Кіріспе

Британ армиясының бұрынғы пехоталық дивизиясы

42-ші (Шығыс Ланкашир) пехоталық дивизиясы – британ армиясының пехоталық дивизиясы. Дивизия 1908 жылы Территориялық күштердің (ТҚ) құрамында, бастапқыда Шығыс Ланкашир дивизиясы ретінде құрылды және 1915 жылғы 25 мамырда 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясы болып қайта аталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде шетелге жіберілген алғашқы ТҚ дивизиясы осы дивизия болды. Дивизия Галлиполиде, Синай шөлінде және Франция мен Бельгиядағы Батыс майданында шайқасты. Соғыстан кейін таратылған дивизия Территориялық армияда (ТА) қайта құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыста Британдық экспедициялық күштерімен (BEF) бірге 42-ші (Шығыс Ланкашир) пехоталық дивизиясы ретінде қызмет етті және Дюнкеркте эвакуацияланғанға дейін Бельгия мен Францияда шайқасты. Кейіннен дивизия Ұлыбританияда қайта құрылып, 1941 жылдың қарашасында 42-ші бронетанкті дивизияға айналдырылды. Бұл дивизия 1943 жылдың қазан айында шетелде қызмет атқармастан таратылды. Екі дүниежүзілік соғыста аумақтық әскерлердің саны екі еселенген кезде 66-шы пехоталық дивизиясы – 2-ші сапты дубликат құрамы құрылды. Дивизия соғыс кезінде таратылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1947 жылы ТА-да қайта құрылды. Бекетт 2008 жылғы зерттеуіне сәйкес, тоқтатылған ТА бөлімшелері 1947 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде қайта жандандырылды, бірақ 1947 жылдың наурыз және сәуір айларында командирлер мен тұрақты штат тағайындалғанға дейін ешбір персонал тағайындалмады. 1955 жылдың желтоқсанынан бастап дивизия тек ішкі қорғаныс мақсатында төмендетілген штатқа көшірілді. 1961 жылдың 1 мамырында дивизия Солтүстік-Батыс округімен біріктіріліп, 42-ші Ланкашир дивизиясы/Солтүстік-Батыс округі аталды.

Құрылу

Территориялық күш (TF) 1908 жылғы 1 сәуірде Территориялық және резервтік күштер туралы 1907 жылғы заңның (7 Edw.7, c.9) қолданысқа енуімен құрылды. Бұл заң ескі ерікті күштерді, Құрметті артиллерия компаниясын және йоманриді біріктіріп, қайта ұйымдастырды. Құрылған кезде Территориялық күштің құрамында 14 жаяу әскер дивизиясы және 14 атты әскер бригадасы болды. Осы дивизиялардың бірі – Шығыс Ланкашир дивизиясы. Бейбіт уақытта дивизия штабы 1910 жылдан бастап Манчестердегі Сент-Мэри парсонжасындағы Ұлттық ғимараттарда орналасқан.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бөлім соғыс басталғанда құрылды. Соғысқа орналасу үшін Ирландия қарастырылған еді, бірақ елдің бейбіт жағдайына байланысты жоспар іске аспады. Ұзақ уақыт жаттығу залдарында болғаннан кейін, әртүрлі бөлімшелер Тёртон Боттомс (Болтон қаласының жанында), Чешем (Бери қаласының жанында) және Холингворт көлі (Литтлборо, Рочдейл қаласының жанында) орналасқан үлкен шатырлы лагерьлерге баруға кірісті. Қызметкерлерден шетелдегі қызметке ерікті түрде қатысу туралы сұраныс жасалды, және көпшілігі оған келісті, ал жетіспейтін орындар Ұлттық резервтен және қайта тіркелгендерден толтырылды. "Ішкі қызметте" болғандар екі еселенген бөлімшелердің ядросын құрады, олардың мақсаты жаттығу залдарында еріктілерді даярлау болды. Бұл бөлімшелер дивизиялық резервті құрады, кейін 66-шы (2-ші Шығыс Ланкашир) дивизиясы болып қайта құрылды. 1914 жылы Шығыс Ланкашир дивизиясы Территориялық күш құрамына кіретін 14 жаяу әскер дивизиясының және 55 атты полктің бірі болды. Соғыс министрі лорд Китченер негізінен кеңсе қызметкерлерінен тұратын бұл дивизиялар мен полктарды "қалалық клерктер армиясы" деп атады. Олардың кіші офицерлері университеттерде және сияқты ірі жекеменшік мектептерде құрылған Офицерлік дайындық корпусында оқытылды. Китченер бұл күштерді Судан, Месопотамия, Египет және Кавказ сияқты алыс өңірлердегі науқандарға жіберді, Батыс майданындағы британ армиясының кәсіби әскерлерін босату үшін, себебі ол бұл жаңа сарбаздардың "неміс армиясына қарсы тұра алмайтынын" ойлады.

