Кіріспе
Солтүстік Ирландия актері (1931–1977)
Стивен Бойд (туған Уильям Миллар; 4 шілде 1931 – 2 маусым 1977) – Солтүстік Ирландия актері. Ол шамамен 60 фильмде ойнады, ең танымал рөлі – «Бен-Хур» (1959) фильміндегі зұлым Мессала. Бұл рөлі үшін ол «Алтын глобус» сыйлығын «Ең үздік қосалқы актер» номинациясында жеңіп алды. Ол «Билли Роуздың «Джамбо»» (1962) фильмі үшін екінші «Алтын глобус» номинациясын алды. Сонымен қатар, ол «Түндегі аспан құлағанда» (1958), «Батырлар» (1958), «Бәрінен де жақсысы» (1959), «Империялық Венера» (1962), «Рим империясының құлауы» (1964), «Шыңғыс хан» (1965), «Таңғажайып саяхат» (1966) және «Шалако» (1968) сияқты ірі фильмдерде кейде батыр, кейде жаман рөлдерде ойнады.
Ерте өмір
Стивен Бойд 1931 жылғы 4 шілдеде Антрим графтығының Уайтхаус қаласында дүниеге келді. Ол ирландиялық-канадтық ата-анасы Джеймс Александр Миллер мен оның әйелі Марта Бойдтың тоғыз баласының ең кішісі болды. Уильям, немесе Билли, өте ерте жасында отбасымен бірге Гленгормлиге көшіп келді. Бойд жергілікті мемлекеттік бастауыш мектепте және Бэлликлэр орта мектебінде оқыды. 14 жасында Бойд мектепті тастап, отбасын қаржылық тұрғыдан қолдау үшін жұмыс істеді. Кейіннен ол Ольстер тобының театрына қосылды, онда театрдың сахна артындағы жұмыстарын үйренді. Ол Белфаста Джозеф Томельти жазған Белфаст отбасының тарихынан құралған «The McCooeys» атты Ольстер радио бағдарламасындағы дауысы қалың полицей рөлімен танымал болды. Бойд ақырында кейіпкерлік рөлдерге, содан кейін басты рөлдерге жол ашты. 19 жасында ол Канаданың жазғы театр труппаларымен гастрольдік сапарда болды. 1950 жылы ол Клэр Три Майор труппасымен АҚШ-тың барлық аймақтарын аралап, «Streetcar Named Desire» пьесасында Стэнли Ковальски рөлін орындады. Бойд кейіннен бұл өнерді «өмірімдегі ең жақсы орындауым» деп еске алды. 20 жасқа келген кезде Бойдтың театр тәжірибесі мол болды, бірақ ол үлкен сахнаны аңсады. 1952 жылы ол Лондонға көшіп, кафетерийде жұмыс істеді және Лестер-сквердегі кинотеатрдың алдында ақша табу үшін көшеде өнер көрсетті, себебі ол аштыққа жуық болды.
Ертедегі рөлдері
Бойдтың алғашқы танымалдыққа ие болған рөлі – Эвен Монтегюдің кітабы негізінде түсірілген «Ешқашан болмаған адам» фильміндегі нацистік идеологияны қолдайтын ирландиялық тыңшы рөлі болды. Фильм 1956 жылдың сәуір айында шықты. Содан кейін ол 20th Century Fox студиясымен он жылдық келісімшартқа қол қойды, олар оны Голливудқа дайындауды бастады, бірақ Бойд Голливудтың тұрақты тұрғынына айналуға дейін біраз уақыт өтті. Бойдтың келесі саяхаты Португалияға болды, онда ол болашақ жұлдыздар Майкл Кейн мен Роберт Шоудың да қатысқан «Кореядағы төбе» фильмінде түсті. 1956 жылдың маусым айында Бойд «Колумбия» студиясының «Кеме тастау!» фильміндегі теңіз саяхаты мен кеме апаттарына қатысты, бас рөлде Тайрон Пауэр ойнады. Бұл фильм 1956 жылдың жазында Лондонда түсірілді, онда британдық әскери-теңіз күштері фильм үшін 35 000 галлондық су резервуарын салды. 