Кіріспе

Адам миының күйі

Бөлінген ми немесе каллозальдық синдром – мидың екі жарты шарын байланыстыратын корпус каллозумның белгілі бір деңгейде үзілуі. Бұл ми жарты шарлары арасындағы байланыстың бұзылуынан немесе оған кедергі келтіруден туындайтын симптомдар жиынтығы. Бұл күйді тудыратын хирургиялық операция (corpus callosotomy) корпус каллозумды кесуді қамтиды және көбінесе ауыр эпилепсияны емдеудің соңғы шарасы болып табылады. Алдымен, ішінара каллозотомиялар жасалады; егер бұл операция сәтті болмаса, эпилепсиялық ұстамалардың күшін және ауырлығын азайту арқылы кездейсоқ дене жарақаттарының қаупін азайту үшін толық каллозотомия жасалады. Каллозотомияларды қолдану алдында эпилепсия фармацевтикалық құралдармен емделеді. Операциядан кейін нейропсихологиялық бағалаулар жиі жүргізіледі. Мидың оң және сол жақ бөліктері бөлінгеннен кейін, әр жарты шар өз қабылдауына, түсінігіне және әрекет етуге ие болады. Бір денеде екі "ми" болу қызықты дилеммалар тудыруы мүмкін. Бір жағдайда, миы бөлінген пациент киінген кезде, кейде бір қолымен (киінуді қалайтын ми бөлігі) шалбарын көтеріп, екіншісімен (қаламайтын бөлігі) түсіріпті. Сондай-ақ, ол әйелін сол қолымен ұстап, күшті қозғалған, содан кейін оң қолы көмекке келіп, агрессивті сол қолын ұстапты (кейде кездесетін құбылыс, "шетелдік қол синдромы" деп аталады). Дегенмен, мұндай қақтығыстар өте сирек. Егер қақтығыс туындаса, әдетте бір жарты шар екіншісін басып тастайды. Миы бөлінген пациенттерге екі көзінің көру өрісінің сол жағындағы ғана сурет көрсетілгенде, олар көргенін сөзбен айта алмайды. Өйткені мидың сезімдерді қабылдауы контрлатеральды болады. Екі жарты шар арасындағы байланыс бұзылғандықтан, пациент мидың оң жағында көрінетін нәрсенің атын айта алмайды. Дәл осындай әсер, егер миы екіге бөлінген пациент бір затты тек сол қолымен ұстаса, ал оң жақ көру өрісінде визуалды сигнал болмаса, пайда болады; пациент затты атай алмайды, себебі бастапқы соматосенсорлық қабықтың әр ми жарты шары тек дененің қарама-қарсы жағының сезімдік бейнесін қамтиды. Егер сөйлеуді басқару орталығы мидың оң жағында болса, суретті немесе затты тек оң жақ көру өрісіне немесе қолына көрсету арқылы да осындай нәтижеге қол жеткізуге болады. Визуалды жұптар мен логикалық ойлау үшін де осындай әсер байқалады. Мысалы, миы бөлінген пациентке екі бөлек көріністе тауық аяғы мен қарлы даланың суреті көрсетіліп, суреттермен ең жақсы байланыстыратын сөздерді таңдауды сұрайды. Пациент тауық аяғымен тауықты, ал қарлы даламен қарынды таңдайды; бірақ, пациенттен қарынды неге таңдағанын сұрағанда, жауап тауыққа қатысты болады (мысалы, "қарын тауық үйін тазалау үшін керек").

