Commodore 1530: Магниттік таспа құрылғысының сипаттамасы

Кіріспе

Магниттік таспаға арналған дерек сақтау құрылғысы

Commodore 1530 (C2N) Datasette, кейін Datassette (деректер және кассета сөздерінің қосындысы), – Commodore компаниясының магниттік таспаға арналған дерек сақтау құрылғысы. Сақтау ортасы ретінде шағын кассеталарды пайдаланып, ол PET, VIC 20 және Commodore 64 сияқты Commodore компаниясының 8 биттік компьютерлері үшін қолжетімді бағада сақтау мүмкіндігін ұсынады. Физикалық тұрғыдан ұқсас модель, Commodore 1531, Commodore 16 және Plus/4 сериялы компьютерлер үшін жасалған.

Ерекшеліктері

Datasette – микрокомпьютерлер арасындағы ең күрделі таспалық сақтау әдісі. 1970-ші жылдардың соңындағы ықшам кассета интерфейстері компьютердегі кішкентай контроллерді сандық деректерді аналогтық аудио тонға және кері түрлендіру үшін пайдаланады. Интерфейс кассета тартқышына RCA немесе 3,5 мм ұяшалы қосылыстар сияқты стандартты аудио кабельдер арқылы қосылады. Мұндай жүйе Apple II және TRS 80 Color Computer, сондай-ақ көптеген S 100 шина жүйелерімен үйлесімді және оларды тиісті қосылыстары бар кез келген кассета тартқышымен пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ аналогтық тонды пайдалану – телефондық модемдердің жұмыс істеуіне ұқсас – деректерді сәтті жүктеудің орнына оқу қателігіне әкелуі мүмкін. Datasette-те биттерді көрсету үшін таспаға екі тон жазудың орнына, паритет битін қоса алғанда, шаршы толқындардың үлгілері қолданылады. Қателерді түзету үшін бағдарламалар таспаға екі рет жазылады; егер бірінші жазбаны оқығанда қате анықталса, компьютер оны екінші жазбадағы деректермен түзетуге тырысады. Datasette компьютердің сандық деректерін аналогтық аудиоға және керісінше түрлендіру үшін кіріктірілген аналогтық-цифрлық түрлендіргіштер мен аудио сүзгілеріне ие. Компьютерге қосылу арнайы жиектік қосылыс (Commodore 1530) немесе шағын DIN қосылысы (1531) арқылы жүзеге асырылады. Бұл интерфейсте жазылған аудио сигналдың болмауы Datasette және оның клондары Commodore компьютерлерімен пайдалануға болатын жалғыз кассета тартқыштарына айналдырады, кейіннен жасалған түрлендіргіштер стандартты тартқыштарды пайдалануға мүмкіндік бергенше. Цифрлық форматының арқасында Datasette басқа деректерді сақтауға арналған кассета жүйелерінен гөрі сенімді, бірақ өте баяу, секундына шамамен 50 байт жылдамдықпен деректерді жүзеге асырады. Datasette шығарылғаннан кейін, әлдеқайда жылдам жүктеу және сақтауды қамтамасыз ететін арнайы турбо-таспа бағдарламалық жасақтамасы пайда болды. Мұндай бағдарламалық қамтамасыз ету көбінесе коммерциялық алдын ала жазылған қосымшаларға (көбінесе ойындарға) енгізілді, сонымен қатар пайдаланушылардың өздері жасаған бағдарламалар мен деректерді жүктеу және сақтау үшін жеке қол жетімді болды. Бұл бағдарламалар негізінен Еуропада кеңінен қолданылды, себебі АҚШ нарығы бұрыннан дискілерге көшкен. Datasette әдетте 30 минуттық бір жағына 100 [[килобайт]] сақтай алады. Турбо-таспа және басқа да жылдам жүктегіштерді пайдалану бұл көлемді шамамен 1000 кБ-қа дейін арттырды. Datasette-те компьютерлік жағында аралықты PCB жиегі бар бір байланыс кабелі бар. Datasette-ке барлық кіріс/шығыс сигналдары цифрлық, сондықтан барлық цифрлық-аналогтық түрлендіру және керісінше құрылғының ішінде жүзеге асырылады. Бұл кабельде қуат та бар. Қосылымдар: жер, +5 В [[түзу ток, мотор, оқу, жазу, кілтті сезіну. Сезіну сигналы ойнату, артқа орау және жылдам орау түймелерін бақылайды, бірақ олардың арасындағы айырмашылықты анықтай алмайды. Механикалық құлып олардың екеуін бір уақытта басудан сақтайды. Мотор қуаты компьютердің реттелмеген 9 В тұрақты тогынан транзисторлық тізбек арқылы алынады.