1956 жылдың қараша айында Бойд «Twentieth Century Fox» үшін британдық Вест-Индияға сапар шекті. Ол Даррил Зануктың нәсілдік тұрғыдан шиеленісті «Күн астындағы арал» фильміндегі үлкен актерлік құрамның бір бөлігі болды, онда Дороти Дандридж басты рөлде ойнады, бұл фильм Алек Вудың романы негізінде түсірілді. Бойд Джоан Коллинзбен махаббатқа түскен жас ағылшын аристократын сомдады. Бойдтың рөлі «Ж. Артур Ранк» өндірісіндегі «Жеті дауыс» (Марсельдік құбыжық) фильміне берілді, бұл нацистер басып алған Марсельде өткен Екінші дүниежүзілік соғыс романы. Бұл фильм 1957 жылдың көктемінде Марсельде және Лондондағы «Pinewood» студиясында түсірілді, және Бойд өзінің ең маңызды рөлін ойнады. Сонымен бірге, француз актрисасы Бриджит Бардо Роджер Вадимнің «Құдай әйелді жаратты» фильміндегі сәттілігінен кейін келесі фильмінде өзінің басты рөлін ойнауға мүмкіндік алды және ол Бойдты таңдады. 1957 жылдың тамыз-қазан айларында Бардо, Бойд және Алида Валли Роджер Вадимнің режиссерлігімен «Түнде аспан құлады» фильмін Париж бен Испанияның Малага аймағында, әсіресе Михас деген кішкентай ақ түсті қалашықта түсірді. Бардоның назарында болуы Бойдтың кино өнеріндегі беделін арттырды, сонымен қатар оны Голливудта танымал етті. Бойд 1958 жылдың қаңтарында Голливудқа келді және Грегори Пек пен Джоан Коллинзбен бірге түскен «Twentieth Century Fox» компаниясының батыс фильмі «Бравадос» фильміндегі заңсыздыққа қарсы шыққан топтың жетекшісі рөлін ойнады. Бұл Голливуд өндірісі болғанымен, түсірілім Мексиканың Морелия қаласында өтті.
Бен-Хур
1958 жылдың наурыз айының соңында «Бравадос» фильмінің түсірілімі аяқталғаннан кейін Стивен Бойд Голливудқа MGM-нің алдағы эпикалық «Бен-Хур» фильміндегі Мессала рөліне үміткер ретінде келді. Виктор Матур, Кирк Дуглас, Лесли Нильсен және Стюарт Гренджер сияқты көптеген актерлер бұл рөлге қарастырылған, бірақ Бойдтың экрандық сынағы режиссер Уильям Уайлерді оның эпосы үшін тамаша жауызды тапқанына көндірді, себебі Уайлер Бойдтың «Ешқашан болмаған адам» фильміндегі ойынын да жоғары бағалаған еді. Бойд 1958 жылдың мамыр айында Римде басты рөлдегі Чарльтон Хестонмен бірге рөлінің көліктік жарыс бөлігін үйрену үшін асығып келді. Хестон апталар бойы көліктің артында жаттыққандықтан, Бойдқа тез үйрену қажет болды. Бойдтан Мессала рөлінде қоңыр контактты линзалар тағу талап етілді, бұл оның көзін қынжырлатты және фильм аяқталғаннан кейін бірнеше ай бойы көру қабілетіне қиындықтар туғызды. Осыған қарамастан, Бойд «Бен-Хур» фильмінің түсірілім процесін (Римдегі Cinecittà студиясында өтті) өміріндегі ең қызықты тәжірибе деп сипаттады. Фильмнің шығуынан бірнеше жыл өткен соң, аралық «Бен-Хур» сценарийін жазушы және романист Гор Видал Бойдтың әйгілі кейіпкері Мессаланы «Бен-Хур» фильмінде жасырын гомосексуалдық энергиямен бейнелегенін, алғашқы сахнада Джуда Бен-Хурды (Чарльтон Хестон) қарсы алғанда Видал оған осылай нұсқау бергенін айтты. Гор Видалдың «Палимпсест: Мемори» атты автобиографиясында Видал алғаш рет режиссер Уайлермен Мессаланың ішкі мотивациясы, атап айтқанда Мессала мен Яһуда Бен-Хурдың бұрынғыда жақын болғандығы туралы әңгімелескенін сипаттайды. Бұл Видалдың екі басты қарсыластың арасындағы шиеленісті күшейту туралы идеясына негізделген. Уайлер Видалға: «Бойдпен сөйлес. Бірақ Чакқа бір сөз де айтпа, әйтпесе ол құлап кетеді» деді. «Палимпсест» кітабында