Кіріспе

қазіргі Грекияның құрлық әскері Грекия әскерінің құрлықтағы тармағы

Ерте тарихы: 19 ғасырдың басында

Грек армиясының бастауы Грекияның тәуелсіздік соғысы (1821–1829) кезінде грек уақытша үкіметі құрған тұрақты әскер бөлімшелеріне байланысты. Олардың алғашқысы – жаяу әскер полкі мен шағын артиллерия батареясы 1822 жылғы сәуірде құрылды және оған еуропалық филелдер (Жозеф Балестра және т.б.) басшылық етті. Бірақ, қаржы тапшылығы салдарынан ол тез таратылды, және грек полковнигі Панагиотис Родиос басқарған тұрақты әскер бөлімшелері тек 1824 жылғы шілдеде қайта құрылды. 1825 жылғы мамырда әскери міндеттеме туралы алғашқы заң қабылданды, сондай-ақ барлық тұрақты күштердің басқаруы француз полковнигі Шарль Фабвьеге жүктелді. Фабвье басшылығымен тұрақты корпус кеңейді және алғаш рет құрамына атқыштар, әскери музыкалық бөлімдер және Лорд Байронның көмегімен әскери госпитальдар енді. Иоаннис Каподистрияның (1828–1831) басшылығымен ұлттық әскерде үлкен қайта ұйымдастыру жүргізілді: Армия және Теңіз істері жөніндегі хатшылық, Грек армия академиясы құрылды, армия инженерлік корпусы негізделді (1829 жылғы 28 шілдеде), сондай-ақ түрлі жалдамалы әскерлерді тұрақты жеңіл жаяу әскер батальондарына айналдыруға күш салынды. Осы жылдардың басында француздық ықпал грек тұрақты әскерінің тактикасына және сыртқы түріне де әсер етті, себебі көптеген нұсқаушылар француз болды – алдымен филелдер, кейін генерал Мейзон экспедициялық корпусының офицерлері. Каподистрияның 1831 жылы қазасынан және одан кейінгі екі жылдық ішкі қырқыстардан кейін тұрақты армия дерлік жойылды. Жаңадан тәуелсіздік алған грек патшалығының алғашқы патшасы, Бавария князі Отто бастапқыда 4000-қа жуық неміс контингентіне сүйенді. Патша үкіметі тұрақты армияны қайта құрды және тәуелсіздік соғысында күрескен жалдамалы әскерлерді таратып жіберді. 1862 жылы Отто биліктен қуылғаннан кейін армия 1833 жылғы армия ұйымдастыру ережесіне сүйенуді жалғастырды. 1860 жылы грек патша әскерінің саны шамамен 200 000 адамды құрады. Алғашқы маңызды реформалар 1877 жылы Балқан дағдарысына жауап ретінде жүзеге асырылды, бұл 1877–1878 жылдардағы орыс-түрік соғысына әкелді. Басқа шаралармен қатар, Грек армиясы алғаш рет дивизиялар мен бригадаларға бөлінді. 1879 жылы жалпыға бірдей әскери міндеттеме енгізілді, ал Шарилаос Трикупис премьер-министр болған кезде 1882–1885 жылдары офицерлік құрамның білімін және дайындығын жақсарту үшін маңызды қадамдар жасалды: грекке француз әскери миссиясы шақырылды, жаңа мектептер ашылды және грек офицерлері оқу үшін шетелге жіберілді, сондай-ақ белсенді қызметтегі офицерлерді саясатқа қатысудан аулақ тұруға және кәсіби міндеттеріне назар аударуға бағытталған жұмыстар жүргізілді. Армия 1880 жылғы шілде – 1882 жылғы сәуірде Грекияның Фессалияны аннексиялауына байланысты, сондай-ақ 1885 жылғы қыркүйек – 1886 жылғы мамырда Болгарияның Шығыс Румелияны аннексиялауына байланысты алғашқы жұмылдыруларын өткізді. Алайда, осы ұзақ жұмылдырулардың үлкен қаржылық жүгі мемлекеттік қазынаны құрдымға жіберді және реформа процесін тоқтатты. Нәтижесінде, Грек армиясы 1897 жылғы грек-түрік соғысының басталуына мүлдем дайын емес еді: жоспарлар, бекіністер және қару-жарақтар болған жоқ, офицерлік құрамның көп бөлігі өз міндеттеріне сай келмеді, ал дайындық жеткіліксіз болды. Осының салдарынан, сандық артықшылыққа ие, жақсы ұйымдастырылған, жабдықталған және басқарылған Осман әскерлері грек күштерін Тесалиядан оңтүстікке қарай ығыстырды.

