тастайтын жерлерді бақылайды. Санау 14 желтоқсаннан 5 қаңтарға дейінгі күндерінің кез келгенінде өткізілуі мүмкін. Нәтижелер құстардың қысқы таралу аймақтары туралы деректер береді және Құстардың көбеюі жөніндегі зерттеулерге толықтыру болып табылады.