Кіріспе
Инка Кола (халықаралық жарнамада «Алтын Кола» деп те аталады) — 1935 жылы Перуде британдық иммигрант Джозеф Робинсон Линдли жасаған газдалған сусын. Соданың тәтті, жемісті дәмі негізгі құрамындас бөлігі — лимон вербенасына (лимон травасымен шатастырмау керек, екеуі де испан тілінде гербалуиса деп аталады) ұқсас. Америкалықтар оның дәмін жемісті сағызға немесе кремді содаға теңейді, кейде оны шампан коласы деп атайды. Coca Cola компаниясы Инка Кола тауарлық белгісіне Перуден басқа барлық жерде иелік етеді. Перуде Inca Kola тауарлық белгісі Corporación Inca Kola Perú [[S. A. (корпорация) 1999 жылдан бері The Coca Cola Company және Линдли отбасы, бұрын Corporación Inca Kola Perú S. A. және Corporación Lindley S. A. компанияларының жалғыз иелері болған тараптардың бірлескен кәсіпорны болып табылады. Инка Кола Перуде ұлттық мақтаныш пен патриотизмнің көзі. 1930 жылдардың басында компанияда апельсин, лимон, шампан және розада сияқты он түрлі сода болған. 1935 жылы Лима қаласының құрылғанына 400 жыл толуына орай Линдли өзінің ең танымал өнімі — Инка Коланы ұсынды, оның дәмі лимон вербенасына негізделген (lang es, Hierbaluisa немесе Cedrón). Ол әртүрлі қоспалармен, ингредиенттермен және карбонация деңгейімен тәжірибе жасап, ақырында он үш түрлі өсімдіктерден алынған ерекше дәмдердің комбинациясын тапты. Компания «Inca Kola» деген ұранмен «Inca Kola тек бір ғана және ол ешқайсысына ұқсамайды» (Inca Kola sólo hay una y no se parece a ninguna) деген слоганымен іске қосты. 1940 жылдардың ортасына қарай, Инка Кола агрессивті жарнамалық кампанияның арқасында Лимадағы нарық көшбасшысы болды. Халық арасында кең таралған перуандық ұлтшылдыққа сүйенген компания Инка Коланы ұлттық және жергілікті иконография мен бейнелерді пайдалана отырып, дәстүрлі перуандық сусын ретінде көрсетті. Бұл жарнамалық кампания өте сәтті болды және бөтелкеге құю көлемі айтарлықтай артты. 1970 жылға қарай Инка Кола нарыққа ену деңгейі 38%-ға жетті, Перудағы барлық басқа газдалған сусындарды басып өтіп, «Перу сусындары» (La Bebida del Perú) ретінде бекітілді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында қолданылған логотипте «Ұлттық дәммен жасалған!» (¡De Sabor Nacional!) деген ұран болды, кейіннен ол «Перудің дәмі» (El Sabor del Perú) деп өзгертілді. 2009 жылдың 22 қаңтарында Инка Кола Nestlé компаниясына тиесілі перуандық әйгілі балмұздақ бренді D’Onofrio-мен серіктестікке келісіп, Инка Кола дәмімен балмұздақ шығарды. АҚШ-та Инка Кола Coca-Cola компаниясымен өндіріліп, супермаркеттерде бөтелкелерде, банкаларда және жеке бөтелкелерде сатылады. Сондай-ақ, диеталық нұсқасы да бар.
Inca Kola (also known as "the Golden Kola" in international advertising) is a soft drink that was created in Peru in 1935 by British immigrant Joseph Robinson Lindley. The soda has a sweet, fruity flavor that somewhat resembles its main ingredient, lemon verbena (not to be confused with lemongrass, both of which can be known as hierbaluisa in Spanish). Americans compare its flavor to bubblegum or cream soda, and it is sometimes categorized as a champagne cola. The Coca Cola Company owns the Inca Kola trademark everywhere but in Peru. In Peru, the Inca Kola trademark is owned by Corporación Inca Kola Perú [[S. A. (corporation), which since 1999 is a joint venture between The Coca Cola Company and the Lindley family, former sole owners of Corporación Inca Kola Perú S. A. and Corporación Lindley S. A.
