Кіріспе
Канаданың Ұлыбританиядағы жоғары комиссары; бұрынғы министр
Ральф Эдвард Гудейл (Ralph Edward Goodale; 1949 жылдың 5 қазанында туған) – канадалық дипломат және зейнеткер саясаткер. 2021 жылдың 19 сәуірінен бастап Ұлыбританиядағы Канаданың жоғары комиссары қызметін атқарып келеді. Гудейл алғаш рет 1974 жылы Ассинибоя округінен Парламент депутаты (ПД) болып сайланды. 1979 жылы сайлауда жеңіліске ұшырап, Саскачеван провинциясының саясатына көшті, 1981 жылдан 1988 жылға дейін Саскачеван либералдарының жетекшісі болды. 1993 жылы федералды саясатқа қайта оралып, Регина—Васкана округінен (1997 жылдан 2015 жылға дейін жай ғана Васкана деп аталды) Парламент депутаты болып сайланды және Жан Кретьен, Пол Мартин және Джастин Трюдо үкіметтерінде қаржы министрі және қоғамдық қауіпсіздік министрі сияқты бірнеше лауазымда қызмет етті.
Ерте өмір
Гудэйл Реджина қаласында, Саскачеван провинциясында дүниеге келді және Вилкокс қаласына жақын жердегі шаруашылықта өсті. Ол Виннифред Клэр (Майерс) және Томас Генри Гудэйлдің ұлы болды. Ол Канада скауттарының мүшесі болып, «Королева скауты» атағын иеленді. Алғаш Саскачеван университетінің Регина кампусына қабылданды, содан кейін Саскатун қаласындағы Саскачеван университетінде заңгер мамандығын бітірді, онда үлгерімдері үшін алтын медальмен марапатталды.
Федералды саясат, 1974-1979 жылдар
Жас кезінен саясатқа белсенді қатысқан ол 1974 жылғы сайлауда 24 жасында Ассинибоя округінен Канада Парламентіне алғаш рет сайланды. Ол Жаңа демократиялық партиясының (ЖДП) үкіметтегі өкілі Билл Найтты жеңіп бақты. 1979 жылғы сайлауға дейін ол премьер-министр Пьер Трюдо үкіметін тыңғылықты қолдады, бірақ сол сайлауда жеңіліп, жеңімпаз прогрессивті консерватор Ленард Густафсон мен Найттың артынан үшінші орынға шықты.
Облыстық саясат
1981 жылы Гудэйл Саскачеван либералдық партиясының жетекшісі болып тағайындалды. Ол бұл партияны 1982 жылғы провинциялық сайлауда өте нашар көрсеттімдікке жеткізді, онда партия халықтың дауысының 4,51%-ын алып, провинциялық заң шығарушы жиналыста бір де орын жеңіп алмады. Дегенмен, Гудэйл либералдық партиядан 1000-нан астам дауыс жинаған жалғыз кандидат болды; ол Ассинибоя-Грэвелбур сайлау округінде 2760 дауыс алып, қолданыстағы Аллен Энгельге шамалы айырмамен жеңілді. Партия 1986 жылғы провинциялық сайлауда 9,99% дауыс жинады, бірақ тек Гудэйл ғана заң шығарушы жиналысқа сайланды, ол Энгельді қайта сайлауда жеңді. Гудэйл осы сайлауда қаржылық жауапкершілік платформасымен бақ сынады, прогрессивті консерваторлар мен жаңа демократтардың провинциялық экономиканы кейнсиандық үлгіде үйді жақсарту және жөндеу жобалары арқылы ынталандыру туралы ұсыныстарымен сипатталатын, артық шығындар саясатын қолдайтынын айтты.
1988 жылғы сайлауда жеңілді
Гудэйл 1988 жылғы Регина-Васкана сайлауында федералды либералдардың үміткері болу үшін көшбасшылық лауазымынан қанағаттанды. Ол бұрынғы Регина мэрі Ларри Шнайдерге шамалы есе жіберіп, кейін Ким Кэмпбелл кабинетінде қысқа мерзім қызмет еткен адамнан жеңілді. Осы жылдың басында және отставкаға кеткеніне дейін Гудэйлдің атқарушы көмекшісі Джейсон Кенни болды. Кенни 1997-2016 жылдары Калгари Оңтүстік-Шығысы және Калгари Миднапор округтеріндегі Канада консервативтік партиясының депутаты болды, ал кейін Альбертаның премьер-министрі (2019-2022) қызметін атқарды. Гудэйл содан кейін жеке секторда бес жыл жұмыс істеді, «Пионер өмірді сақтандыру компаниясы», «Пионер Lifeco Inc.» және «Суверенді өмірді сақтандыру компаниясы» сияқты компанияларда қызмет етті. Ол сұхбаттарында саяси мансабы аяқталғанын сезінгенін айтты.
