Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық теміржол инженері (1882–1970)
British railway engineer (1882 1970)
Оливер Вон Снелл Буллейд CBE (19 қыркүйек 1882 – 25 сәуір 1970) – британдық теміржол және механикалық инженер, ең белгілісі 1937 жылдан 1948 жылғы ұлттықтандыруға дейін Оңтүстік теміржолының бас механикалық инженері (CME) қызметін атқарған және көптеген танымал локомотивтерді әзірлеген адам.
Oliver Vaughan Snell Bulleid CBE (19 September 1882 – 25 April 1970) was a British railway and mechanical engineer best known as the Chief Mechanical Engineer (CME) of the Southern Railway between 1937 and the 1948 nationalisation, developing many well known locomotives.
Ерте өмір және Ұлы Солтүстік темір жолы
Ол Инверкаргилл қаласында, Жаңа Зеландияда, Уильям Буллейд пен оның әйелі Мариан Пью, британдық иммигранттар отбасында дүниеге келді. 1889 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, анасы Ланфиллинге, Уэльске, отбасының үйі болған жерге, Булейдпен бірге оралды. 1901 жылы Акрингтон грамматикалық мектебінде техникалық білім алғаннан кейін, ол 18 жасында Донкастердегі Ұлы Солтүстік теміржолына (GNR) бас инженер-механик Х. А. Иваттпен шәкірт ретінде қосылды. Төрт жылдық оқудан кейін ол локомотивтерді жүргізуді қадағалайтын инспектордың көмекшісі, ал бір жылдан кейін Донкастер зауытының басқарушысы болды. 1908 жылы ол Парижге жұмыс істеуге кетті, Westinghouse Electric Corporation компаниясының француз бөлімінде сынақ инженері болып жұмыс істеді, жақын арада жұмыс менеджерінің көмекшісі және бас суретші болып тағайындалды. Сол жылы ол Генри Иваттың кіші қызы Марджори Иватқа үйленді. 1910 жылдан бастап Сауда кеңесінде жұмыс істеді, Брюссель, Париж және Туринде көрмелер ұйымдастырды. Ол Еуропаны кеңінен аралап, 1934 жылы Найджел Гресли, Уильям Станир және Фредерик Хоксвортпен бірге Бельгияға метрлік доңғалақты локомотивті көру үшін сапарға шықты. 1949 және 1952 жылдар аралығында оның түзетілген нұсқасының 26 локомотиві жеткізілді, кейіннен олар Британдық теміржолының 12-сыныбына айналды. 1938 жылы Булейд "Merchant Navy" классындағы заманауи 4-6-2 "Pacifics" локомотивтерін салуға рұқсат алды, бұл Греслидің ықпалымен болды, сонымен қатар оның Еуропадағы тәжірибесінен және ең заманауи жабдықтардан: дәстүрлі тігілген конструкцияларға қарағанда ішінара дәнекерленген қазандық пен оттық, термиялық сифондар және жоғары қысымды қазандық. Ол сондай-ақ май ваннасындағы тізбекті клапандық механизмді қамтыды, бұл ерекшелік дау тудырды және кейіннен дұрыс күтпеген жағдайда проблемалар тудырды, содан кейін күтіп ұстау қиын болды. Буллейд, басқа инженерлер сияқты, жұмыс істейтін бөліктерді сыртқы ортаға ұшыратудың тиімді еместігін ұзақ уақыттан бері сезінді, онда олар жолдан шашылған барлық лас заттарға ұшырайды. Ол сондай-ақ, бу машиналарының ішкі жану қозғалтқышына жақындауы керек деп ойлады, ол жұмыс істейтін бөліктерді қоршап, оларды бірқалыпты жұмыс істеу үшін сорғымен майлайды. Клапандық механизмді жабудың тағы бір артықшылығы күнделікті техникалық қызмет көрсетуді азайту болар еді. Айынықса, май ваннасы үшін қолданылған корпустағы конструкциялық қателер ағып кетуге әкелді. Бірінші "Merchant Navy" локомотиві, 21C1 Channel Packet, 1941 жылы салынды, одан кейін 29 локомотив салынды, соңғысы 35030 Elder Dempster Lines болды. 1945 жылы "West Country" және "Battle of Britain" локомотивтері, одан да кішкентай "Pacifics" пайда болды. 110 локомотив салынды, олардың біріншісі 21C101 Exeter болды. Оның басқа бір маңызды бу локомотивінің дизайны, Q1 "Austerity" 0-6-0 жүк локомотиві, 1942 жылы пайда болды. Буллейд SR үшін жасаған барлық бу локомотивтерінде оның BFB дискілі доңғалақтары болды, бұл доңғалақтың тегіс тіреуін қамтамасыз етті. Бұл тепе-теңдік салмақтарының қажеттілігін жойған жоқ, бірақ Буллейд клапандық механизмінің орнатылуы балға соққысы жоқ локомотив жасауға мүмкіндік берді. Локомотивтер Валсхаерт клапандық механизмімен қайта жасалғанда, доңғалақтарға балға соққысын азайту үшін тепе-теңдік салмақтары орнатылды. Буллейд SR-ді электрлендіруде, инфрақұрылымды, электрлік көпбұрыштарды және электрлік локомотивтерді қоса, маңызды рөл атқарды. Ол 1941 және 1945 жылдары CC1 және CC2 екі электрлік локомотивтерінің корпустарын жобалады. Үшінші үлгісі 1948 жылы Британдық теміржолдарымен салынды және 20003 нөмірімен тағайындалды. SR-дегі қызметінің соңында ол Ұлыбританиядағы жалғыз екі қабатты жолаушылар пойыздарының, 4DD класының екі бірлігінің дизайны мен құрылысына жауапты болды. SR үшін оның соңғы бу локомотивінің дизайны 1949 жылы ұлттықтандырылғаннан кейін пайда болған, дәстүрлі емес Leader локомотиві болды. Оның қазандығы, көмірі, суы және басқа барлық жабдықтары дизель локомотивін еске түсіретін екі жақты тегіс корпусқа салынған. Жүргізу екі алты доңғалақты боги арқылы жүзеге асырылды, әрқайсысы үш цилиндрлі болды. Әр богидің біліктері тізбектермен байланыстырылған. Leader инновациялық болғанмен, сәтсіз аяқталды; Буллейд Британдық теміржолынан кеткеннен кейін жоба тоқтатылды. Ол сонымен қатар вагондарға жауапты болды, ол өте қызығушылық танытқан сала. SR вагондары, Ричард Маунселлдің ең жаңа дизайны, берік болғанмен, көне болды. Буллейд дизайндары қазіргі заманғы ең жақсы үлгілерге негізделген, жақсартулар енгізген, ал оның вагондары жайлылығымен және кеңдігімен танымал болды. Олар жолаушылар арасында танымал болды, және олардың дизайнындағы көптеген ерекшеліктері, мысалы, өлшемдері мен орналасуы, Британдық теміржолдарымен стандартты Mark I жолаушылар вагондарында қолданылды. Буллейд Британдық теміржолының Оңтүстік аймағының бас инженер-механигі болды. Осы кезеңде оның екі прототиптік дизель-электр локомотивтері пайда болды.