The Datasette is probably the most sophisticated tape storage method of any microcomputer. Typical compact cassette interfaces of the late 1970s use a small controller in the computer to convert digital data to and from analog audio tones. The interface connects to the cassette deck using normal audio cables like RCA jacks or 3.5mm phone jacks. Such a system is compatible with the Apple II and TRS 80 Color Computer, as well as many S 100 bus systems, and allows them to be used with any cassette player with suitable connections, but using analog tones—similar to how dial up modems work—often results in read errors instead of successful loading of data. In the Datasette, instead of writing two tones to tape to indicate bits, patterns of square waves are used, including a parity bit. Programs are written twice to tape for error correction; if an error is detected when reading the first recording, the computer corrects it with data from the second. The Datasette has built in analog to digital converters and audio filters to convert the computer's digital data into analog audio and vice versa. Connection to the computer is done via a proprietary edge connector (Commodore 1530) or mini DIN connector (1531). The absence of recordable audio signals on this interface makes the Datasette and clones the only cassette recorders usable with Commodore computers, until aftermarket converters made the use of ordinary recorders possible. Because of its digital format the Datasette is both more reliable than other data cassette systems and very slow, transferring data at around 50 bytes per second. After the Datasette's launch, however, special turbo tape software appeared, providing much faster loading and saving. Such software was integrated into most commercial prerecorded applications (mostly games), as well as being available separately for loading and saving the users' homemade programs and data. These programs were only widely used in Europe, as the US market had long since moved onto disks. Datasettes can typically store about 100 [[kilobyte per 30 minute side. The use of turbo tape and other fast loaders increased this number to roughly 1000 kByte. The Datasette has only one connection cable, with a –spacing PCB edge connector at the computer end. All input/output signals to the Datasette are all digital, and so all digital to analog conversion, and vice versa, is handled within the unit. Power is also included in this cable. The pinout is ground, +5 V [[direct current, motor, read, write, key sense. The sense signal monitors the play, rewind, and fast forward buttons but cannot differentiate between them. A mechanical interlock prevents any two of them from being pressed at the same time. The motor power is derived from the computer's unregulated 9 V DC supply via a transistor circuit.

Танымалдық

Детасеттер АҚШ-тан тыс елдерде көбірек танымал болды. Американдық компьютерлік ойындарды Ұлыбританияға импорттаған U. S. Gold компаниясы көбінесе оларды дискіге түрлендіргенге дейін күтуге мәжбүр болды, себебі британдық Commodore 64 пайдаланушыларының көпшілігі таспа қолданды, ал американдық журнал Compute! 1983 жылы «Commodore 64 компьютерін алған жаңа пайдаланушылардың 90 пайызы компьютерлерімен бірге дискілік жетек сатып алды» деп хабарлады. Computer Gaming World 1986 жылы британдық кассеталық бағдарламалық жасақтама АҚШ-та сәтсіз аяқталғанын мәлімдеді, себебі «АҚШ-тағы Commodore жүйелерінің 97 пайызында дискілік жетектер болды»; ал MicroProse 1987 жылы Ұлыбританиядағы Gunship ойынының 100 000 данасының 80 пайызы кассетада сатылғанын хабарлады. АҚШ-та 1541 дискілік жетегінің бағасы Datasette-ге қарағанда шамамен бес есе қымбат болғанына қарамастан, дискілік жетектер тез арада стандартқа айналды. Еуропаның көп бөлігінде Datasette шамамен бірнеше жыл бойы басты таңдау құралы болды, бірақ дискілік жетектер де қолжетімді болды. Арзан және кеңінен таралған аудиокассеталар Datasette-ді бюджеттік санатындағы үй компьютерлерінің көпшілік нарығы үшін тиімді таңдауға айналдырды.