Кіріспе

Филателиядағы санақ

Филателияда қателер, аномалиялар және ерекшеліктер (EFO) деп пошта маркаларын дайындау кезінде кездесетін түрлі қателіктердің барлығын білдіреді. Пошта органдары қателіктердің баспаханадан шығып кетпеуі үшін көбінесе сақтық шараларын қолданады; EFO маркаларының жарамды саналуы үшін олар клиентке сатылған болуы керек. Қызметкерлердің жасырын шығарған қателіктері баспагерлік қалдықтар деп аталады, олар заңды маркалар ретінде танылмайды және коллекционерлерден алынып тасталуы мүмкін; Никсон инверті – ішкі тұлғалардың қарапайым ұрлығы болып шыққан жаңа қателікке танымал мысал. Билік заңды түрде сатылған қателіктерді алуға тырысуы мүмкін, мысалы, түпнұсқа Inverted Jenny парағында болғандай, бірақ көбінесе коллекционерлер күтпеген табысты өздерінде сақтап қалуға жеткілікті епті.

Қателер

Почта маркасының қатесі – марканы дұрыс шығармауға әкелетін, марка басып шығару процесіндегі түрлі қателердің бірі. Қателерге дұрыс емес түстердің қолданылуы, дұрыс емес номиналдар, дизайнның жоғалған бөліктері, орны ауысқан немесе кері бұрылған дизайн элементтері және т.б. жатады. "Қате" термині көбінесе өндіріс процесінде көптеген маркаларда қайталануы мүмкін (потенциалды) анық қателерге арналған, ал бірегей қателер немесе нашар сапалы маркалар "ерекшеліктер" немесе "көрнекіліктер" деп аталады. Баспа табақтарының ақаулары, мысалы, жарықтар, тозу немесе тұрақты ақаулар, сондай-ақ табақты жөндеу, мысалы, қайта енгізулер де қате болып есептелмейді. Шын қателер сирек кездеседі немесе тіпті өте сирек болады; почта басқармалары сапаны бақылаудың және тексерудің бірнеше деңгейін қамтиды, ал басып шығарудың көптеген проблемалары маркалар халыққа таратар алдында шешіледі. Нақты бір қате бірнеше ондаған данада ғана кездесуі мүмкін, ал Treskilling Yellow сияқты белгілі қателер бірегей болып саналады. Олар коллекционерлер үшін қымбат, кейбіреулері өз түріндегі қалыпты маркадан мың есе артық тұрады. Қателер өндірістің барлық кезеңдерінде кездеседі, дизайннан бастап, гравировкаға дейін, қалыпты көшіруге дейін, басып шығаруға және перфорациялауға дейін. Теориялық тұрғыдан алғанда, желімдеуде қателер болуы мүмкін, бірақ практикада қолданылған маркаларда желім болмайды, сондықтан кез келген қате анықталмайды. Почта маркасындағы қателердің ең көп саны 2011 жылы АҚШ-та шығарылған "Мәңгілік Тәуелсіздік мүсіні" маркасына тиесілі. Маркада Нью-Йорктегі Тәуелсіздік мүсінінің орнына Лас-Вегастағы мүсіннің көшірмесі бейнеленген. Марка 2010 жылдың желтоқсанында шығарылған, ал қате 2011 жылдың наурызына дейін байқалған жоқ. Қателікті Техас штатындағы Sunipix фотосуреттер агенттігі анықтады. Қателігі бар маркалардың он жарым миллиарды өндірілді. Коллекционерлер бір каталогтағы шағын қате басқа каталогта қате болып есептелмеуі мүмкін екенін түсінеді. Сонымен қатар, EFO қауымдастығында "ерекшеліктер" және "көрнекіліктер" терминдерінің анықтамалары жалпыға бірдей қабылданбаған. Джон Хотчнер осы тақырыпта көптеген құрметті мақалалар жазды, олар нақтылық береді. Төмендегілер қателердің негізгі түрлерінің тізімі. Дизайн қатесі: сурет дұрыс емес нысанды бейнелеуі мүмкін, карталарда шекаралар дұрыс көрсетілмеуі мүмкін, жазу фактілерге қайшы келуі мүмкін, мәтінде қателер болуы мүмкін және т.б. Номинал қатесі немесе ауыстырылған нысан: бірнеше элементтен тұратын қалыпта дұрыс емес элементтер араластырылған, мысалы, жоғары номиналды дизайнға арналған төмен номинал қолданылған. Құрамынан шығу қатесі: марканың дизайнының бір бөлігі жоқ. Түссіздік: марканы бірнеше түрлі түстермен басып шығару процесімен байланысты. Жоғалған үстімдік: пошта төлемі үшін тек үстімдікпен жарамды маркада үстімдік жоқ. Екі рет басылу: марка немесе үстімдік екі рет басылып, біреуі екіншісінен ығысқан. Кері қате: марканың бір бөлігі кері басылған. Кері үстімдік: маркадағы үстімдік кері басылған. Түс қатесі: марка дұрыс емес түсте басылған. Қағаз қатесі: марка дұрыс емес қағазға басылған, мысалы, су таңбасы немесе түсі өзгеше болуы мүмкін. Перфорация қатесі: перфорация бір немесе бірнеше жағынан жоқ немесе дұрыс емес орында (мысалы, диагональ бойынша) орналастырылған. Перфорацияны кесіп алып тастауға болатындықтан, перфорацияланбаған қателер жұптармен жиналады.

Қалқындар

Фрик – өндіріс процесінде бір рет болатын ақау. Фриктерге қағаздың бүгілуінен мөрдің жартысы басылып, жартысы бос қалуы, мөрлердің диагональды түрде кесілуі ("құбылмалы перфорациялар") және сияның астына жәндіктердің кіріп қалуы жатады.

Қауіпсіздік

Ерекшелік – мөртаңбаны пайдалануға жарамды болғанымен, ерекше көзге түсетін нәрсе. Көбінесе, көп түсті мөртаңбадағы тіркесу қатесі ерекшелікке жатады, оның салдарынан көйлекте екі қатар түймелер, адам басынан жоғары көздер сияқты бейнелер пайда болады. Мұндай ерекшеліктер өте көп кездеседі. 1898 жылғы канадалық Рождество мөртаңбасы, британдық иеліктері қызыл түспен белгіленген әлем картасын бейнелейді, және оның ерекше түс айырмашылықтары бар, олар бүкіл Еуропаны, АҚШ-ты немесе Орталық Азияны Британияның иелігінде көрсеткендей көрінеді.