Үкіметте, 1993-2006 жылдар
Гудэйл 1993 жылғы федералды сайлауда Регина—Васкана округінен қайта сайлауға түсіп, сол жылы либералдық партияның үлкен жеңісінің нәтижесінде депутат болып сайланды. Жаңа Кретиен үкіметінің құрамында Гудэйл Ауыл шаруашылығы және агроөнім министрі болып тағайындалды. 1993 жылдың 4 қарашасында Канада Королінің кеңесіне мүше болғандықтан, ол өмір бойына "Құрметті" атағын және "PC" постфиксін иеленді. Ол 1997 жылдан 2015 жылға дейін Васкана деп аталған бұл округтен келесі жеті федералды сайлауда қайта сайланды. 1997 жылы ол Табиғи ресурстар министрі болды. 2002 жылдың мамыр айында ол Мемлекеттік жұмыстар және мемлекеттік қызметтер министрі болып тағайындалды, бұл бас аудитор Шила Фрейзер департаменттің бұрыс келісімшарттар жасауы туралы бірнеше апта бұрын жариялаған есебінен кейін болды. Осыдан бастап «Спонсорлық» жанжалы ашыққа шықты. Пол Мартиннің жақын серігі Гудэйл 2003 жылдың 12 желтоқсанында Мартин премьер-министр болған кезде Қаржы министрінің жоғары лауазымына тағайындалды. Ол осы лауазымда екі тізбектеп келген теңгерімді бюджет ұсынды және үкіметтің өнімділік жоспарын іске қосты. 2005 жылдың 28 желтоқсанында Корольдік атты полициясының (RCMP) комиссары Джулиано Заккарделлиден хат келді, онда күштің Қаржы министрі кеңсесінен кіріс табалдырық қорларына қатысты үкіметтік салық саясатының егжей-тегжейлі ақпаратының жарияланғанын анықтау үшін қылмыстық тергеу басталғаны расталды. Гудэйл кез келген тергеуге толыққанды қатысатынын, бірақ RCMP тергеуін аяқтағанша лауазымынан шегінбейтінін мәлімдеді. Тергеу тек Қаржы министрлігіне қатысты, министрдің өзіне емес. 2007 жылдың 15 ақпанында RCMP кіріс табалдырық қорларына қатысты тергеуді аяқтағанын жариялады және Қаржы департаментінің қызметкері Серж Надоға «Қызметтік сенімді бұзу» айыбын қойды, ол 2010 жылы кінәсін мойындады. Гудэйл кез келген құқықбұзушылықтан ақталды және 2006 жылғы сайлауда либералдарды саботажға ұшыратқаны үшін НДП-ның Джуди Василисия Лейске кінә тақты.
Оппозицияда, 2006-2015 жылдар
Гудэйл 2006 жылғы 23 қаңтарда өткен жалпы сайлауда Парламентке қайта сайланды, бірақ консерваторлар үкімет құрды және ол министрлік лауазымын жоғалтты. 2006 жылы уақытша либералдық көшбасшы Билл Грэм оны Оппозицияның Парламенттік жетекшісі етіп тағайындады, және ол Стефан Дион мен Майкл Игнатьев басшылығымен 2010 жылдың қыркүйегіне дейін осы қызметте қызмет етті, содан кейін вице-жетекші болып тағайындалды.
2006 жылы Либералды партияның басшылығына сайлау
Либералдық партияның жеңілісінен кейін және Пол Мартин сайлау түнінде партия басшысы лауазымынан кететінін жариялағаннан кейін Гудэйл бастапқыда Мартиннің орнын басуға қызығушылық танытпады. "Мен осы мәселеге келгенше, осы көпірден өтуге тура келмейді деп ойлаймын", - деді ол. "Мен мұны мүлдем жоққа шығарамын". 2006 жылдың 13 наурызында "Торонто Стар" газеті Гудэйлдің шешімін қайта қарастырып жатқанын және либералдық партия төрағалығына сайлауға қатысуы мүмкін екенін хабарлады. Ақырында ол француз тілін жетік білмейтіндігін басты себеп ретінде келтіріп, қатысудан бас тартты. 2006 жылдың 28 қарашасында ол Боб Рейді либералдық партияның келесі басшысы ретінде қолдады. Үшінші раундтан кейін үшінші орын алған Боб Рей сайлаудан шығарылды. Гудэйл содан кейін ақыры жеңіске жеткен Стефан Дионды қолдады. Гудэйл Дэвид Орчардтың Деснете—Миссинипи—Черчилль өзені сайлау округіндегі қосымша сайлауға қатысуына қарсы болды. Дион кандидаттық іріктеу сайысын тоқтатып, Джоан Биттиді кандидат ретінде тағайындады.