Мысыр

Шығыс Ланкашир дивизиясы 1914 жылдың 25 қыркүйегінде Мысырға келді және Каир маңында (кейбір бөлімдері Кипр мен Суданға орналастырылған), сондай-ақ кейбір еманри бөлімшелерімен және Галлиполиға аттанбас бұрын Австралия мен Жаңа Зеландия контингенттерімен бірге қызмет етті. Дивизия Сүэц каналын күтілетін түрік шабуылынан қорғау үшін Мысырға жіберілді. 15 фунттық артиллериялық батареялар Үндістан армиясы мен Жаңа Зеландия әскерлері бекінген күзет посттарын қолдау үшін Батыс жағалаудың маңызды нүктелеріне орналастырылды. 20-шы батарея (Болтон артиллериясы) 1915 жылдың 2 ақпанында Эль-Фердан жанында Ұлы соғыста дивизияның алғашқы артиллериялық оқтарын, сондай-ақ кампаниядағы Аумақтық күштердің алғашқы оқтарын атты. 19-шы батарея (Болтон артиллериясы) 1915 жылдың 3-4 ақпан түні мен таңында Туссум мен Серапеум арасында Үндістан және Жаңа Зеландия әскерлерін қолдап, түрік 25-ші дивизиясының 74-ші полкінің каналды кесіп өту әрекетіне қарсы күресті.

Галлиполи

1915 жылдың мамыр айының басында дивизия британдық армия корпусына қосылды, маусым айынан бастап VIII корпус ретінде танылды, сәуір айында Галлиполиде күтілген жедел сәттілікке қол жеткізе алмаған одақтастардың сәтсіздігінен кейін Гельс түбегіне жетті. 1915 жылдың 26 мамырында дивизия өзінің нөмірін алып, 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясы аталды, ал бригадалар да нөмірленді: 125-ші (1/1 Ланкашир фюзельерлері) бригадасы, 126-шы (1/1 Шығыс Ланкашир) бригадасы және 127-ші (1/1 Манчестер) бригадасы. 4-ші (Блэкберн) батареясы, 6-шы (Бёрнли) батареясының 1-ші бөлімі және 19-шы және 20-шы (Болтон) батареялары 23/24 қыркүйекке дейін Галлиполиде дивизияға қосылмады, ал 1/2-ші Шығыс Ланкс бригадасы RFA (Манчестер артиллериясы) мамыр айында Ұлыбританиядан Мысырға келді және Мысырда қалды. 125-ші (Ланкашир фюзельерлері) бригадасы 6 мамырда Критияның екінші шайқасына қатысуға үлкерді, ал 126-шы бригада 11 мамырда келді. Бүкіл дивизия 4 маусымда Критияның үшінші шайқасына қатысты. Дивизия Сари Бейр шайқасының басында Хеллес бағытын ауыстырды, бұл шайқас Крития жүзімдігі шайқасы деп танылды. Манчестер полкінің 1/9-шы батальоны капитаны Уильям Томас Форшоу 7-9 тамыздағы шайқаста көрсеткен батылдығы үшін Виктория кресімен марапатталды. Шығыс Ланкашир полкінің 1/5-ші батальонынан 2-лейтенант Альфред Виктор Смитке 23 желтоқсанда Геллестегі ерлігі үшін қаза болғаннан кейін Виктория кресі табысталды. Дивизия 1916 жылдың қаңтарында Гельс түбегінен соңғы эвакуацияға дейін Галлиполиде болды, бірақ қазалар мен аурулар салдарынан күшін жоғалтты. Галлиполидегі 42-ші дивизияның жоғалғандары 395 офицер және 8152 қатардағы сарбазды құрады.