Видал: «Келесі бірнеше жыл бойы Уильям Уайлермен кездескен сайын, мен сахнаға қосқандарым және Стивен Бойдтың анық ойнап жатқан рөлі туралы пікірталас жасадық» деді. Кейін Видал актер Чарльтон Хестонмен Мессала мен Бен-Хурдың қарым-қатынасының интерпретациясы және «Бен-Хур» төңірегіндегі салдарлар туралы келіспеушілікке түсті. Содан кейін ол 1959 жылдың мамыр және маусым айларында Голливудтағы Fox студиясында және Нью-Йоркте түсірілген Рона Джаффедің «Барлығының ең жақсысы» романының бейімделуіне тартылып, тағы бір керемет актерлік құрамның мүшесі болды. «Бен-Хур» 1959 жылдың қараша айында шықты және Бойдты бірден халықаралық жұлдызға айналдырды. Оның римдік трибун Мессала рөлін сомдауына зор мақтаулар айтылды. Баспасөз бағанашысы Эрскин Джонсон: «Бен-Хурдағы римдік жауынгердің қола бас киімі мен қаруы Стивен Бойд үшін Мэрилин Монро үшін тар көйлек сияқты әсер етеді» деп жазды. Рут Уотербери «Питтсбург Пост Газетте» газетінде Бойдқа арналған мақаласында оның кейіпкерін «қауіпті еркектікке және өте керемет Мессалаға» теңеді. 1960 жылы «Modern Screen» журналы Бойдтың қатыгез Мессаласы «көліктік жарыста жеңіліп, бірақ Бен-Хурдың көңілін және сексуалдық тартымдылығын жеңіп алды» деп жазды.
1960 жылдар
Бойд 1960 жылдың 3 ақпанында танымал телебағдарламада “This Is Your Life” қатысты, онда Бойдтың көптеген отбасы мүшелері мен таныстары (соның ішінде Майкл Редгрейв) оның ерте өмірі мен кино мансабы туралы әңгімеледі. Бұл “Стивен Бойдқа деген құмарлықтың” қалай таралып жатқанын көрсетеді. Газет тілшілері Бойд туралы көбірек білгісі келетін, барлық жастағы әйел жанкүйерлерден көптеген хаттар алып жатты. Оған көптеген басты рөлдер ұсынылды, бірақ басқа міндеттеріне байланысты көпшілігінен бас тартты. Ол “Рут туралы оқиға” атты тарихи фильмнен бас тартты, бұл Fox студиясына ұнамады, сондай-ақ Мэрилин Монроның “Махаббат жасайық” фильмінде басты рөлді ойнауға үміткерлердің бірі болды. 1960 жылдың басында Бойд “Бен-Хур” фильміндегі рөлі үшін “Алтын глобус” сыйлығын ең үздік қосалқы актер ретінде жеңіп алды. 1960 жылдың қаңтар айында Бойд бейбіт замандағы “Бен-Хур” жұлдыздары Рамон Новарро мен Фрэнсис Х. Бушманмен бірге Хеда Хоппердің арнайы телебағдарламасында қонақ ретінде пайда болды. 1960 жылдың ақпан айында ол Долорес Хартпен бірге “Плейхаус 90” телеспектаклінде “Трампеттердің үні” атты қойылымда ойнады, ол жақсы пікірлер алды. Ол сондай-ақ 1960 жылдың 13 наурызында Дина Шордың “Шеви Шоу” бағдарламасында қонақ әнші ретінде пайда болды, онда Дина Шормен бірге екі ирланд халық әнін – “Лепрекон әнін” және “Молли Малоунды”, сондай-ақ ирланд биін орындады. Бойд өзіне ыңғайлы рөлдерді таңдады. Оның келесі таңдауы – Даррил Ф. Зануктың қазіргі сүйіктісі, француздық актриса Жюльетт Греко қатысқан “Үлкен тәуекел” фильмі болды. Бұл фильм 1961 жылдың көктемі мен жазында Батыс Африканың Пилдің құйрығымен шектелген жағалауында, Дублинде және Францияның оңтүстік бөлігінде түсірілді. Бұл фильмді түсірудің қиындығы фильмдегі оқиғадан да асып түсті, өйткені түсірілім тобы орманның ішінде шатырларда ұйықтады, ал оларды адам өлтіруге кінәлі босатылған жергілікті тұрғындар күзетті. Бойд фильм түсіру кезінде Ардеша өзенінде суға батуға аздап шалдықты. Бақытымызға орай, оны өзінің әріптесі және өте жақсы жүзуші Дэвид Уэйн құтқарды. Бойд осы оқиға туралы танымал “What's My Line?” телешоуында айтты, ол 1960 жылдың 11 желтоқсанында эфирге шықты. Бойд бастапқыда Рубен Мамулианның режиссерлігімен 20th Century Fox-тың тарихи фильмі “Клеопатрада” (1963) Элизабет Тейлордың қарсыласы Марк Антоний рөлін ойнауға таңдалды. 