Кіріспе
Балау класындағы су асты кемесі
{|
суға батқан
|Кеме құрамы=10 офицер, 68 сарбаз. Командир Ричард О’Кейн осы кеменің соңғы екі шайқасында (1944 жылғы 23 және 24 қазан) көрсеткен батылдығы үшін Мерек медалін алды. «Тан» суасты кемесі соңғы шайқасында соңғы торпедасының айналып өтуі салдарынан 180 фут (55 м) тереңдікке батып кетті. 78 адам қаза тапты, ал аман қалған тоғыз адамды жапондық фрегат құтқарып, тұтқынға алды. Момсеннің өкпесі суға батқан суасты кемесінен қашу үшін қолданылған жалғыз жағдай осы болды.
|Ship complement=10 officers, 68 enlisted Commander Richard O'Kane received the Medal of Honor for her last two engagements (23 and 24 October 1944). Tang was sunk during the last engagement by a circular run of her final torpedo, going down in 180 feet (55 m) of water. 78 men were lost, and the nine survivors were picked up by a Japanese frigate and taken prisoner of war. This was the only known time that a Momsen lung was used to escape a sunken submarine.
Құрылыс
"Танг" кемесін салуға арналған келісімшарт 1941 жылдың 15 желтоқсанында "Маре Айленд" кеме құрылысшылық зауытына тапсырылды, ал келініңі 1943 жылдың 15 қаңтарында қаланды. Ол 17 тамызда Капитан Антонио С. Питрe-нің әйелі, "Маре Айленд" кеме құрылысшылық зауытының зерттеу директоры Аликс М. Питрe-нің спонсорлығымен суға түсірілді және 1943 жылдың 15 қазанында лейтенант-коммандер Ричард О'Кейн, бұрынғы "Ваху" кемесінің аға офицері басқарушылыққа тағайындалып, 1943 жылдың 30 қарашасында Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды. "Танг" "Маре Айленд" зауытында жабдықталуын аяқтап, Гавайиге аттанмас бұрын 18 күндік оқу үшін Сан-Диегоға оңтүстікке қарай жылжыды. Ол 1944 жылдың 8 қаңтарында Перл-Харборға келді және жауынгерлік қимылдарға дайындық бойынша тағы екі апталық жаттығулар өткізді.
Бірінші соғыс патрулі
Тан 1944 жылғы 22 қаңтарда Перл-Харбордан Каролина аралдары және Мариан аралдары аймағына алғашқы әскери патрульді бастады. 17 ақпан күні таңертең ол екі жүк кемесі, бес кіші кеме және оларды сүйемелдеген кемелерді байқады. Су асты кемесі конвойдың бағытын анықтап, жолын белгіледі, содан кейін шабуылға дайындалды. Кенеттен, эскорт кеме жақын маңайда пайда болып, жылдам жақындады. Тан тереңге шұғып, эскорт кеткенше бес тереңдік зарядына ұшырады. Зардап шекпеген Тан перископтық тереңдікке көтеріліп, шабуылды жаңартты. Ең жақын жүк кемесіне дейінгі қашықтық қысқарды, сонда Тан төрт торпеда атып жіберді. Үш торпеда нысанаға тиіп, 6,8 мың тонналық "Гётен Мару" кемесі корпусымен суға батты. Су асты кемесі тереңге шұбырып, аймақтан кетуге тырысты, содан кейін таңертеңгі шабуыл үшін конвойдың алдынан өтуге әрекеттенді, бірақ қалған жүк кемесі ұшақтардың қорғауында қалып, қашықтықтан шығып кетті. Жауын шашын кезінде радардың тиімділігі төмендеген кезде, жапондық кемелерді – "Ямасимо Мару" кемесін бақылады. Ол сол жақ қанаттағы қорғау позициясынан жылжып, су асты кемесі оның ішіне еніп, тағы төрт торпеда атып жіберді. Бірінші торпеда сауда кемесінің корпусына, екіншісі түтін құбырының артында, ал үшіншісі көпірдің алдына тиді, нәтижесінде қатты екінші жарылыс болды. Кеме "бұрылып, судан көтерілді" және батып бара жатып отқа аузынан шықты. Нысананың палубасына қосымша қарауылдар қойылған еді, ал Таннан атылған торпедалар соққан кезде, олар кемеден ұшып шыққан қалдықтармен бірге ауаға лақтырылды. "Эчизен Мару" төрт минут ішінде батып кетті, ал Тан тереңге шұбырып, жақын арада күтілетін тереңдік зарядына қарсы дайындық жүргізді. Экипаж су асты кемесін қайта бақылауға алып, ақырында су бетіне көтерілді. (Соғыстан кейін JANAC жарылған танкерді мойындаудан бас тартты) және оларды патрульдің соңында Гавайиге жеткізді.