He was born in Invercargill, New Zealand, to William Bulleid and his wife Marian Pugh, both British immigrants. On the death of his father in 1889, his mother returned to Llanfyllin, Wales, where the family home had been, with Bulleid. In 1901, after a technical education at Accrington Grammar School, he joined the Great Northern Railway (GNR) at Doncaster at the age of 18, as an apprentice under H. A. Ivatt, the Chief Mechanical Engineer (CME). After a four year apprenticeship, he became the assistant to the Locomotive Running Superintendent, and a year later, the Doncaster Works manager. In 1908, he left to work in Paris with the French division of Westinghouse Electric Corporation as a Test Engineer, and was soon promoted to Assistant Works Manager and Chief Draughtsman. Later that year, he married Marjorie Ivatt, Henry Ivatt's youngest daughter. A brief period working for the Board of Trade followed from 1910, arranging exhibitions in Brussels, Paris and Turin. He was able to travel widely in Europe, later including a trip with Nigel Gresley, William Stanier and Frederick Hawksworth, to Belgium, in 1934, to see a metre gauge bogie locomotive. Between 1949 and 1952, a further 26 of Bulleid's amended version of these locomotives were delivered and later became British Rail Class 12. In 1938, Bulleid gained approval to build the Merchant Navy class of modern 4 6 2 "Pacifics", undoubtedly inspired by Gresley but also drawing on his experiences from across Europe and with all the most modern equipment: a partially welded boiler and firebox rather than traditional rivetted designs, thermic syphons and a high pressure boiler. It also included chain driven valve gear immersed in an oil bath, a feature that was controversial and later caused problems if not maintained properly, which was difficult, due to conditions, after WW2. Bulleid, like other engineers, had long felt that it was not ideal to have working parts exposed to the elements, where they were subject to all the dirt thrown up from the track. He also thought that steam engines should get nearer to the internal combustion engine, which enclosed the working parts and used pump lubrication to keep it all running smoothly. Another advantage of enclosing the valve gear would be reduced day to day maintenance. Unfortunately, there were design errors in the casing used for the oil bath, which led to leaks. The first Merchant Navy, 21C1 Channel Packet, was built in 1941 and 29 followed, the last being 35030 Elder Dempster Lines. The West Country and Battle of Britain slightly smaller light Pacifics followed in 1945. 110 were built, of which 21C101 Exeter was the first. His other major steam locomotive design, the Q1 "Austerity" 0 6 0 freight engine, appeared in 1942. All steam locomotives designed by Bulleid for the SR had his BFB disc wheels, which gave more even tyre support. This did not eliminate the need for balance weights, but the set up of the Bulleid valve gear enabled a locomotive with no hammer blow. When the locomotives were rebuilt with Walschaerts valve gear, balance weights were installed in the wheels to reduce hammer blow. Bulleid played a major role in the electrification of the SR, including infrastructure, electric multiple units and electric locomotives. He designed the bodies for the two electric locomotives CC1 and CC2 in 1941 and 1945. A third example was built by British Railways in 1948 and numbered 20003. Towards the end of his tenure at the SR, he was responsible for the design and construction of Britain's only double deck passenger trains, the two units of the 4DD class. His final steam locomotive design for the SR was the unconventional Leader, appearing in 1949, after nationalisation. This had the boiler, coal and water supplies and everything else encased in a smooth double ended body reminiscent of a diesel locomotive. The drive was through two six wheel bogies, each with three cylinders. The axles on each bogie were connected by chains. The Leader was innovative but unsuccessful; after Bulleid had left British Railways, the project was cancelled. Bulleid also had responsibility for coaching stock, an area in which he had an active interest. SR coaches, the newest designed by Richard Maunsell, were solid but old fashioned. Bulleid designs built on the best of the existing designs, while making improvements, and his coaches were known for their comfort and spaciousness. They were popular with the travelling public, and many of the design features such as the size and layout were used by British Railways for their standard Mark I passenger coaches. Bulleid was briefly the CME of British Railways Southern Region. During this period, his two prototype diesel electric locomotives appeared.