1960 жылдың қыркүйегінде фильм түсіруді бастады, бірақ Элизабет Тейлордың ауыр науқастануы фильмді бірнеше айға кейінге қалдырғаннан кейін, ол өндірісті қиындатқан проблемалардан бас тартты. (“Клеопатраны” кейін Джозеф Л. Манкевич режиссерлік етті, ал Марк Антонийдің рөлі Ричард Бертонға тиді.) 1961 жылдың сәуір айында Стивен Бойд Мысырдың Каир қаласына Twentieth Century Fox компаниясымен бірге актрисалар Джули Ньюмар мен Барбара Иденмен Гиза пирамидасындағы дыбыс пен жарық шоуының ашылу салтанатына қатысу үшін жіберілді. Бірнеше ай жұмыс істемегеннен кейін Бойд, ақыры, “Клеопатрадан” кейінгі алғашқы рөлін алуына қуанышты болды. Фильм “Инспектор” деп аталды, американдық көрсетілім үшін “Лиза” деп қайта аталды. Ол Ян де Хартогтың романы бойынша түсірілген және актриса Долорес Хартпен бірге ойнаған. Фильм 1961 жылдың жазында Амстердам, Лондон және Уэльсте түсірілді. 1962 жылдың 9 қаңтарында Бойд “The Wall Between” атты телефильмде Рональд Рейган мен Глория Талботпен бірге ойнаған General Electric театрында көрінді. Кейін Бойдты тағы да MGM студиясына 1962 жылдың басында түсірілген цирк мюзиклі “Билли Роуздың Джумбосында” Дорис Деймен бірге ойнауға тапсырды. Бұл рөл Бойдқа “Алтын глобус” сыйлығына ең үздік актер ретінде номинация берді. Бойд 1962 жылдың жазында Римге Италияның супер жұлдызы Джина Лоллобригидамен бірге өзінің ұзақ уақыт бойы сүйікті жобасы “Императорлық Венерада”, Наполеонның әпкесі Паулин Бонапарттың көптеген махаббаттары туралы романтикалық эпопеяда ойнауға ұшты. Бұл фильм Америка кино ассоциациясының ерлер жалаңаш болғандығы үшін тыйым салған алғашқы фильмі болды. Бойд шалақы бөлмедегі сахнада жалаңаш, тек төменгі жартысы төсек жамылғысымен жабылған. Жылаңаштық туралы ұсыныстар цензураға тым көп болды және фильм АҚШ-та ешқашан шығарылмаған. Бойд “Императорлық Венераны” аяқтағаннан кейін қысқа уақытқа АҚШ-қа оралды, онда ол екінші рет “Дина Шор Шеви Шоу” бағдарламасында 1962 жылдың 11 қарашасында эфирге шықты. Бұл бағдарлама үшін Бойд актер Джеймс Гарнердің соңғы минуттағы орнын ауыстырды және бірнеше музыкалық нөмірлер үшін Шор мен ойын-сауықшы Дин Мартинге қосылды. Бойд Испанияға 1963 жылдың басында Самюэл Бронстонның “Рим империясының құлауы” атты масштабты туындысын түсіру үшін келді, режиссерлік жұмысын Антони Манн жүзеге асырды. Бұл фильм Еуропада суық қыста түсірілді, ал Испанияның Сиерра-де-Гуадаррама тауларындағы түсірілім қармен көптеген қиындықтарға тап болды. Бойдтың серігі тағы бір итальяндық легенда, София Лорен болды. Бойд осы фильмде тағы бір ат арбасын жүргізу мүмкіндігіне ие болды. Фильм 1964 жылдың сәуір айында халықаралық аренада жақсы қабылданса да, АҚШ-тағы кассада сәтсіздікке ұшырады және 1960 жылдардағы