Кіріспе

Қазіргі Албанияның оңтүстігіндегі, батыс Балқан аймағындағы Солтүстік Эпирдің пошта тарихы екі кезеңді қамтиды: 1912–1916 және 1940–1941 жылдар. Солтүстік Эпир Бірінші Балқан соғысы кезінде (1912–1913 жж.) грек әкімшілігінде болды, бірақ Флоренция хаттамасы (1913 ж.) бойынша жаңа құрылған Албания мемлекетіне берілді. Осы кезеңде грек маркалары қолданылды. Грекия 1914 жылдың басында аймақтан шығып кетті. Дегенмен, Эпир халқы Албанияның құрамында болғысы келмеді және төңкеріс жасады. Уақытша үкімет құрылып, 1914 жылдың ақпан айында тәуелсіз Солтүстік Эпир жарияланды. Корфу хаттамасына (1914 жылдың мамыры) сәйкес, ол номиналды түрде Албанияның бағыныстылығында толық автономияға қол жеткізді. Солтүстік Эпир сол жылы өз пошта қызметін ұйымдастырып, ресми және бейресми пошта маркаларын шығарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, 1914 жылдың қарашасында грек әскері Эпирді қайта басып алды, бірақ 1916 жылы итальяндықтар оларды ығыстырды. Осы кезеңде грек маркалары «B. ΗΠΕΙΡΟΣ» (Солтүстік Эпир) деген мөрмен басылып қолданылды. Соғыстан кейін аймақ Албанияның құрамында бекітілді. 1940 жылы Италия Албания арқылы Грекияға шабуыл жасағаннан кейін Эпир қысқа мерзімге грек бақылауына көшті. Грек әскерінің сәтті қарсы шабуылы нәтижесінде оңтүстік Албанияның көп бөлігі, соның ішінде Эпир де басылып алынды. Бұл 1941 жылға дейін жалғасты, содан кейін Германия Грекияны басып алып жаулап алды. Грек әскері Эпирді бақылауда ұстаған кезеңде де грек маркалары қолданылды.

1912-1914 жылдардағы грек оккупациясы

1912 жылы Грекияның Эпирді басып алуынан кейін қолданылған алғашқы маркалар грек маркалары болды, олардың үстіне ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ (Грекиялық әкімшілік) деген жазу басылды; 1913 жылы олардың орнына жаңадан шығарылған грек маркалары келді, олар "Наурыздық шығарылым" деп аталды. Екеуі де жаңадан басып алынған аумақтарда немесе "Жаңа территорияларда" ғана қолданылуы тиіс еді. Грекияның 1914 жылы шығуынан және Солтүстік Эпир Автономиялық Республикасының құрылуынан кейін аймақта бірнеше марка шығарылды. Олардың ішінде ресми тұрақты маркалар, жергілікті қолдануға арналған маркалар және ресми емес шығарылымдар болды.

Епирус соңғы мәселелер

Уақытша үкіметтің алғашқы нақты маркалары 1914 жылдың ақпан, наурыз және сәуір айларында жарық көрді. Сегіз маркадан тұратын жиынтықта 1 лептон, 5, 10, 25 және 50 лепта, 1 драхма, сондай-ақ 2 және 5 драхма номиналындағы маркалар болды. Олардың суретінде басқалары бақылап тұрғанда, мылтық көздеп тұрған жаяу әскер бейнеленген; 10 лепта және 25 лепта номиналындағы маркаларға тек ΗΠΕΙΡΟΣ деген жазу жазылған (олар ақпан айында шығарылды), ал қалғандарында АΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ деп жазылған (олар наурыз айында шығарылды, 5 драхмалық маркадан басқа, ол сәуір айында шықты). Кимарада шығарылған бұл маркада Грекия королі Константин I-нің суреті және ЕЛЛΗНИΚΗ ΧΕΙΜΑΡΡΑ (грекше Кимара) деген жазу бар. Онда бұрынғы жиынтықтардағыдай сегіз номиналмен қатар, 2 және 20 лепта номиналындағы екі марка да болды. Бұл жиынтықтың кейбір парақтарының жоғарғы немесе төменгі жағында PARCHEMINE JOHANNOT de Montgolfier, Luquet & Cie., Angoulème су таңбасы болды; осы су таңбасының бір бөлігі бар маркалар, су таңбасы жоқ маркалардан әлдеқайда қымбатқа бағаланады.

Жергілікті және ресми емес мәселелер

Тәуелсіз Эпирдің алғашқы маркалары 1914 жылдың ақпан айында Химаррада шығарылды. Төрт маркадан тұратын жиынтық (1 лептоны, 5, 10 және 25 лептоны) тесілмеген, екі бас бүркіт, бас сүйек және кескіш сүйек бейнеленген, сондай-ақ "ΕΛΛ. ΑΥΤΟΝ. ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Η ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΗΣ" (грек автономды Эпир – Азаттық немесе Өлім – Отанын қорға) деген жазуы бар. Қолмен жасалған, қолтаңбамен мөрленген, сонымен қатар төменгі оң жақ бұрышында көк түсті овал ішінде "ΣΠ" әріптері бар, бұл Химарадағы командир Спирос Спиромилиостың инициалдары. Бұл жиынтық жергілікті пайдалануға арналған болғанымен, Дельвинон (ΔΕΛΒΙΝΟΝ) және Агиои Саранта (ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ) қалаларында қолданылған мысалдары белгілі. Кейбір сарапшылар оны ресми марка деп санамайды. Аргирокастро қаласында да жергілікті пайдалануға арналған маркалар шығарылды, түрік маркаларына "ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ" және грек валютасындағы жаңа номиналдар басылды. Басылымдар қара немесе қызыл түсте тік бағытта, жоғарыдан төменге немесе төменнен жоғарыға қарай орындалды. Бұл жиынтық 1914 жылдың 6 наурызында сатылымнан алынды. 28 тамызда Химаррада 1911 және 1913 жылғы грек маркаларының қорына "ΕΛΛΗΝΙΚΗ 1914 ΧΕΙΜΑΡΡΑ" (грекше Химара 1914) деген мөр басылды. Бұл жиынтық қолмен жазылған "ΣΣ" (С. Спиромилиостың инициалдары) әріптерімен де, оларсыз да кездеседі. Осы және ақпан айындағы алғашқы "Химара" жиынтығының көптеген жалғандары бар. Олардың барлығы жалған. 1916 жылы Италия грек әскерін Эпирден ығыстырып шығарды, сонымен бірге Корица француз оккупациясына түсті. Француз әкімшілігі кезінде Корче Республикасы құрылды және 1916 жылдың желтоқсанында маркалар шығарылды. Олар грек маркаларына екі бас бүркіт және сантимдермен жаңа номиналдардың қосымша басылымдары арқылы жасалды. 1940 жылдың қазан айында Италия Албаниядан Грекияға шабуыл жасады. Грек қарсы шабуылының нәтижесінде оңтүстік Албанияның көп бөлігі, соның ішінде Эпир басып алынды. Грек басқаруы кезеңінде (1941 жылдың сәуірінде неміс басқыншылығына дейін) грек маркаларына, әуе пошта маркаларына, төлемді міндетті маркаларына және қайырымдылық маркаларына қара немесе кармин түсті "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ" (Грек әкімшілігі) мөрі басылды. Басылған маркалар 1941 жылдың маусым айында сатылымнан алынды.