2008 жылғы коалициялық үкімет ұсынысы
Гуддейл 2008 жылдың күзінде тағы бір рет сайланды. Бір айдан кейін, 2008 жылдың қарашасында либералдық партия және олардың Канада парламентіндегі оппозициялық партиялар – NDP және Bloc Québécois, Стивен Харпердің консервативтік үкіметін сенімсіздік дауысы арқылы жеңу ниеттерін білдірді және генерал-губернатор Микаэлл Жаннан оппозицияның бір мүшесіне жаңа үкімет құруды ұсынуын сұрады. Бастапқыда Гудейлдің ұсынылып отырған коалициялық үкіметтің басшысы ретінде Канаданың премьер-министрі болуы мүмкін деген болжамдар болғанмен, коалициялық келісімде "Либералдық партияның басшысы" премьер-министр болады деп көрсетілді. Либералдық партия жаңа Либералдық партия жетекшісі сайланғанға дейін Стефан Дион үкіметті уақытша басқаратыны туралы келісімге келді. Ақырында, премьер-министр Харпердің өтініші бойынша Жан Парламентті сенімсіздік дауысы өткізілмей тұрып, жұмыстан тоқтатты. Парламент 2009 жылдың қаңтар айында жұмысын қайта бастаған кезде Майкл Игнатьев партияның уақытша басшысы болды. Ол үкіметті құлатуға тырыспады және түзетулермен Харпердің бюджетін қолдауға келісті.
2011 жылғы сайлау
Гудэйл 2011 жылғы федералды сайлауда қайта сайланған 34 либералды депутаттың бірі болды, бұл Канаданың Либералды партиясының ең нашар сайлау нәтижесі еді. Ол және Манитоба штатының Виннипег қаласындағы Виннипег Солтүстік округінен сайланған Кевин Ламуро – Прерия провинцияларынан сайланған жалғыз екі либералды депутат болды. НДП орын саны бойынша либералдарды басып өтіп, ресми оппозицияға айналды, нәтижесінде парламенттік кеңселерді таңдауда басымдық алды. Олар Гудэйлдің ізделісті Central Block-тегі кеңсесінен бас тартуын талап етті. Либералдар бұл әрекетті Гудэйлге көрсетілген құрметсіздік деп қарады, өйткені ол бұрынғы министрлер кабинетінің мүшесі және парламенттік фракцияның жетекшісі ретінде үлкен өтілі бар еді, бірақ бұл стандартты тәжірибе болғанына және консерваторлар либералдардан кеңселерiнен бас тартуды сұрамағанына қарамастан. Ол Пьер және Джастин Трюдо басқарған үкіметтерде қызмет еткен жалғыз депутат болды. 2015 жылдың 4 қарашасындағы жарлыққа сәйкес, егер премьер-министр Джастин Трюдо қызметін атқара алмаса, премьер-министрдің өкілеттіктері мен міндеттерін атқаруға бірінші болып Гудэйл тағайындалды. Трюдо сол кезде премьер-министрдің орынбасарын тағайындамады. Гудэйл 2019 жылғы федералды сайлауда қайта сайлануға тырысты, бірақ 2015 жылғы сайлаудың қайталануында Консервативтік партияның үміткері Майкл Крамнан жеңілді. 1993 жылдан бері округтің өкілі болғанына қарамастан, Гудэйл 16 проценттік айырмамен жеңіліске ұшырады.
Саясаттың кейінгі кезеңдері
2020 жылдың 31 наурызында Премьер-министр Джастин Трюдо Гудейлді Украина Халықаралық әуе компаниясының 752 рейсінің апатына байланысты Канада үкіметінің арнайы кеңесшісі етіп тағайындады. Гудейл Украина Халықаралық әуе компаниясының 752 рейсі, Эфиопия әуе компаниясының 302 рейсі, Air India әуе компаниясының 182 рейсі және басқа да әуе апаттарынан алынған тәжірибені "талдайды" және "Халықаралық әуе апаттарына Канаданың жауап беруін жолға қою үшін аяқталған үлгі әзірлейді".
Дипломатиялық мансап
Гудэл 2021 жылдың 13 сәуірінде Ұлыбританиядағы Канаданың жоғарғы комиссары болып тағайындалды. Ол Тайлық кеңестің уақытша хатшысы болып тағайындалған Дженис Шареттің орнына келді. Гудэлдің осы лауазымдағы басымдықтары "Ұлыбританиямен климаттық өзгерістер және COVID-19 пандемиясынан қалыпқа келтіру жөнінде жұмыс істеу", сондай-ақ "Brexit нәтижесінде жасалған уақытша сауда келісімін тұрақты келісіммен алмастыру" болады.
Тағайындауға қатысты пікірлер
Саскачеван премьер-министрі Скотт Моу бұл тағайындауды "толыққанды лайықты" деп бағалап, Гуддейлдің "ұлт пен Канаданың ынталы жақтасы және тамаша өкілі болатынын, сонымен қатар ол көп жағынан Саскачеван провинциясының да керемет өкілі болатынын" мәлімдеді. Консервативті партияның сыртқы саясат жөніндегі сыншысы Майкл Чонг Гуддейлдің "бұл қызметке мол тәжірибе әкелетінін" айтты.