тарихи фильмдердің соңы болды. Уақыт өте келе бағаланған “Рим империясының құлауы” Ридли Скотттың “Гладиатор” фильміне үлкен шабыт бергені үшін де сыншылар тарапынан мойындалды. Бойд жаз айларында Голливудқа Боб Хоуптың “Chrysler Theatre” эпизодында Луи Журданмен бірге “Нервтер соғысы” атты қойылымда ойнау үшін ұшты, ол 1964 жылдың 3 қаңтарында эфирге шықты. Содан кейін ол Антони Маннның режиссерлігімен түсірілген “Үшінші құпия” фильмін түсіру үшін Еуропаға оралды, онда Памела Франклин, Ричард Аттенборо, Джек Хокинс және Диана Силенто қатысты. 1963 жылдың 23 желтоқсанында Стивен Бойд Калифорния штаты Лос-Анджелестегі Федералдық ғимараттағы салтанатты шарада АҚШ азаматы болып тіркелді. Стивен Бойд бастапқыда Антони Маннның екінші дүниежүзілік соғыс драмасы “Белгісіз шайқаста” басты рөлді ойнауға таңдалды, ол 1964 жылдың басында Норвегияда Эльке Зоммер мен Энтони Перкинспен бірге түсірілуге тиіс болды. Бірнеше апта күткеннен кейін жобаға студиялық қаржы жетіспеді. Бойд Маннға келісімді бұзғаны үшін 500 000 доллар сомасында сотқа шағымданып, жұмыстан айырылғаны және басқа фильмдерде рөлдерден бас тартуға мәжбүр болғаны үшін өтемақы талап етті. Жоба бір жылдан кейін Манн тарапынан аяқталды және “Телемарк қаһармандары” деген атпен шығарылды, онда Бойдтың орнына Кирк Дуглас басты рөлді ойнады. 1964 жылы Бойд Еуропада фильмдер түсіруді жалғастырды, Югославияға эпикалық “Шыңғыс хан” фильмінде жаман жігіт Жамуға рөлін ойнау үшін сапар шекті. Бойд эпикалық фильмдегі ең жоғары жалақы алатын жұлдыз болды, бұл жас актер Омар Шарифпен қарым-қатынастың шиеленісуіне себеп болды. “Шыңғыс хан” фильмін аяқтағаннан кейін Бойд Дино де Лаурентистің “Библия” фильміндегі “Вавилон мұнарасында” патшайым Нирод рөлін ойнау үшін Каирге, Мысырға қысқа сапар жасады, режиссерлігін Джон Хьюстон жүзеге асырды. Осы әлемді шарлағаннан кейін, шаршаған Бойд АҚШ-қа оралып, Twentieth Century Fox-тың ғылыми-фантастикалық “Таңғажайып саяхат” фильмінде жұмыс істеуге қуанды. Бұл фильм 1965 жылдың басында түсірілді. 1965 жылдың жазында Бойд неміс жұлдызы Эльке Зоммермен және музыкалық легенда Тони Беннеттпен бірге Ричард Сейлдің аттас романы негізінде түсірілген Голливуд драмасы “Оскар” фильмінде түсті. Фильм көрермендер арасында танымал болды, бірақ киносыншылар тарапынан сынға ұшырады. Бойд 1965 жылдың желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымының “Мақ тағы бір гүл” фильмінде түсіру үшін Иранға 10 күндік сапар жасады, сценарийін Джеймс Бондтың авторы Йен Флеминг жазды. 1966 жылы “Оскар” фильмінің продюсері Джозеф Левин Бойдты келесі жобасы “Алтын бұқалардың қастандығы” фильміне шақырды, ол Уильям Макгиверннің романы негізінде түсірілді. Бұл фильмдің бір бөлігі 1966 жылдың жазында Испанияда түсірілді. Актерлер, соның ішінде Бойд, Памплонадағы әйгілі “Сан-Фермин” фестиваліне қатысты (Бұқалармен жүгіру). Сонымен қатар 1966 жылы Бойд Джон Хьюстонның тарихи фильмі “Библия: Бастауында” (ол жылдың екінші ең табысты фильмі болды, бірақ 20th Century Fox-қа 1,5 миллион доллар зиян келтірді) және культты классика “Таңғажайып саяхатта” (Ракель Уэлчтің мансабын бастаған) Нирод рөлінде пайда болды.
