Кіріспе

Вольфганг Амадей Моцарттың камералық ансамбль үшін шығармасы, сонымен қатар британдық электронды музыка ди-джейі және продюсері Eine Kleine Nacht Musik.

Eine kleine Nachtmusik (G мажордағы скрипкаларға арналған 13-ші серенада), K. 525 – 1787 жылы Вольфганг Амадей Моцарттың (1756–1791) камералық ансамблі үшін жазылған композиция. Немецше атау "бір шағын түнгі музыка" дегенді білдіреді. Бұл шығарма екі скрипка, альт, виолончель және контрабас ансамблі үшін жазылған, бірақ көбінесе скрипкалық оркестрлер орындайды. Серенада Моцарттың ең әйгілі шығармаларының бірі.

Құрастыру, жариялау және қабылдау

Серенада 1787 жылдың 10 тамызында Венада аяқталды, бұл Моцарт өзінің «Дон Жуан» операсының екінші актісімен жұмыс істеп жүрген кезеңмен дәл келеді. Оның неліктен жазылғаны белгісіз. Вольфганг Хильдесхаймер Моцарттың көптеген серенадалары тапсырыс бойынша жазылғандығын еске салса, бұл серенада да тапсырыспен жазылған, бірақ оның пайда болуы мен алғашқы орындалуы туралы мәліметтер сақталмаған. Шығарманың дәстүрлі атауы Моцарттың жеке каталогындағы «Eine kleine Nacht Musik» деген жазбадан келген. Заслав пен Каудери атап өткендей, Моцарт әуенге ерекше атау бермеген, тек өзінің шағын серенадасын аяқтағанын тіркеген. Бұл шығарма Моцарттың қайтысынан көп уақыт өткен соң, 1827 жылы Иоганн Андре Оффенбах-ам-Майнда жариялаған. Оны 1799 жылы Моцарттың жесірі Констанца күйеуінің шығармаларының үлкен жинағының бір бөлігі ретінде осы баспагерге сатқан. Бүгінде серенада кеңінен орындалады және жазылады; шындығында, Джейкобсон мен Хильдесхаймер бұл серенада Моцарттың барлық шығармаларының арасында ең танымал деп санайды. Музыка туралы Хильдесхаймер былай деп жазады: «Біз оны әрбір көшеде естісек те, оның жоғары сапасы күмәнсіз, жеңіл, бірақ қуанышпен жазылған туынды».

II. Роман: Анданте

Екінші бөлім, темпі Andante деп белгіленген, C мажор тональдығындағы субдоминанталық Романс. Ол ABACA формасында, соңында кодамен аяқталады. Бөлімдердің тональдығы: A және B үшін C мажор, ал C үшін C минор. A бөлімінің ортадағы қайталануы уақыты қысқартылған, тек тақырыптың бірінші жартысынан тұрады. Дэниел Хартц бұл бөлімді гавот ритмін еске түсіретіндей деп сипаттайды: оның әр бөлімі тактың ортасынан басталады, қос көтеріліспен.

III. Менюетто: Аллегретто

Үшінші бөлім, "Аллегретто" деп белгіленген, минует пен триодан тұрады, екеуі де 3/4 тактіден. Минует G мажор тональдылығында, ал контрастты трио D мажор тональдылығында. Бұл формадағыдай, триодан кейін минует қайтадан бастап орындалады.

IV. Рондо: Аллегро

Төртінші және соңғы бөлім шалқыған темпте, аллегро белгісімен берілген; тональность қайтадан G мажор, ал тақырыптық материал А–Б–А–Б–А ретімен ұсынылады және А тақырыбына негізделген ұзақ кодамен аяқталады. Бұл бөлім соната-рондо формасында жазылған. Моцарт экспозиция бөлімінен бөлек, даму және рекапитуляция бөлімдерін де қайталау керектігін көрсетеді. Рекапитуляцияның бірінші тақырыбы ерекше, себебі оның соңғы екі тактысы ғана параллель минорда қайта оралады. Одан кейін шығарманы аяқтайтын кода келеді.

Мүмкін қосымша қозғалыс

Жоғарыда аталған каталогтағы жазбада Моцарт бұл шығарманы бес бөлімнен тұрады деп көрсеткен ("Allegro – Minuet and Trio – Romance – Minuet and Trio – Finale."). Оның тізіміндегі екінші бөлім – минует пен трио – ұзақ уақыт бойы жоғалып кеткені саналды, және Моцарт немесе басқа біреу оны алып тастады ма, жоқ па, ешкім білмейді. 1984 жылғы жазуында Кристофер Хогвуд Томас Атвудтың минуетін (Моцарттан сабақ алған кезде пайдаланған эскиздерінен табылған) және жоғалған бөлімді алмастыру үшін жаңадан жазылған трио қолданды. Алайда, музыкатанушы Альфред Эйнштейн, жоғалған бөлімнің "B мажордағы фортепиано сонатасы" K. 498a-дағы минует болуы мүмкін деген болжам жасады. K. 498a, композитор Август Эберхард Мюллерге жатқызылған, Моцарттың К. 450, К. 456 және К. 595 фортепиано концерттерінен материалды қайта өңдеу арқылы жасалған жұмысының маңызды бөлігін қамтиды. Осыған байланысты Эйнштейн, Мюллердің сонатасындағы минует "Eine kleine Nachtmusik" шығармасының жоғалған бөлімінің аранжировкасы болуы мүмкін деп санайды. 1971 жылы бұл бөлім музыкатанушы және орындаушы Турстон Дарт дайындаған шығарманың жазуына енгізілді. 1989 жылы K. 498a-ның минуеті мен триосы Джонатан Дель Мардың "Nimbus Records" үшін жасаған "Eine Kleine Nachtmusik" аранжировкасының құрамында қайта жазылды.