Тарих

Алғашқы анатомистер, мысалы, Гален (шамамен 216 ж.э.) және Везалий (1514–1564 ж.э.), корпус каллозумды анықтады. Олар оның қызметін мидың екі жартысын байланыстыратын құрылым ретінде сипаттады. 1784 жылы Феликс Вик д'Азыр корпус каллозумды мидың екі жартысы арасында қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін құрылым деп сипаттады. Ол корпус каллозумды жою миды екі тәуелсіз бөлікке бөледі деп болжады. 1960 жылдарға дейін мидың белгілі бір зақымданулары бар адамдар туралы зерттеулер мидың сол жарты шарында ғана «тіл орталығы» бар деген пікірге әкелді. Мысалы, сол жарты шардың екі нақты аймағында зақымдалған адамдар сөйлеу, оқу және сөйлеуді түсіну қабілеттерін жоғалтты. Роджер Сперри және оның әріптестері сол және оң жарты шарлар арасындағы байланыста тағы бір зақымдану жасау (эпилепсияны басу үшін жасалған) арқылы оң жарты шардың адамдарға оқуға, сөйлеуді түсінуге және қарапайым сөздерді айтуға мүмкіндік беретінін көрсетті. Келесі жиырма жылдағы зерттеулер көрсеткендей, ажыратылған оң жарты шар кеңістіктік ақпаратты (мысалы, карталар), музыканы және эмоцияларды түсінуде ажыратылған сол жарты шардан артық, ал ажыратылған сол жарты шар аналитикалық ойлау, сөйлеу, оқу және сөйлеуді түсінуде артық. Бұл зерттеу 1981 жылы Сперриге физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын әкелді. Сперридің алғашқы әріптестеріне оның Калтехтегі докторлық студенттері Майкл Газзанига және Джерре Леви кірді. Сперри миды бөлу зерттеуінің негізін қалаушы деп есептелсе де, Газзаниганың олардың бірлескен жұмысының тұжырымдамалары психологиялық мәтіндерде жиі келтіріледі. Сперри мен Газзаниганың 1967 жылы Scientific American журналында жарияланған «Адамның екіге бөлінген миы» атты экспериментінде олар адам миының екі жартысының тәуелсіз жұмыс істеуге қабілеттілігін және олардың жеке және ерекше қабілеттері бар-жоғын зерттеуге тырысты. Олар миы екіге бөлінген адамның қабылдау және интеллектуалдық қабілеттеріне қандай әсер ететінін зерттеуді мақсат етті. Калтехте Газзанига Сперримен бірге миды екіге бөлу хирургиясының қабылдауға, көруге және басқа да ми функцияларына тигізетін әсерін зерттеді. Бұл операция ауыр эпилепсияны емдеу үшін жасалды және ол мидың сол жарты шарынан, сөйлеу және талдау қабілеттерінің ортасынан, және мидың оң жарты шарынан, көру үлгілерін тануға көмектесетін сигналдарды тасымалдайтын корпус каллозумды кесуді қамтыды. Бұл мақала жазылған кезде тек он науқасқа корпус каллозотомия жасалған болатын. Олардың төртеуі Сперри мен Газзаниганың зерттеулеріне қатысуға келісті. Корпус каллозумды кесуден кейін төрт қатысушының да тұлғасы, интеллектуалдық қабілеттері және эмоциялары өзгермеген сияқты көрінді. Алайда, Сперри мен Газзаниганың зерттеулері көрсеткендей, қатысушылар ерекше ақыл-ой қабілеттерін көрсетті. Зерттеушілер екіге бөлінген мидың когнитивтік мүмкіндіктерін талдау үшін әртүрлі сынақтар жасады. Оларға визуалды стимуляцияға реакцияны тексеру, тактильді стимуляциялық жағдай және визуалды және тактильді ақпаратты қолданатын сынақ кірді.

Көзбен шолу

Бірінші сынақ жарықтардың көлденең қатары бар тақтадан басталды. Қатысушыға тақтаның алдына отырып, жарықтардың ортасындағы нүктеге қадала қарау тапсырылды, содан кейін шамдар оң және сол жақ көру өрістерінде жыпылықтай бастады. Пациенттерден кейіннен көргендерін айтуларын сұрағанда, олар тек тақтаның оң жағындағы шамдар жанған деді. Келесіде, Сперри мен Газанига тақтаның оң жағындағы жарықтарды қатысушылардың сол жақ көру өрісіне көрсеткенде, олар ешқандай жарық көрмегендерін мәлімдеді. Тәжірибешілер сынақты қайталап, қатысушылардан жанған шамдарды көрсетуді сұрады. Пациенттер жарықтарды оң жақта ғана көргендерін айтса да, шындығында екі көру өрісіндегі барлық шамдарды көрсетті. Бұл екі ми жартышарының да жарықты көргенін және визуалды қабылдау қабілеттерінде тең екенін көрсетті. Пациенттер сол жақ көру өрісіне жарық түскен кезде оны көргендерін айтпады, бірақ олар шындығында оны көрді, себебі сөйлеу орталығы мидың сол жарты шарында орналасқан. Бұл сынақ, егер адам бір нәрсені көргенін айтса, мидың сөйлеуге байланысты аймағы мидың визуалды ақпаратты өңдейтін аймақтарымен байланыс жасай алуы керек деген пікірді қолдайды.