and Diane Cilento. On 23 December 1963, Stephen Boyd became a naturalized U. S. citizen during a ceremony at the Federal Building in Los Angeles, California. Stephen Boyd was originally cast as the lead in Anthony Mann's World War II drama The Unknown Battle, which was set to film in early 1964 with co stars Elke Sommer and Anthony Perkins in Norway. After several weeks of waiting, studio funding for the project fell through. Boyd sued Mann for $500,000 for a breach of contract, missed time and other lost film opportunities. The project was completed by Mann a year later and released as Heroes of Telemark with Kirk Douglas replacing Boyd as the lead. In 1964, Boyd continued to make films in Europe, traveling to Yugoslavia to star as the villain Jamuga in the epic Genghis Khan. Boyd was the top billed and therefore the top paid star in the epic, and this apparently caused friction with up and coming star Omar Sharif. After completing Genghis Khan, Boyd trekked to Cairo, Egypt for a brief appearance as the regal King Nimrod at The Tower of Babel in Dino de Laurentiis's production of The Bible, directed by John Huston. After all this globe trotting, the travel weary Boyd was very happy to return to the United States to start work on the Twentieth Century Fox science fiction adventure Fantastic Voyage. This was filmed in the early part of 1965. In the summer of 1965, Boyd joined German star Elke Sommer and music legend Tony Bennett to film the Hollywood drama The Oscar, based on the eponymous Richard Sale novel. The movie was a popular success, but maligned by film critics. Boyd made a 10 day visit to Iran in December 1965 to film his scenes for the United Nations film project The Poppy Is Also a Flower, written by James Bond creator Ian Fleming. In 1966, the producer of The Oscar, Joseph Levine, hired Boyd for his next film project, The Caper of the Golden Bulls, based on a William McGivern novel. This movie was partly filmed on location in Spain in the summer of 1966. The actors, including Boyd, took part in the famous Feria del Toro de San Fermin festival in Pamplona (known as the Running of the Bulls). Also in 1966, Boyd appeared as Nimrod in John Huston's biblical epic The Bible: In the Beginning (which became the year's second highest grossing film but lost 20th Century Fox $1.5 million) and also as Charles Grant in the cult classic Fantastic Voyage (which is also notable for launching the career of Raquel Welch). Next, Boyd starred in a spy thriller Assignment K with Swedish model/actress Camilla Sparv, which was filmed in Germany, Austria and London during February and March 1967. Boyd grew a full beard for his next role as the iconic Irish playwright and critic George Bernard Shaw in the Off Broadway play called The Bashful Genius written by Harold Callen. This was Boyd's first return to the stage since the mid 1950s, and the experience for Boyd was immensely rewarding on a personal level. He received excellent reviews for his nuanced performance of the multi faceted Shaw. The play had a very brief run during the summer of 1967 in Denver, Philadelphia and Falmouth, Massachusetts. In early 1968, Boyd was cast as the villain opposite Sean Connery and Brigitte Bardot in the western adventure Shalako, based on the Louis L'Amour novel. Shalako was filmed in the early part of 1968 in Almería, Spain. After returning to the United States, Boyd took the role of the cruel slave master Nathan MacKay in the Southern "slavesploitation" drama Slaves, also starring Ossie Davis and singer Dionne Warwick. The film was loosely based on the famous Harriet Beecher Stowe novel Uncle Tom's Cabin. It was filmed during the summer of 1968 at the supposedly haunted Buena Vista plantation near Shreveport, Louisiana. The film was released during the volatile civil rights era and in May 1969 Boyd attended the premiere alongside Dionne Warwick in Baltimore Closely following Slaves, Boyd starred in another story about racial tension, this time a World War II made for television drama called Carter's Army (or Black Brigade) which aired in August 1970, featuring a young Richard Pryor. It was around this time that Boyd began his interest in L. Ron Hubbard's Church of Scientology, which made him one of the first Hollywood stars to be involved in it. Boyd had always expressed an interest in esoteric religions. In an interview in August 1969 with the Detroit Free Press, Boyd explained that Scientology had helped him through the filming of Slaves, and that to him Scientology was "a process used to make you capable of learning. Scientology is nothing. It means only what you want it to. It is not a church you go to pray, but a church that you go to learn. It is no good unless you apply it. It is the application." Boyd apparently had been elevated to a Scientology Status of OT 6, a position above that of Clear. Boyd starred in and narrated a Scientology recruiting movie titled Freedom in 1970. A copy of this film can be found at the Library of Congress, but it is not available online via any Scientology resource, which may indicate a falling out Boyd had with Scientology using his name for recruiting purposes. There is no documentation of his later involvement with Scientology after the early 1970s.