Соғыс онжылдығы: 1912-1922

Грек армиясының 1897 жылғы соғыстағы сәтсіз өрнегі Георгиос Теотокис (1899–1901, 1903–1904 және 1906–1909) басшылығымен кең ауқымды реформа бағдарламасына алып келді. 1904 жылы жаңа Армия ұйымдастыру ережесі қабылданды (1910 жылы жаңартылды), жаңа артиллерия құралдары (соның ішінде 75 мм Schneider Danglis 06/09 зеңбірегі) және Mannlicher–Schönauer мылтығы сатып алынды, ал 1908 жылы жаңа, хаки түсті далалық форма енгізілді. 1909 жылғы Гуди төңкерісінен кейін реформалар қарқыны артты. Элефтериос Венизелос басқарған жаңа үкімет грек армиясын оқыту үшін француз әскери миссиясын шақырды. Олардың жетекшілігімен гректер үшбұрышты жаяу әскер дивизиясын негізгі құралым ретінде қабылдады, бірақ одан да маңыздысы, жұмылдыру жүйесін жаңғырту елге 1897 жылғыдан гөрі әлдеқайда көп санды әскерді жинап, жабдықтауға мүмкіндік берді: шетелдік сарапшылар жұмылдырылған күштерді шамамен 50 000 адам деп бағалағанмен, армия соңында 125 000 әскерді, ал Ұлттық гвардия мен резервте тағы 140 000 адамды дайындады. Жеңісті Балқан соғыстарынан кейін елдің аумағы екі есеге ұлғайды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде король Константин мен премьер-министр Элефтериос Венизелос арасындағы келіспеушілік Ұлттық айырылысқа (Schism) әкелді, бірақ ақырында біріккен Грекия 1917 жылы Одақтастарға қосылды. Соғыстың жеңімпазы ретінде Грекия Батыс және Шығыс Фракияны аннексиялады және 1919 жылы Кіші Азияға әскер бөлімдерін жіберді, осылайша Грек-Түрік соғысын (1919–1922) бастады, ол 1922 жылы Грекия үшін сәтсіз аяқталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы қазан айында ел, диктатор Иоаннис Метаксастың Муссолини берген итальяндық ультиматумын қабылдамауымен, Екінші дүниежүзілік соғысқа одақтастар жағынан қосылды. Грек-итальян соғысында грек армиясы итальяндықтарды кері тарттырып, Оңтүстік Албанияның көп бөлігін басып алды, бірақ неміс шабуылынан (Грекия шайқасы) кейін, Остің билігіне қарады. Грекияның эмиграциядағы үкіметі, армия бөлімдерімен бірге, Таяу Шығысқа көшірілді, онда олар одақтастармен бірлесіп соғысты жалғастырды. Лео Нихорстердің сайты 1940 жылғы 15 тамыздағы грек армиясының жоғары ұйымдастырылуын көрсетеді, онда армияның Бас штабы бес корпус, үш дивизия және Салоники бекінісін тікелей бақылайтын. Соғыстан кейін Грекия Додеканез аралдарын қосты. Бірақ, солшыл/коммунистік және антикоммунистік күштер арасындағы саяси шиеленіс азамат соғысына әкелді, ол коммунистердің жеңілісімен аяқталды. Армия 1964 жылғы 20 тамыздан 25 қазанға дейін, сол кездегі Ұлттық қорғаныс министрі Петрос Гаруфалиас тұжырымымен, қысқа мерзімге "Грекияның патшалық армиясы" деп аталды.

Жауынгерлік және көмекші қару

Көптеген жауынгерлік қару түрлері "Қорал" (Όπλον) деп аталады. Бұл термин, көбінесе тікелей жауынгерлік қатысуға ие әскер бөлімдерін көрсетеді. Көптеген әскери-техникалық қолдау бөлімдері "Корпус" (Σώμα) деп аталады, бірақ кейбір ерекшеліктер бар.

