Кіріспе

АҚШ-тың американдықтарды ұстау жоспары. Rex 84B, «Дайындық жаттығуы 1984 Bravo» деген қысқартылған атауы, АҚШ президенті ұлттық төтенше жағдай жариялаған жағдайда «ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін» деп есептелген көптеген АҚШ тұрғындарын ұстау мақсатымен АҚШ федералды үкіметі жасаған құпия сценарий және жаттығу. Сценарий бойынша, штаттық қорғаныс күштері құжаттары жоқ 500 мың Орталық Америка тұрғыны мен АҚШ Бас прокуроры құпия «Үкіметтің сабақтастығы» бағдарламасы аясында «ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін» деп таныған 4000 американдық азаматты ұстауға тиіс. Бұл адамдар Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігі басқаратын 22 әскери базадағы концлагерьтерде ұсталатын болады.

Өмірбаян

Әскери жоспарлардың бар екендігі (соның ішінде Рекс 84 жоспарының бір бөлігі), "Бақша жоспары" операциясы және оған ұқсас бұрынғы жаттығу – "Лантерн Спайк" туралы ақпаратты алғаш рет журналист Рон Риденхор жариялаған. Ол 1975 жылы CounterSpy журналындағы мақаласында өз зерттеулерінің қорытындысын берген. 1981 жылдан бастап Қорғаныс министрлігі мен FEMA екі жылда бір рет бірлескен жаттығулар өткізе бастады, мақсаты – азаматтық қорғанысты сынау. Бұл жаттығулар "Proud Saber" және "Rex 82" деген аттармен жүргізілді. 1984 жылығы жаттығуда АҚШ армиясының 82-ші әуе шабуылы дивизиясының (15 000 сарбаз) Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггтен түнгі уақытта әуе көлігімен Эль-Сальвадор немесе Никарагуаға тасымалдануы көрініс берді. Бұл – әскери жағдай енгізуді симуляциялаған шабуыл еді. Бұл жаттығу бөлігі "Rex 84 Night Train" деп аталды, ал 34 федералды агенттік қатысқан жалпы дайындық жаттығуы "Rex 84" деп аталды. FEMA-ның Қорғаныс министрлігіне "Rex 84 Alpha" ретінде көмектесуі көзделді. Кейіннен, FEMA директоры Луи Джиффреда мен Рейганның кеңесшісі Эдвин Миздің өтініші бойынша, сондай-ақ Рональд Рейганның жеке рұқсатымен FEMA-ға қатысты жаппай ұстау сценарийі қосылды. Бұл сценарий "Rex 84 Bravo" деп аталды және 1970-ші жылдардағы Калифорнияда өткен "Operation Cable Splicer" атты Джиффреда-Миз-Рейган жаттығуының үлгісі бойынша жасалған. Бұл жоспарды алғаш рет 1984 жылы Christic институты тапты, ал толық мәліметтері 1987 жылғы 5 шілдедегі Майами Херальд газетінде журналист Альфонсо Шардидің мақаласында жарияланды. Мұндай ұстаудың себептері ретінде АҚШ-тың шетелдегі әскери шабуылдарына қарсы кеңінен тараған наразылықтар, мысалы, Құрама Штаттардың Орталық Америкаға тікелей шабуыл жасауы мүмкін еді. Профессор Диана Рейнольдстың сөзіне сәйкес, үкімет "ұлттық қауіпсіздікке қатер" деп санайтын әрекеттерге қарсы күресу үшін жоспар әскерилерге штат және аймақтық деңгейде азаматтардың қозғалысын басқаруға рұқсат берді.

Иран-Контрадағы рөлі

Рекс 84Б деген атаумен белгіленген Рекс 84-тегі ФЕМА рөлін Луис Гиуфреда Контраларға қару-жарақ жеткізудің жолы ретінде ойластырды, бұл Боланд түзетуін бұзу құқық бұзушылық, және импичментке алып келуі мүмкін қылмыс. Техас, Алабама және Луизиана штаттары ұлттық гвардиядан тәуелсіз азаматтық "штаттық қорғаныс күштерін" құрды, олар "Солдат Фортуны" журналы арқылы жалдамалы әскерлерді тартты. Бұл ФЕМА-ға жаппай ұстауға қажетті қару-жарақтарды сатып алу бойынша өзінің және Қорғаныс министрлігінің ережелерін сақтамай, оларды айналып өтуге мүмкіндік берді, сондай-ақ АҚШ-тың әскери күштерін АҚШ-та азаматтық заңдарды азаматтарға қарсы қолдануға тыйым салатын Posse Comitatus Act-тің бұзылуына жол берді. Пентагон оқу-жаттығу үшін штаттық қауіпсіздік күштеріне көп мөлшерде қару-жарақ пен әскери техника жіберді, ал қорғаныс күштеріне жабдықтың құнын жоғары бағамен қайта бағалау тапсырылды. Жаттығу аяқталған соң, қауіпсіздік күштері бастапқыда жіберілген құнмен ғана жабдықты қайтарды, артық әскери техника азаматтардың қолында қалды. Бұл қарулар кейін Орталық барлау агенттігіне қарасты қайырымдылық қорларға "сыйлық ретінде" берілді және гуманитарлық көмек ретінде Орталық Америкадағы Контраларға жеткізілді.

Мұра

Rex 84B-нің АҚШ азаматтары мен тұрғындарын негіссіз сылтаумен және Конгресс талқылауынсыз жаппай ұстау сценарийі полицияны әскерилендіруге қарсы тұратын азаматтық еркіндік жақтастары тарапынан жиі айтылады және FEMA лагерьлері туралы қауесет таратуға себеп болды. ADEX тізімінің болуы, «ұшуға тыйым салынғандар тізімі» сияқты, заңды процедурасыз қозғалысты шектеуге алып келуі мүмкін еді. Оқу-жаттығудың Орталық Америкалық босқындарды террористік топтар құруға қабілетті бүлікшілер ретінде қарастыратын ойдан шығарылған сценарийі ФБР-ға шындық ретінде жіберілді, нәтижесінде шекара қызметтері күшейтілді және Американдық қауіпсіздік қозғалысына федералдық үкімет тарапынан қарсылық білдірілді. 2003 жылы конгрессмен Джим Макдермот «Рекс 84B»-ны атап, «Терроризмге қарсы жаһандық соғыс» аясында АҚШ-та әскери үкімшілік орнатылуы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. «Рекс 84» сценарийінің конституциялық болуы күмәнді, себебі 2018 жылы АҚШ Жоғарғы Соты 1944 жылғы «Коремацу против АҚШ» ісі бойынша шешімін қайта қарап, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондық американдықтарды заңды процедурасыз жаппай ұстауды қолдаған бұрынғы шешімді жойды.