1970 жылдар
1970 жылдары Бойдқа Голливудтағы сұраныс азайды, сондықтан ол назарын еуропалық фильмдерге және бірнеше теледидар пилоттары мен шоуларына аударды. Ол Испанияда режиссер Хосе Антонио Нивес Кондемен бірге үш фильм түсірді, соның ішінде 1970 жылы «Марта», 1971 жылы «Ұлы алаяқтық» және 1975 жылы «Каса Манчада». Ол 1971 жылы культ режиссері Ромен Гэримен бірге «Қой, өлтіресің!» атты нарко-триллерінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ бірнеше вестерн фильмдерін түсірді, соның ішінде 1971 жылы Ракель Уэлчпен бірге «Ханни Каулдер», 1973 жылы «Түскі деп аталатын адам», 1973 жылы «Сол кірлі иттер» және 1976 жылы «Картошка Фриц» (фильм). Бойд жұмыс істеу үшін әртүрлі жерлерде саяхаттауды жалғастырды, соның ішінде 1972 жылы Австралияда «Кормак Джойстің қолы», 1972–1973 жылдары Оңтүстік Африкада «Бақылау факторы» және «Манипулятор», 1972 жылы Ямайкада «Жамайка рифінің қазынасы», 1973 жылы Флоридада «Key West» теледидар пилоты және 1977 жылы Гавайиде танымал телешоудағы қонақ жұлдызы ретінде «Гавайи Five O». «Up the Rebels» эпизоды – «Hawaii Five O» оныншы маусымының премьералық көрсетілімі, ол Бойдтың 1977 жылдың 15 қыркүйегінде қайтыс болғаннан кейін эфирге шықты. Оның 1970-ші жылдардағы ең жоғары бағаланған рөлі – 1977 жылы Ұлыбританиядағы қылмыс триллеріндегі жарқын ирландтық гангстер рөлі болды. Кино продюсері Юан Ллойдтың («Шалако», «Түскі деп аталатын адам» және «Жабайы қаздар» сияқты фильмдерді түсірген) жазған хатында: «Стивен Бойд – менің өмірімде кездескен ең жақсы, мейірімді адамдардың бірі еді, мұндай жандар осы кәсіпте сирек кездеседі» делінген. Бойд өзінің ересек өмірінің көп бөлігін кинода жұмыс істеу үшін шетелге саяхаттағанмен, ол өзінің тұрақты үйін Оңтүстік Калифорнияда жасады. 1960 жылдары бір кезде оның үш үйі болды – біреуі Сансет Стриптің үстінде, біреуі Тарзанада, екіншісі Палм-Спрингсте, онда ол өзінің сүйікті ойын-сауығы – гольф ойнаған және отбасына барып қайтқан. 1971 жылы Белфастқа келген Бойд сол кездегі Солтүстік Ирландиядағы жағдайға қатты қайғырып: «Бір-біріне қарсылық білдіргендіктен, осы керемет елдің бар жақсылығын әлемге таныту мүмкіндігі жоғалып, тіпті жойылып барады» деді. Бойдты туған қаласы Белфаст өте жоғары бағалағандықтан, оған әрқашан әскери эскортпен әуежайдан үйіне дейін қиындықтар кезінде қауіпсіздік үшін сүйемелдеу жасалған.
Өлім
Бойд 1977 жылғы 2 маусымда 45 жасында Калифорния штатының Нортридж қаласындағы Портер Вэлли Кантри Клубында әйелі Элизабет Миллспен гольф ойнап жүргенде ауыр жүрек талмасынан қайтыс болды. Өлімінен бұрын Юан Ллойдтың "Жабайы қаздар" фильміндегі полк сержанты рөліне келіссөздер жүргізіп жатқан. Ол кремацияланып, күлі Калифорния штатының Чатсворт қаласындағы Оукуд мемориалдық паркіндегі зиратқа қойылды. Оның әйелі Элизабет Миллс Бойд 2007 жылы қайтыс болғанда оның қасына жерленді. Ол сондай-ақ Солтүстік Ирландияның Бангор қаласындағы Кландебой зиратындағы ата-анасының қабірінде еске алынады, "Moygara", Shore Road, Whitehouse (Newtownabbey, Солтүстік Ирландия) мекенжайында.