Қызметкерлер

Грекия армиясында үш санат қызметкер бар: кәсіби, ерікті және мерзімді қызметші. Қазіргі уақытта 90 000 адам активті қызметте, оның 30 000-ы мерзімді шақырылғандар. Грекия Республикасында 2021 жылдың наурызынан бастап 18 мен 45 жас аралығындағы барлық ер адамдар үшін 12 айлық міндетті әскери қызмет (мерзімді шақыру) қарастырылған. Активті қызметтен босатылған азаматтар әдетте резервке жіберіледі және белгілі бір мерзімде 1-10 күнге қайта шақырылуы мүмкін. Стратегиялық маңызы бар аймақтарда тұратын 18 мен 60 жас аралығындағы грек еркектерінен Ұлттық гвардияда жартылай штат бойынша қызмет етуі де талап етілуі мүмкін. Жалпы әскери жиын кезінде мерзімді шақырылғандардың саны 180 000-нан асуы мүмкін. Мерзімді шақырылған қатардағы әскершілер мен кіші офицерлер өздерін еріктілерден ажырату үшін арнайы шендік белгілер тағады. Кәсіби офицерлер Афинадағы Эвельпидон әскери академиясын (Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, ΣΣΕ), Салоникадағы Корпус офицерлерінің әскери академиясын (Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων, ΣΣΑΣ) және Трикала қаласындағы Кіші офицерлер академиясын (Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών) бітіреді. Соңғысының атауынан көрініп тұрғанымен, СМҮ түлектері офицерлік құрамның үлкен бөлігін құрайды және капрал шенінен бастап подполковник шеніне дейін өсе алады, ал олардың ΣΣΕ және ΣΣΑΣ әріптестері екінші лейтенант шенімен бітіреді және теориялық тұрғыдан, жоғары офицерлік шендерге жете алады. Осылайша, басшылық тізбегінде Афина мен Салоникадағы екі әскери академияның түлектері Трикаладан бітірген бірдей шендегі кәсіби офицерлерге қарағанда жоғары саналады. Соңғы офицерлер еріктілерден, содан кейін мерзімді қызметшілерден жоғары тұрады. Соғыс кезінде грек армиясының батальондарына жоғары шенді генерал-майор басшылық етеді немесе егер жауынгерлік тапсырма болса, грек мемлекетімен келісім бойынша басқа мемлекеттің жоғары шенді генералы басшылық етеді.

Комиссиялық офицерлер шендері

Комиссия алған офицерлердің шендік белгілері.

Басқа да шендер

Сержанттар мен қатардағы әскери қызметшілердің тараздық белгілері.

Жабдық

Грекия армиясының ауыр техникасы мен қару-жарағы көбінесе шетелдік өндіріс, неміс, француз, итальян, американдық, британдық және ресейлік жеткізушілерден келіп түседі. Назар аударарлық ерекшелік – Грек құрамасымен жасалған "Леонидас" бронетранспортері, осыған ұқсас "Элво Кентавр" шайқас машинасы "Элво" (ELVO) грек көлік өндіруші компаниясымен құрастырылған. Жабдықтардың спектрі ең заманауи технологиядан бастап, ескірген Суық соғыс кезеңінің мүліктеріне дейін жетеді; соңғылары қазіргі таңда біртіндеп қолданыстан шығарылуда.

Бірыңғай киімдер мен дәрежелер

Грекия армиясының дәрежелік құрылымы британдық әскери дәстүрлерге қатысты және НАТО стандартты дәрежелік шкаласын ұстанады. Алайда, Stratarchis (Στρατάρχης, Field Marshal немесе General of the Army) атағы тарихи тұрғыдан қолданылған, бірақ қазір жойылған. Ол алғаш рет Балқан соғыстарындағы көшбасшылығы үшін Константин I патшаға табысталды. Содан кейін монархия жойылғанға дейін оның ізбасарлары осы атақты мұра етіп алды. Бұл атаққа тұрақты офицерлердің ішінде генерал Александр Папагос 1949 жылғы 28 қазанда, Грек азамат соғысында жеңіске жеткеннен кейін ие болды.