Тактильді сынақ

Екінші тәжірибеде Сперри мен Газанига қатысушының оң немесе сол қолына кішкентай затты қойды, бірақ қатысушы оны көре немесе естіе алмады. Егер зат оң қолға қойылса, оқшауланған сол жартышар оны қабылдап, оңай сипаттап, атауға болатын. Дегенмен, зат сол қолға қойылғанда, оқшауланған оң жартышар оны атауға немесе сипаттауға шамасы келмеді. Бұл нәтижені тексеру үшін зерттеушілер қатысушылардың кейіннен бірнеше ұқсас заттардың арасынан оны таба алатынын анықтады; оң жартышарға ғана тән сезімдер дұрыс қабылдалды, бірақ оларды сөзбен жеткізу мүмкін болмады. Бұл сол жартышарда тілдік функциялардың орналасуын (немесе жақтылуын) одан әрі растады.

Екі сынақтың біріктірілуі

Соңғы сынақта тәжірибешілер тактильді және визуалды сынақтарды біріктірді. Олар қатысушыларға бір заттың суретін тек оң жарты шарға көрсетті, ал қатысушылар оны атауға немесе сипаттауға құмар емес еді. Суретке сөздік жауап болған жоқ. Дегенмен, егер қатысушы сол қолымен экран астына созылып, түрлі заттарға қол тигізсе, олар суретте көрсетілген затты таңдай алды. Сондай-ақ, егер нысан экран астында болмаса, суретпен байланысты заттарды таңдай алатындары хабарланды. Сперри мен Газанига оң жарты шардың тілдік өңдеу қабілеттерін, сондай-ақ есту және эмоционалдық реакцияларды зерттеу үшін қосымша сынақтар жүргізді. Сперри мен Газаниганың осы сынақтарының нәтижелері психология әлемінде өте маңызды болды. Олардың зерттеулері мидың екі жартысының көптеген функциялары мен мамандандырылған дағдылары бар екенін көрсетті. Олардың қорытындысы бойынша, әр жарты шардың өзіндік функциялары бар. Адам миының сол жарты шары жазу, сөйлеу, математикалық есептеу, оқу үшін жақсырақ деп есептеледі және ол тілдің негізгі аймағы болып табылады. Оң жарты шар мәселелерді шешу, бет-әлпетті тану, символдық ойлау, өнер және кеңістіктік қатынастарға қабілетті. Роджер Сперри 1994 жылы қайтыс болғанға дейін осы зерттеулерді жалғастырды. Майкл Газанига екіге бөлінген миды зерттеуді жалғастыруда. Олардың зерттеулері сирек сыналып, дау тудырмады; алайда, кейбір адамдардың "оң милы" немесе "сол милы" екені туралы кең таралған сенім қалыптасты. 1980 жылдардың ортасында Чикаго университетінің психобиологы Жарр Леви екі жұмыс істейтін миымыз бар деген пікірді жоққа шығаруға тырысқан ғалымдардың алдыңғы қатарында болды. Оның пікірінше, әр жарты шардың жеке функциялары болғандықтан, олар өздерінің қабілеттерін бөліп отырудың орнына біріктіруі керек. Леви сондай-ақ, адамның ешбір қызметі мидың бір жағын ғана пайдаланбайды деп мәлімдеді. 1998 жылы француз зерттеушілері Омме және Бильяр жүргізген зерттеулер Сперри мен Газаниганың corpus callosum-ды кесу мидың жарты шарларын бөліп тастайды деген зерттеулеріне күмән тудырды. Олар корпус каллозумы жоқ туған балалардың ақпараты жарты шарлар арасында беріліп жатқанын көрсетті және бұл сирек кездесетін ми ақаулары бар балаларда қабық асты байланыстар болуы керек деген қорытындыға келді. Алайда, олардың бұл байланыстар миы бөлінген науқастарда бар ма, жоқ па, белгісіз. 1998 жылы Парсонс, Габриели, Фелпс және Газанига жасаған тағы бір зерттеуде миы бөлінген науқастардың әлемді бізден өзгеше қабылдауы мүмкін екені көрсетілді. Олардың зерттеулері бойынша, мидың жарты шарлары арасындағы байланыс адамның ойына басқалардың қозғалысын бейнелеу немесе имитациялау үшін қажет. Мориннің 2001 жылы ішкі сөйлеу туралы зерттеулері комиссуротомияны түсіндірудің балама нұсқасын ұсынды, онда миы бөлінген науқастар өзін-өзі танудың екі тең емес ағынын көрсетеді: сол жарты шарда "толық" және оң жарты шарда "примитивтік".

