Моцарттың 1788 ж. жазған 40-шы симфониясы (K. 550) – G минорлы ең танымал шығармаларының бірі. «Ұлы G минорлық симфония» деп те аталады. Музыка, классика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1788 жылғы Вольфганг Амадей Моцарттың туындысы
1788 work by Wolfgang Amadeus Mozart
Вольфганг Амадей Моцарт 1788 жылы G минор тонындағы №40 симфониясын, К. 550 жазған. Оны кейде №25 "Кіші G минорлы симфониясынан" ажырату үшін "Ұлы G минорлы симфония" деп те атайды. Бұл екеуі – Моцарттың жазған жалғыз минор тонындағы симфониялары.
Symphony No. 40 in G minor, K. 550 was written by Wolfgang Amadeus Mozart in 1788. It is sometimes referred to as the "Great G minor symphony", to distinguish it from the "Little G minor symphony", No. 25. The two are the only extant minor key symphonies Mozart wrote.
Құрамы
Бұл симфонияның аяқталу күні нақты белгілі, себебі Моцарт өзінің шағын кезеңінде аяқталған туындыларының толық тізімін сақтап жүрген; ол 40-шы симфонияны 1788 жылғы 25 шілдеде сол тізімге енгізген. Симфонияны жасауға аса өнімді бірнеше апталық кезең жұмсалды. Осы уақыт ішінде ол 39-шы және 41-ші симфонияларды да аяқтады (тиісінше 26 маусым және 10 тамыз күндері). Николаус Харнонкорт Моцарттың үш симфонияны біртұтас туынды ретінде жазғанын болжады, мысалы, 40-шы симфония ортаңғы туынды болғандықтан кіріспесі жоқ (39-шы симфониядан өзгеше) және 41-ші симфонияның финалындай үлкен емес. 40-шы симфония екі нұсқада сақталған, олардың арасындағы ең басты айырмашылық – бірінші нұсқада екі кларнетке арналған партиялардың (басқа желді аспаптар партияларына сәйкес түзетулермен) болуы. Кларнет партиялары, көбінесе, қайта қарастырылған нұсқада қосылған болуы мүмкін. Екі нұсқаның да түпнұсқа қолжазбаларын 1860 жылдары Йоханнес Брамс сатып алып, кейіннен оларды Венадағы Musikfreunde қоғамына сыйға тартқан, олар бүгін де сонда сақтаулы.
The date of completion of this symphony is known exactly, since Mozart in his mature years kept a full catalog of his completed works; he entered the 40th Symphony into it on 25 July 1788. Work on the symphony occupied an exceptionally productive period of just a few weeks during which time he also completed the 39th and 41st symphonies (26 June and 10 August, respectively). Nikolaus Harnoncourt conjectured that Mozart composed the three symphonies as a unified work, pointing, among other things, to the fact that the Symphony No. 40, as the middle work, has no introduction (unlike No. 39) and does not have a finale of the scale of No. 41's. The 40th symphony exists in two versions, differing primarily in that one includes parts for a pair of clarinets (with suitable adjustments made in the other wind parts). Most likely, the clarinet parts were added in a revised version. The autograph scores of both versions were acquired in the 1860s by Johannes Brahms, who later donated the manuscripts to the Gesellschaft der Musikfreunde in Vienna, where they reside today.
Ықпал
Людвиг ван Бетховен симфонияны жақсы білген, тіпті оның 29 тақтысын өзінің эскиз кітапшаларының біріне көшіріп алған. Густав Ноттебохм 1887 жылы атап өткендей, көшірілген тақтар Бетховеннің Бесінші симфониясының эскиздерінің арасында кездеседі, оның үшінші бөлімі Моцарттың финалына ұқсас дыбыстық қатармен басталады (төмендегі мысалға қараңыз). Франц Шуберт де Моцарттың минуетін көшіріп алған, ал оның Бесінші симфониясының минуэті Моцарттың шығармасына ерекше ұқсас. Заслав Жозеф Хайднның 1801 жылғы "Сезон" атты ораториясының соңғы бөлімінде, өлім туралы толғаныста, 40-шы симфонияның екінші бөлімінен үзінді келтірілгенін және Хайдн оны ұзақ жылдар бұрын қайтыс болған досына арнап қосыпты деседі. Симфония көптеген оркестрлермен кеңінен жазылып, бейімделген. Винс Гуаралди 1964 жылғы "From All Sides" студиялық альбомының "Choro" атты алғашқы трегінде симфонияның басты тақырыбын джаз стилінде өңдеген. Ливандық әнші Фейруз 1972 жылы "Я Ана Я Ана" әнінде де осы симфонияны пайдаланған.
Ludwig van Beethoven knew the symphony well, copying out 29 bars from the score in one of his sketchbooks. As Gustav Nottebohm observed in 1887, the copied bars appear amid the sketches for Beethoven's Fifth Symphony, whose third movement begins with a pitch sequence similar to that of Mozart's finale (see example below). Franz Schubert likewise copied down the music of Mozart's minuet, and the minuet of his Fifth Symphony strongly evokes Mozart's. Zaslaw has suggested that a passage late in Joseph Haydn's oratorio The Seasons (1801), a meditation on death, quotes the second movement of the 40th Symphony and was included by Haydn as a memorial to his long dead friend. The symphony has been widely recorded and adapted by many orchestras. Vince Guaraldi adapted the opening theme as a jazz piece in the opening track of his 1964 studio album "From All Sides", "Choro". Lebanese singer Fairuz also adapted the symphony for her 1972 song “Ya Ana Ya Ana.”
Бірінші жазба
40-шы симфонияның ең алғашқы жазылған нұсқасын 1915 жылы "Виктор Толкинг Машин Компани" компаниясы "G минорындағы симфония" деген атаумен жариялады. "Виктор" концерттік оркестрі компанияның бас дирижері Уолтер Б. Роджерстің басшылығымен орындады.
The first known recording of the 40th Symphony was issued by the Victor Talking Machine Company in 1915 under the title "Symphony in G Minor". The Victor Concert Orchestra performed under the direction of Victor's house conductor, Walter B. Rogers.