Мысыр және Синай жорығы

Галлиполиден эвакуациядан кейін дивизия Мысырға оралды және 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясы деп қайта аталды. Осылайша ол Романи шайқасына және Романиден Катияға қарай ілгерілеуге қатысты. 42-дивизия Суэц каналындағы Кантарада қызмет етті, генерал Лоренс басқаруындағы Суэц каналының қорғанысының 3-ші бөлімінде. 1916 жылдың 4 тамызында, Романи шайқасының бірінші күні, олар Пелузиумдағы теміржолға жөнелтілді. Күн батқанда, 42-дивизияның 127-бригадасы 1930 сағатта аванпост міндеттерін қабылдады, ал күні бойы шайқасқан Жаңа Зеландия атты әскері мен 5-атты ескерту бригадалары Пелузиумда су ішуге және демалуға кетті. Шайқастың екінші күні, 5 тамыз 1916 жылы, 42-дивизия және алдыңғы күні бекіністі ұстанымдарынан шайқасқан 52-ші (Төмендік) дивизия, қарсыласты қуу үшін Австралия жеңіл атты әскері мен Жаңа Зеландия атты әскері бригадаларын қолдауға бұйрық алды. 42-дивизия Синай шөліндегі жағдайға дайын болмады. Олар жазғы ыстықтағы құмда жұмыс істеуге дайындықтан өтпеген, сондай-ақ су жеткіліксіз болғандықтан, ауыр қиындықтар мен трагедиялар орын алды. Тек атты әскерлер ғана қарсыластың Катияға тәртіпті түрде шегінуін тоқтатуға және келесі күні жақсы тәртіппен қайтаруын қамтамасыз ете алмады. 127-бригада, 42-дивизия келесі күні, 6 тамызда Катияға жетті; Пелузиум станциясынан екі күндік сапарда 800 адам қаза тапты. 42-дивизияның 125-бригадасы, сондай-ақ 52-дивизияның 155-ші және 157-ші бригадалары да шөлге және күннің ыстығына көптеген адам құрбан болды; жаяу әскерінің қууы жалғаса алмады. Роберт Бетел, Армиялық қызмет корпусы, және Макферсон, Мысырлық түйелік көлік корпусының офицері, 125-ші және 127-ші бригадаларға азық-түлік пен су жеткізуге жұмыстанды. Олар осы қорқынышты күндерде көргендерін жазып қалдырды. Синайдағы 42-дивизияда қызмет еткеннен кейін шамамен 50 жыл өткен соң, бір ардагер, пулеметші Дж. Томпсон, "ағып жатқан кранды көргенде" "тынышсыздық сезінетінін" мойындады. 1916 жылдың желтоқсанына қарай 42-дивизия Салмана, Әбу Тилул және Мадан теміржол станциясындағы байланыс желілерін қорғау үшін бөлімшелерді дайындады және 13 желтоқсанда жаттығу шабуылына қатысты. 21 желтоқсанда 42-ші және 52-ші дивизиялар Кило 128-ден Бардавиллге қарай жүріп, Масаидқа қарай шығысқа жылжуды жалғастырды. 1917 жылдың 17 қаңтарында 42-дивизия Синай кампаниясында болмады, ол Батыс майданға бұйрық алған алғашқы аумақтық күштердің бірі болды. Дивизияның орнын Даллас басқаратын басқа аумақтық дивизия, 53-ші (Уэльстік) дивизия басты. Басқа екі аумақтық жаяу әскер дивизиясы, Рафадағы 52-ші және Суэц каналынан Романияға жіберілген 54-ші (Шығыс Англия) дивизиясы тікелей генерал Добеллдің Шығыс күшінің қолбасшылығына бағынды. 42-дивизия 1917 жылдың ақпан айының басында Мысырдан кетіп қалды.