Корас Иомпар Эирлан
1950 жылдың ақпан айында Буллейд Ирландия Республикасының ұлттық көлік органы – Córas Iompair Éireann (CIÉ) компаниясының бас инженері (CME) болып тағайындалды. Ол 1949 жылдан бері CIÉ-ге инженер-консультант ретінде қызмет еткен. Ол алғашқы ірі дизельдендіру бағдарламасын басқарды, ол Саутхолл қаласындағы AEC компаниясынан дизельді пойыз жиынтықтарын (2600 класы), 94 Crossley қозғалтқышты дизель локомотивтерін (60 CIE 001 класы және 34 CIE 201 класы) Metropolitan Vickers компаниясынан және 12 Sulzer қозғалтқышты дизель локомотивтерін (CIE 101 класы) Birmingham Railway Carriage and Wagon Company компаниясынан сатып алуды қамтыды. Бұл Ирландиядағы теміржол көлігін өзгертуге бастады, бірақ локомотивтердің көпшілігі қайта жабдықталғанға дейін сенімсіз болып шықты. Буллейд екі торфты отынмен жұмыс істейтін паровоздың прототипін жасады, бірі – 2-6-0 дөңгелекті, көмірмен жұмыс істейтін дәстүрлі паровоз, екіншісі – CC1, жаңа және толығымен жабық, Leader дизайнының үлгісімен салынған. CIÉ кең көлемде пайдалану үшін торфты отынмен жұмыс істейтін көлікті қабылдамады.
In February 1950, Bulleid was appointed CME of Córas Iompair Éireann (CIÉ), the nationalised transport authority of the Republic of Ireland, having been a consulting engineer to CIÉ since 1949. He led the first major dieselisation programme, which involved the procurement of diesel multiple units from AEC of Southall (the 2600 class), 94 Crossley engined diesel locomotives (60 CIE 001 Class and 34 CIE 201 Class) from Metropolitan Vickers and 12 Sulzer engined diesel locomotives (CIE 101 Class) from the Birmingham Railway Carriage and Wagon Company. This began a transformation of railway traction in Ireland, although the locomotives proved unreliable until most were re engined. Bulleid developed two prototype peat burning steam locomotives, one a converted coal fired traditional steam locomotive of 2 6 0 wheel arrangement and the other, CC1, new and fully enclosed, along the lines of the Leader design. CIÉ did not adopt peat fired traction for widespread use.
Таным мен зейнеткерлікке шығу
Бюллейд 1946 жылы Механикалық инженерлер институтының президенті болып сайланды. Ол сондай-ақ Локомотив инженерлері институтының және Дәнекерлеу институтының президенті болды, сонымен қатар Смеатониялық азаматтық инженерлер қоғамына сайланды. 1949 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде ол CBE орденімен марапатталды. Бюллейд 1958 жылы зейнетке шықты, одан кейін көп ұзамай Мальтаға көшіп кетті, ол 1970 жылы 87 жасында қайтыс болды. British Rail Class 73/1 электродизель локомотиві No. 73128 "O. V. S. Bulleid CBE" деп аталды.
Bulleid was elected president of the Institution of Mechanical Engineers for 1946. He was also president of the Institution of Locomotive Engineers and of the Institute of Welding, and was elected to the Smeatonian Society of Civil Engineers. He was appointed CBE in the 1949 New Year Honours. Bulleid retired in 1958, Shortly after, he moved to Malta, where he died in 1970 aged 87. British Rail Class 73/1 electro diesel locomotive No. 73128 is called "O. V. S. Bulleid CBE".