Жартышарлық мамандандыру

Ми қабығының екі жарты шары дене шақырығы (corpus callosum) арқылы байланысады, осы арқылы олар бір-бірімен қарым-қатынас жасайды және әрекеттер мен шешімдерді үйлестіреді. Екі жарты шардың арасындағы қарым-қатынас пен үйлестіру маңызды, себебі әр жарты шардың өз алдына жеке функциялары бар. Ми қабығының оң жарты шары сөзсіз және кеңістіктік тапсырмаларда жақсырақ, ал сол жарты шары сөйлеу және жазу сияқты сөздік тапсырмаларда басым. Оң жарты шар дененің сол жағының негізгі сезім функцияларын басқарады. Танымдық жағынан алғанда, оң жарты шар заттарды тануға және уақытты бағалауға жауапты, ал эмоционалдық жағынан алғанда ол эмпатияға, юморға және депрессияға жауапты. Екінші жағынан, сол жарты шар дененің оң жағының негізгі сезім функцияларын басқарады және ғылыми және математикалық дағдылармен, сондай-ақ логикамен байланысты. Мидың белгілі бір аймақтарының мамандану деңгейі әлі де зерттеліп жатыр. Сол жарты шардың "талдамалық" немесе "логикалық", ал оң жарты шардың "жалпылама" немесе "интуитивті" екені айтылады. Көптеген қарапайым тапсырмалар, әсіресе ақпаратты түсіну, оң және сол жарты шарларға тән функцияларды қажет етеді және олар жарты шарлар арасындағы қарым-қатынас және үйлестіру арқылы шығыс жасаудың бір бағытталған, жүйеленген тәсілін құрайды.

Жазбас дененің рөлі

Корпус каллозум – мидағы бойлық жарылыс бойымен орналасқан және екі жарты шар арасындағы байланысты қамтамасыз ететін құрылым. Бұл құрылым ақ заттан тұрады: миллиондаған аксондар, олардың дендриттері мен терминалдық түйіндері оң және сол жарты шарларда орналасқан. Дегенмен, корпус каллозумның тежеу функциялары да болуы мүмкін екендігіне дәлелдер бар. Адам және маймыл миларын зерттеу нәтижесінде, корпус каллозум функционалдық тұрғыдан ұйымдасқандығы анықталды. Бұл ұйым корпус каллозумның әртүрлі ақпарат түрлерін беруге жауапты нақты аймақтарын құрайды. Зерттеулер көрсеткендей, алдыңғы орталық бөлігі қозғалыс ақпаратын, артқы орталық бөлігі соматосенсорлық ақпаратын, истмус есту ақпаратын, ал сплениум көру ақпаратын жеткізеді. Корпус каллозумда жарты шарлар аралық ақпарат алмасудың көп бөлігі жүрсе де, алдыңғы комиссура, артқы комиссура, хабенулярлық комиссура және гиппокамп комиссурасы сияқты комиссуралық жолдар арқылы да ақпарат алмасудың іздері бар. Екі жарты шарға бөлінген миы бар пациенттерде көру жолына тигізетін әсерді зерттеулер артықшылық пайда болатынын (мақсатты анықтаудың мақсаттың бірнеше көшірмесінен пайда алу қабілеті) көрсетті. Көзбен көретін стимулдарға қарапайым жауап ретінде, екі жақты стимулдарға реакция уақыты модельде болжанғаннан жылдам болады. Iacoboni және авторлар ұсынған модельге сәйкес, екі жарты шарға бөлінген миы бар пациенттерде асинхронды белсенділік пайда болады, бұл күшті сигналға және, демек, реакция уақытының қысқаруына әкеледі. Якобони сондай-ақ екі жарты шарға бөлінген миы бар пациенттерде қос назардың бар екенін айтады, яғни әр ми жарты шарының өз назар жүйесі бар. Reuter Lorenz және авторлар қолданған баламалы тәсілге сәйкес, екі жақты стимулдарға жауап берудің жылдамдығы емес, бір жақты стимулдарға жауап берудің баяулауынан артықшылық пайда болады. Маңыздысы, екі жарты шарға бөлінген миы бар пациенттердің қарапайым реакция уақыты, артықшылық пайда болған жағдайда да, қалыпты ересектердің реакция уақытына қарағанда баяу болады.