Батыс майдан

Дивизия Францияға көшіп, 1917 жылдың наурыз айында Төртінші армияның 3-корпусына қосылды. Ол 1917 жылы 8 мамырда 48-ші (Оңтүстік Мидленд) дивизиясын босатты және 20-шы (Жылы) дивизияны босатып, 1917 жылдың 23 мамырынан бастап Эпехиден солтүстікке қарай Хавринкортта сызықты ұстағанға дейін Эпехиде сызықты ұстады. Оның жаяу әскерін 1917 жылдың 8 шілдесінде 58-ші (2/1 Лондон) дивизиясы алмастырды, бірақ оның дивизиялық артиллериясы 58-ші және содан кейін 9-шы (Шотландия) дивизиясын қолдап, Хавринкорт Вудта қалды. Ол 1917 жылы 9 шілдеде Итр секторына көшірілді. 1917 жылы 23 тамызда бесінші армияның V корпусына қосылды, бірақ жаяу әскер Ипрдің артындағы Поперинге жаттығу үшін барды. Оның дивизиялық артиллериясы Потиже шаты жанында 15-ші (шотланд) дивизиясын қолдауға бірден кірісті. Оның жаяу әскері 1917 жылдың 1 қыркүйегінде Ипрестегі Фрезенберг қырқасының маңында Потижизе жолының оң жағындағы 15-ші (Шотландия) дивизиясын жеңілдетті, ал 6 қыркүйекте 125-ші бригада Үшінші Ипрес шайқасында бекіністі Иберия, Борри және Бек фермаларын басып алуға сәтсіз әрекет жасады. Дивизиялық жаяу әскерді 9-ші (Шотландия) дивизиясы алмастырды және 1917 жылдың 18 қыркүйегінде Поперинге аймағына кетті. Оның дивизиялық артиллериясы 29 қыркүйекке дейін желіде қалды, Менен жолы жотасының шайқасына (20-26 қыркүйек 1917) қатысты және 25 қыркүйекте Фрезенберг жотасындағы ашық позицияларға жетті. 26 қыркүйекте ол 66-шы (2-ші Шығыс Ланкашир) дивизиясын босатты. Дивизияның артиллериясы қайтадан қосылып, Ниупорттың қасында қақтығысты ұстады. 1917 жылы 29 қарашада 25-ші дивизияны босатып, Ла-Бассе секторындағы Живаншиде сызықты ұстады. Ол неміс шабуылына қарсы жаңа британдық қорғаныс доктринасы бойынша бекіністер салды. 1/10 Манчестердің C ротасының жеке Уолтер Миллс 1917 жылы 10 желтоқсан түнінде Живаншидегі Қызыл Аждаһа кратеріндегі әрекеттері үшін Виктория Крестімен марапатталды. Оны 1918 жылы 15 ақпанда 55-ші (Батыс Ланкашир) дивизиясы босатты. Ол резервте ұсталды және 1 наурыздан бастап I корпустың резервінің, содан кейін GHQ резервінің бір бөлігін құрайтын Буснес-Бурбуре-Фукьер аймағында жаттығуды жүргізді. 