Inca Kola is a source of national pride and patriotism in Peru. By the early 1930s, the company had a line of ten flavors of soda including Orange Squash, Lemon Squash, Champagne Kola, and Cola Rosada. In 1935, on the occasion of the 400th anniversary of Lima's founding, Lindley introduced what was to become its most noted product, Inca Kola, whose flavor was based on Lemon Verbena (lang es, Hierbaluisa or Cedrón). He had experimented with various mixtures, other ingredients and levels of carbonation, until finally he came up with this combination of thirteen special plant derived flavors. The company launched "Inca Kola" under the slogan "There is only one Inca Kola and it's like no other" (Inca Kola sólo hay una y no se parece a ninguna). By the mid 1940s, Inca Kola was a market leader in Lima due to an aggressive advertising campaign. Appealing to the Peruvian nationalism that was prevalent among the population, the company positioned Inca Kola as a traditional Peruvian drink, using national and indigenous iconography and images. This advertising campaign was very successful, and bottling volume expanded greatly. Inca Kola reached levels of 38% market penetration by 1970, eclipsing all other carbonated drinks in Peru and firmly establishing itself as "Peru's Drink" (La Bebida del Perú). A common logo in the late 1970s and early 1980s featured the slogan "Made of National Flavor!" (¡De Sabor Nacional! ), later changed to "The taste of Peru" (El Sabor del Perú). On January 22, 2009, Inca Kola partnered with D'Onofrio, an iconic Peruvian ice cream brand owned by Nestlé, to launch an Inca Kola flavored ice pop. In the United States, Inca Kola is manufactured by the Coca Cola company and sold in supermarkets in bottles, cans, and individual bottles. It also sells a diet version.
Жарыс
1995 жылы Перудегі газдалған сусындар нарығының үлесіне Coca Cola 32%, ал Inca Kola 32,9% ие болды. Бірақ сол жылдан бастап Inca Kola-ның нарықтағы үлесі кейбір жылдам тамақ желілері оны өздерінің мәзірлеріне қосуының нәтижесінде артты. Перулік жылдам тамақ желісінің бірі – Bembos 1995 жылы Coca Cola-дан Inca Kola-ға көшті. Халықтың үлкен сұранысымен, McDonald’s та 1995 жылы Перудағы филиалдарында Inca Kola-ны ұсына бастады, Coca Cola Inca Kola брендін сатып алғанға дейін (сол кезде Coca Cola мұндай келісімге барған әлемдегі жалғыз компания еді). Lindley компаниясы 1997 жылы корпоративтік қайта құрудан өтті. Бұл кеңею үлкен қарызға алып келді, және Lindley 1999 жылы шамамен 5 миллион доллар зиян шекті. Сыртқы көмек іздеген компания Coca Cola Co-ға жүгінді, ол Inca Kola Perú компаниясының жартысын және Corporación José R. Lindley S. A. компаниясының бестен бір бөлігін, шамамен 200 миллион долларға сатып алды. Corporación José R. Lindley S. A. компаниясының негізін қалаушысы мен төрағасының немересі Джонни Линдли Табоада, Coke пен Inca Kola арасындағы бірлескен кәсіпорынның төрағасы болды. Coca Cola Перуден тыс жерлерде Inca Kola тауарлық белгісінің толық иесіне айналды, ал Перуда бірлескен кәсіпорын туралы келісім жасалды. Бүгінгі күні Эквадор және АҚШ (көбінесе Нью-Йорк және Солтүстік-Шығыстың қалған бөлігі) – Coca Cola компаниясы Inca Kola-ны бөтелкелейтін екі ел. Екі алып компания келіссөздер жүргізіп жатқан кезде Перуда Coca Cola-ға және Inca Kola-ға бәсекелес сусындар сататын бірнеше шағын компания пайда болды (Peru Cola, Cola Nacional, Inti Cola, Kola Real және т.б.), сондай-ақ Inca Kola-ға да бәсекелес (Isaac Kola, Triple Kola, Concordia, Oro және т.б.). Олардың басты сату аргументі – Inca Kola енді перулік компания емес, шетелдік компанияға сатылғандықтан, олардың ақшасына лайық емес екендігі болды. 2004 жылы Corporación José R. Lindley S. A. компаниясы 1973 жылдан бері Inca Kola-ны бөтелкелеп келген Embotelladora Latinoamericana S. A. компаниясын сатып алу туралы келіссөздер бастады. Олар Coca Cola-мен біріккеннен кейін Inca Kola концентратының бағасы алты есеге өскенін айтты. Осының салдарынан, олар 2000 жылы Inca Kola-ны бөтелкелеу шартын бұзды. Соның нәтижесінде, 2005 жылдың басында Corporación José R. Lindley S. A. компаниясы Embotelladora Latinoamericana компаниясының үштен екі бөлігін 215 миллион долларға сатып алды. Corporación José R. Lindley S. A. қазір Inca Kola және барлық Coca Cola өнімдерін осы бөтелкелеу зауыдарын пайдалана отырып бөтелкелейді, олардың нарықтағы үлесі шамамен 60% құрайды.