Функционалдық пластикалық

Инсульт немесе басқа да ми зақымдануынан кейін функционалдық жетіспеушіліктер жиі кездеседі. Бұл жетіспеушіліктер мидың зақымдалған бөлігіне қатысты аймақтарда күтілуде; егер инсульт моторлық қабықта болса, жетіспеушіліктерге паралич, бұрыс поза немесе бұрыс қозғалыс синергиялары кіруі мүмкін. Жарақаттан кейінгі алғашқы апталарда айқын жақсару байқалады. Дегенмен, жазылу әдетте алты айдан астам уақытқа созылмайды деп есептеледі. Мидың белгілі бір аймағы зақымданса немесе жойылса, оның функциялары кейде жақын орналасқан аймаққа беріліп, оның қызметін атқаруы мүмкін. Ішінара және толық каллозотомияларда функционалдық пластикалық өзгерістер аз байқалады; алайда, гемисферектомия жасаған нәрестелерде пластикалық өзгерістер көбірек байқалады, бұл қарсы жарты шардың әдетте өзінің жұп аймағы атқаратын кейбір функцияларды бейімдеуге қабілетті екенін көрсетеді. Андерсон және авторлар (2005) жүргізген зерттеу жарақаттың ауырлығы, адамның жасы және оның танымдық көрсеткіштері арасындағы байланысты дәлелдеді. Үлкен балаларда, тіпті өте ауыр жарақат алғандарда да, орташа ауырлықтағы ми жарақат алған нәрестелерге қарағанда нейропластикалық мүмкіндіктер жоғары болды. Мидың орташа және ауыр зақымдануларының кейбір жағдайлары дамудың бұзылуына әкелуі мүмкін, ал ең ауыр зақымданулар олардың дамуына терең әсер етеді, бұл ұзақ мерзімді танымдық салдарларға алып келуі мүмкін. Қартайған мида нейропластикалық өзгерістер өте сирек кездеседі; "мұртқа іліккен мидың иіс сезу және гиппокамп аймақтары – сүтқоректілердің миында ересектерде нейрогенезді болдырмайтын мутациялар ешқашан пайдалы болған жоқ немесе олар ешқашан болған емес". Корпус каллозумның функционалдық картасының арқасында ішінара каллозотомияның зиянды әсері азырақ, себебі ол корпус каллозумның бір бөлігін сақтайды. Ересектерге жасалған ішінара және толық каллозотомияларда функционалдық пластикалық өзгерістер аз байқалады; ең көп нейропластикалық өзгерістер жас балаларда, бірақ нәрестелерде емес, байқалады. Эксперименттік процедура кезінде корпус каллозумды кесіп тастағанда, тәжірибеші мидың әр жағына бірдей сұрақ қойып, екі түрлі жауап ала алады. Егер тәжірибеші оң көру өрісінен/сол жақ жарты шардан не көретінін сұраса, қатысушы ауызша жауап береді, ал егер сол көру өрісінен/оң жақ жарты шардан не көретінін сұраса, қатысушы ауызша жауап бере алмайды, бірақ сол қолымен тиісті затты ұстайды.

Жады

Дұрыс және сол жарымшардың есте сақтаудағы қызметтері әртүрлі екені мәлім. Оң жарымшар заттар мен бет-әлпеттерді жақсырақ таниды, адамның бұрынғыда білгенін еске түсіреді немесе көріп өткен суреттерді қайта жасайды. Сол жарымшар ақыл-оймен жұмыс істеуде, тіл құруда және семантикалық ынталандыруда жақсырақ, бірақ оң жарымшарға қарағанда есте сақтауда жаңылысуға көбірек бейім. Каллозотомиядан өткен адамдар үшін басты мәселе – есте сақтау функциясы екі үлкен жүйеге бөлінгендіктен, адам өз білімі мен тек қорытындылаған ақпаратты шатастыруы мүмкін. Бұл жеке тәжірибелерді қарастыруды және бағалауды қиындатады, себебі ғалымдар сананың да бөлінген болу мүмкіндігін білмейді.