1918 жылы 23 наурызда ол III армияның генерал-лейтенанты сэр Айлмер Халдейннің қолбасшылығындағы VI корпусына қосылды, бастапқыда резервте, содан кейін Эрвиллерсте генерал Отто фон Белоудың қолбасшылығындағы неміс 17-ші армиясына қарсы сол жаққа қарсы қорғаныс жасады. Ол түстен кейін 7 танкі мен 300 жаяу әскермен Логеаст Вудтан қарсы шабуыл жасап, 1918 жылы 25 наурызда VI резервтік корпусты кейінге қалдырды. 10-шы Манчестерлер 2-ші гвардиялық резервтік дивизияның 8 шабуылдарын Эрвилерсте қарсы алды. 1918 жылы 26 наурызда Эрвиллерс-Буккой аймағынан қайтты. 42-ші және 62-ші (2-ші Батыс Атпен жүзу) дивизиялары бірге Россингол Вуд Буккой секторын неміс 3-ші гвардиялық жаяу әскер дивизиясының алты шабуылына қарсы қатты оқ ату астында ұстады, соңғысы 11 Mk. ІV-қаптамалар. Содан кейін ол 1918 жылы 5 сәуірде Буккойда соңғы неміс шабуылдың аяғына дейін және 1918 жылдың 6 сәуірінен бастап Буккой, Гоммекурт, Хебутерндегі сызықты ұстады. 1918 жылдың 21 тамызынан бастап Үшінші армияның IV корпусында қызмет етті және Соммадағы екінші шайқаста (1918) Альберт шайқасын (1918) қоса алғанда, Анкре, Пис, Варленкур өзенінің арғы жағында Мираумонтқа шабуыл жасап, алға жылды. Олардың қарсыласы - 183-ші дивизия. Ланкашир фюзилерлерінің 1/5 батальонынан Лансалық сержант Эдвард Смит 21 тамызда Лозенджді (Гол 140, неміс автоматтарының ұясы) басып алу және 22 тамызда қарсыластың қарсы шабуылдары үшін Виктория крестімен марапатталды. Жаяу әскер 1918 жылы 25 тамызда Мираумонт-Пис ауданында екі күндік демалыс үшін кері шегінді. Дивизияның артиллериясы 63-ші дивизияға қолдау көрсету үшін қатты атыс астында әрекетке кірісті. Содан кейін ол 63-ші дивизияны сызықтап, 1918 жылдың 28 тамызында алға жылжуды жалғастырды. Ол соғыс кезінде Соммадағы екінші шайқаста (1918) Тиллой, Риенкур лес Бапум, Виллерс-ау-Флос, Итр, Норд каналы арқылы Метс-ан-Кутурға дейін шабуыл жасап, алға жылды. Оның жаяу әскері Жаңа Зеландия дивизиясымен алмастырылды және 1918 жылы 6 қыркүйекте Пис Толой ауданында демалуға көшті. Дивизияның артиллериясы Жаңа Зеландия дивизиясын қолдап, желіде қалды. 1918 жылы 21 қыркүйекте ол Хавринкорт орманының шығысында 37-дивизияны босатты. 1918 жылы 27 қыркүйекте ол Сигфридстаунг (Гинденбург желісі) арқылы Қара, Қызыл, Қоңыр, Сары және Көк сызықтар деп аталатын мақсаттар арқылы Уэльс қыртысына дейін Хавринкорт Оудқа шабуыл жасап, алға жылды. Хинденбург жел�...

