Кіріспе

Неміс филологы (1892–1957)
чех фотографы

Эрих Ауербах (9 қараша 1892 – 13 қазан 1957) – неміс филологы, салыстырмалы әдебиет зерттеушісі және сыншысы. Оның ең белгілі еңбегі – «Мимезис: Батыс әдебиетіндегі шындықтың бейнеленуі», батыс әдебиетіндегі ежелгі заманнан бергі бейнелеу тарихы. Бұл еңбек әдебиеттегі реализмді зерттеуде классикалық туынды ретінде жиі сілтеме жасалады. Лео Шпицермен бірге Ауербах салыстырмалы әдебиеттің негізін қалаушы тұлғаларының бірі ретінде кеңінен танылған.

Өмірбаян

Ауербах, еврей және Берлинде дүниеге келген, неміс филологиялық дәстүрінде тәрбиеленді және ақырында Лео Шпиццермен бірге оның ең белгілі ғалымдарының бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін 1921 жылы Грайфсвальд университетінде докторлық диссертациясын қорғады, бірнеше жыл Пруссия мемлекеттік кітапханасында кітапханашы болып жұмыс істеді, ал 1929 жылы Марбург университетінің филология факультетіне мүше болып қабылданды, жақсы қабылданылған "Данте: Әлемдік әдебиет ақыны" атты зерттемесін жариялады. Ұлттық социализмнің күшеюімен Ауербах 1935 жылы лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Нацистік Германиядан қуылған ол Түркияның Стамбул қаласына қоныс аударды, онда "Мимезис: Батыс әдебиетіндегі шындықтың бейнеленуі" (1946) атты шедевр туындысын жазды. 1936-1947 жылдары Стамбул университетінің батыс тілдері мен әдебиеті факультетінің деканы болды. Ауербах 1947 жылы АҚШ-қа көшіп, Пенсильвания мемлекеттік университетінде оқытумен айналысты, содан кейін Жоғары оқу институтында жұмыс істеді. 1950 жылы Йель университетінде роман филологиясының профессоры болып тағайындалды және 1957 жылы Коннектикут штатының Уоллингфорд қаласында қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. Йельде оқыған кезінде Ауербах Фредерик Джеймсонның ұстаздарының бірі болды.

Қабылдау

Ауербахтың «Мимезис» еңбегінің 50 жылдық мерекелік қайта басылымында Колумбия университетінің профессоры Эдвард Саид Ауербахқа арналған кеңейтілген кіріспе жазып, кітаптың Джанбатиста Викоға қарызы екенін айтты. Ол былай деп жазды: «Атауынан-ақ көрініп тұрғанындай, Ауербахтың кітабы соңғы жарты ғасырдағы барлық маңызды сын еңбектерінің арасындағы ең кең ауқымды және амбициялысы. Оның шеңбері Гомер мен Ескі өсиеттен бастап Вирджиния Вульф пен Марсель Прустқа дейінгі әдеби шедеврлерді қамтиды, алайда Ауербах кітаптың соңында мойынсұрып айтқандай, орын таппағандықтан орта ғасырлық әдебиеттің көп бөлігін, сондай-ақ Паскаль мен Бодлер сияқты маңызды жаңашыл жазушыларды кіргізе алмады».