Төртінші әскери қарауыл
Танның төртінші әскери патрулі 31 шілдеден 3 қыркүйекке дейін Хонсю жағалауындағы жапон суларында жүргізілді. 10 тамызда Омаэзаки жағажайына жақын жердегі танкерге үш торпедадан атып жіберді, бірақ тимеді. Келесі күні екі жүк кемесі мен екі эскорттық кемені анықтағаннан кейін, үлкен жүк кемесіне үш торпеда, ал екіншісіне екі торпеда атты. Үлкен жүк кемесі (Роко Мару) жарылып кетті, тірі қалғандардың айтуынша, торпеда қазандығына тиген. Су асты кемесі тереңге түскенде, экипаж төртінші және бесінші торпедалардың екінші кемеге тигенін естіді. 38 минуттық тереңдік зарядтарынан кейін Тан перископтық тереңдікке қайта көтерілді. Көрінетін екі эскорт болды, олардың біреуі аман қалғандарды жинап алып жатты. (Silversides-тегі ту) Формозаның солтүстік-шығысында патрульдеуге және олармен бірге жүруге тапсырылған. Тан жалғыз өтуді шешті, және одан кейін Midway-ден кеткеннен кейін ешбір кеме немесе база одан хабар алмады. Танның тағдыры туралы мәліметтер оның аман қалған командирінің баяндамасынан алынған. 10-11 қазан түнде Тан «Жошу Го» және «Оита Мару» жүк кемелерін баттырды. Су асты кемесі 23 қазанға дейін патрульдік сапарын жалғастырды, содан кейін үш танкер, бір көлік кемесі, бір жүк кемесі және көптеген эскорттардан тұратын үлкен конвоймен байланысқа шықты. Командир О'Кейн түнгі беткейлік шабуылды жоспарлады. Тан танкерлерге жақындағанда, конвойдың ортасына кіріп, торпедаларды атты (кейін жүк кемелері екені анықталды). Екі торпеда ең жақын кеменің түтін құбыры мен машина бөліміне тиді, біреуі ортаңғы кеменің кортуына, ал екісі ең алыс кеменің түтін құбыры мен машина бөліміне тиді. Бірінші торпедалар соңғысы атылғанға дейін жарыла бастады, барлығы нысандарына тиді, олар тез арада өртеніп немесе батып кетті. Су асты кемесі кортуынан өтіп бара жатқан танкерге оқ атуға дайындалғанда, ол кемеге тарануға тырысып, көлік кемесінің бетіне келе жатқанын көрді. Тан суға батуға орын таппады, сондықтан көлік кемесінің тұмсығын кесіп өтіп, толық сол рульмен кортуын сақтап, оның айналу шеңберіне кірді. Көлік кемесі де тарануға тырысқан танкерден қашу үшін айналуын жалғастыруға мәжбүр болды. Танкер төрт корту торпедасын екі есе ұзын қашықтықтан атқаннан кейін көлік кемесінің оң жақ жағына соқты. Танкер алдымен батып, 30 градусқа көтерілді. Порт жақтағы қарауылдық кемелер мен жойғыш кеме жақындап келе жатқанда, Тан толық жылдамдықпен ашық суға бет алды. Су асты кемесі көлік кемесінен өткенде тағы бір жарылыс болды, және оның тұмсығы жоғалып кетті. 25 қазан күні таңертеңгі сағат 02:30-да 24-ші және соңғы торпеда (Mark 18 электр торпедасы) атылды. Ол судан шығып, дөңгелектей солға бұрылды. Тан торпеданың айналу шеңберінен шығу үшін авариялық қуатпен балық құйрығымен бұрылды, бірақ ол атылғаннан кейін шамамен 20 секундтан кейін корту торпеда бөлмесінің жанынан соқты. Үшеуі түнде жүзіп, сегіз сағаттан кейін табылды. Бір офицер су басқан басқару мұнарасынан қашып, қалғандарымен бірге құтқарылды. Көтерілу кезінде жарақат алған, бес адамнан тұратын топқа жақын болған бір теңізші құтқарылмады. Көпірде болған үш адам 8 сағат жүзіп құтқарылды. Басқа бір аман қалған басқару мұнарасынан қашып, шалбарын суға батыру құрылғысы ретінде пайдаланды. Барлығы 78 адам қаза тапты. Су асты кемесінен құтылғандарды таңертең олар батқан көлік кемесінің тұмсығын судан шығып тұрған күйде қарсы алды. 78 адамның бірі Рубин Макниел Райфорд болды, ол 15 жасында соғыста қаза тапқан ең жас американдық әскери қызметші болуы мүмкін. Тоғыз аман қалған, оның ішінде О'Кейн, келесі күні таңертең CD 34 жапондық фрегатымен бірге жиналды. Бұрынғы суға батқан танктардың аман қалғандары кемеде болды, және олар Тан экипажынан басымдық танытты. О'Кейн былай деді: «Біздің ұрып-соғуларымызды біздің қолөнерімізден аман қалған күйдірілген, қиратылған адамдар жасап жатқанын түсінгенде, біз бұған аздап бейбітшілікпен қарай алатынымызды анықтадық». Тоғыз тұтқын соғыстың соңына дейін Офунадағы тұтқын лагерінде ұсталып, жапондық барлау қызметімен сұраққа алынды. Бұл көрсеткіштер кейіннен 33 кемеге, жалпы көлемі 116 454 тоннаға түзетілді, осылайша ол кеме саны және тоннажы бойынша Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең табысты американдық су асты кемелерінің тізімінде бірінші орынды иеленді. Тан сонымен қатар батқан кемелер саны бойынша ең жақсы патрульді сақтайды, оның үшіншісі, 39 100 тоннаға он кеме.