Бірінші дүниежүзілік соғыс композициясы

Жаяу әскер 1914 жылы кемеге мінгеннен бастап, 1917 жылғы наурызда Францияға келгенше ескірген ұзақ журналды Lee–Enfield (MLE) мылтығымен қаруланды. Францияға келген соң олар стандартты, заманауи қысқа журналды Lee–Enfield (SMLE) мылтығымен қайта жабдықталды.

Бөлімдік артиллерия

Бастапқыда әрбір далалық қару батареясы төрт ескірген BLC 15 фунттық далалық қарумен жабдықталған (Иан Гамильтон оларды "Оңтүстік Африканың жәдігерлері" деп біршама дәлсіз атаған). Олар 1916 жылғы 29 ақпанда Мысырдағы 29-дивизиядан берілген заманауи QF 18 фунттық қарулармен ауыстырылды. 4-Ланкашир батареясы Блэкберннен. 1916 жылғы 6 мамырда А батареясы деп қайта аталды. 5-Ланкашир батареясы Чёрчтен. 1916 жылғы 6 мамырда В батареясы деп қайта аталды. 6-Ланкашир батареясы Бернлиден. 1916 жылғы 6 мамырда С батареясы деп қайта аталды. 2-Шығыс Ланк бригадасының жасағы (Манчестер артиллериясы) 1915 жылдың мамыр айында Мысырға келді, Галлиполиге бармады. 1916 жылғы 29 мамырда 211 бригадасы деп қайта аталды. 1915 жылдың шілдесінде Мысырдан Галлиполидегі дивизияға қосылды. Алайда, Mudros-тан жаңа 40 фунт 5 дюймдік снарядтардың шектеулі мөлшері ғана жіберілді (ескі снарядтар 50 фунт болды). Жеңілірек және осылайша ұзаққа соққы беретін снаряд үшін қашықтық кестелері болмады, сондай-ақ олардың жаңа үлгідегі сақтандырғышы болды, ал оған сәйкес сақтандырғыш кілттері табылған жоқ. Сондықтан, Галлиполидегі гаубицаларды қолдану өте шектеулі болды. 1-ші Камберленд (гаубица) батареясы Карлайлдан. 1916 жылдың мамыр айында А батареясы деп қайта аталды. 2-ші Камберленд (гаубица) батареясы Уоркингтоннан. 1916 жылдың мамыр айында В батареясы деп қайта аталды. 2-Ланкашир ауыр батареясы, Корольдік гарнизондық артиллерия, Ливерпульден. Дивизия Мысырға аттанғанда Англияда қалды.

1917 жылғы далалық артиллерияны қайта ұйымдастыру

1917 жылы ақпанда Камберленд артиллериясы / 213-бригада таратылды және оның екі гаубицалық батареясы жаңа артиллерия бригадасының қағидаларына сәйкес 18 фунттық бригадалармен біріктірілді. 210, 211 және 212 бригадаларындағы әрқайсысы төрт зеңбірекпен жабдықталған 18 фунттық батареялар алты зеңбірекпен жабдықталған батареяларға біріктірілді, ал бұл төрт бригада жаңа 210 және 211 бригадаларымен алмастырылды. Әр бригадада 3 алты зеңбірекпен жабдықталған 18 фунттық батарея және бір гаубицалық батарея болды. Гиббонның дивизия тарихында бұл өзгерістер 1916 жылғы Рождество күні, дивизия Аль-Мазарда жаттығулар жасап жатқанда қағаз жүзінде жасалғаны, ал нақты қайта ұйымдастыру 1917 жылғы ақпанда канал аймағына оралғанда жүзеге асты делінген. Осылайша, 1917 жылдың ақпан айынан 1918 жылдың 11 қарашасына дейін дивизиялық артиллерия 210 және 211 бригадаларынан тұрды, әрқайсысында 3 алты зеңбірекпен жабдықталған 18 фунттық батарея (А, В, С) және бір төрт 4,5 дюймдік гаубицалық батарея (D) болды.

42-батальонның пулемет корпусы

1918 жылдың 23 ақпанында бұрынғы төрт жеке компаниядан құрылды. Үш жаяу әскер бригадасының әрқайсысына бір компания, ал дивизиялық резервке бір компания бекітілді.

Соғыс аралығы

Дивизия соғыстан кейін қалған аумақтық күшпен бірге таратылды. Бірақ, ол кейін 1920 жылдары Территориялық армия болып қайта құрылды және 42-дивизия жаңадан құрылды.

Ескерткіштер мен ескерткіштер

42-дивизияның ескерткіші Треско ауылының солтүстік жиегінде, Хавринкортқа қарайтын жолдың сол жағында орналасқан. Оны 1922 жылғы Пасха күні генерал-майор Артур Солли Флад ашты. Ескерткіште былай деп жазылған: "Ұлы соғыста король мен ел үшін өмірін берген 42-ші Шығыс Ланкашир жауынгерлік дивизиясының барлық шені бар әскери қызметшілерінің құрметіне және 1918 жылдың 28 қыркүйегінде дивизияның Трескольттағы Гинденбург шебіне жасаған шабуылы мен оны басып алуының естелігі ретінде". Тресконың солтүстік-шығыс жағында, ескерткіштен шығысқа қарай 274 метр қашықтықта Рибкорт жолындағы зират орналасқан, 42-дивизия оны Треско дивизиялық зираты деп атаған.