Бақылау

Жалпы, миы екіге бөлінген пациенттер екі жарты шардың бірдей ақпаратты тәуелсіз, параллель, көбінесе әртүрлі, кейде қарама-қайшы түрде өңдеуіне қарамастан, үйлесімді, мақсатты және тұрақты мінез-құлық көрсетеді. Екі жарты шар бір уақытта келіспейтін стимулдар алғанда, жауап беру әдісі қай жарты шардың мінез-құлқын бақылайтынын анықтайды. Көптеген жағдайларда, миы бөлінген пациенттерді ересектерден ажырату қиын. Бұл компенсаторлық құбылыстарға байланысты; миы екіге бөлінген пациенттер интергемисфералық трансферт дефицитін айналып өту үшін әртүрлі стратегияларды біртіндеп үйренеді. Денесін басқаруда туындауы мүмкін мәселелердің бірі – дененің бір жағы екінші жағына қарама-қарсы қимыл жасауы, бұл қол аралық эффект деп аталады.

Ескерту

Познер парадигмасын қолдана отырып, кеңістіктік назарды жасырын бағыттау бойынша жүргізілген эксперименттер екі жарты шардың әрқайсысында екі түрлі назар жүйесінің бар екенін көрсетеді. Өзгертілген кеңістіктік қатынастар тесттерінде және орналасуды анықтауда оң жарты шар сол жарты шардан артық екендігі анықталды, ал сол жарты шар көбінесе объектілерге назар аударады. Ментальды бейнелеудің құрамы әртүрлі мамандыққа ие: оң жарты шар ментальды айналымда, ал сол жарты шар бейне жасауда жоғары нәтиже көрсетті. Сондай-ақ, оң жарты шар белгілер мен көріністерге, ал сол жарты шар категориялардың мысалдарына көбірек назар бөледі деген қорытындыға келді.

Хирургиялық процедура

Бұл жағдайды тудыратын хирургиялық операция (corpucallosotomy) – мидың толық денесін (corpus callosum) кесуді қамтиды және көбінесе емге келмейтін эпилепсияны емдеудің соңғы шарасы болып табылады. Эпилепсиялық ұстамалардың күшін және жиілігін азайту үшін алдымен ішінара callosotomy жасалады; егер олар тиімді болмаса, содан кейін денеге күдіретсіз зиян келтіру қаупін азайту мақсатында толық callosotomy орындалады. Эпилепсияны callosotomy емес, дәрі-дәрмекпен емдеуге көбінесе басымдық беріледі. Операциядан кейін жиі нейропсихологиялық бағалаулар жүргізіледі.

WJ науқасы

WJ науқасы 1962 жылы, он бес жыл бойы ұйқысы ауырғаннан кейін, толық корпус каллозотомиясына ұшыраған алғашқы науқас болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста парашютист болған, 30 жасында Нидерландта бомбалау кезінде және алғашқы жарақатынан кейін тұтқын лагерінде жарақат алған. Ол үйге оралғаннан кейін, не істеп жүргенін, қайда, қалай және қашан келгенін есіне алмайтын, есінен танып қалмаушылықтан зардап шеге бастады. 37 жасында ол тұңғыш рет жалпы конвульсияға ұшырады. Ең ауыр жағдайларының бірі 1953 жылы болды, ол көп күндік конвульсияларға ұшырады. Осы конвульсиялар кезінде оның сол жағы уақытша сезімсізденіп, тез қалпына келгенімен, конвульсиялар сериясынан кейін сол жағына толық сезім қайта оралмады. Операциядан бұрын екі ми жарты шары да қалыпты жұмыс істеп, өзара әрекеттескен, оның сезім және қозғалыс функциялары жеңіл гипоэстезиядан басқа қалыпты болды, және ол екі көру өрісіне ұсынылған визуалды стимулдарды дұрыс тани және түсіне алды. 1962 жылғы операция кезінде хирургтар масса интермедианың қалыптаспағанын анықтады, сондай-ақ оң жақ маңдай бөлігінде, процедура кезінде ашылған бөлігінде атрофия байқалды. Операция сәтті аяқталды, өйткені оның ұстамаларының жиілігі мен қарқындылығы азайды. Оны Funnell et al. зерттеушілері былай сипаттады:

Funnell et al. (2007) жүргізген тәжірибелердің мақсаты JW-ның әр ми жарты шарының қарапайым қосу, алу, көбейту және бөлу амалдарын орындау қабілетін анықтау болды. Мысалы, бір тәжірибеде әр сынақта олар экранның ортасында бір секундқа арифметикалық есепті көрсетті, содан кейін JW орталық крестке қарады. Бір секундтан кейін Funnell et al. бір немесе екінші жарты шарға / көру өрісіне 150 мс-қа сан ұсынды – бұл JW-ға көзін жылдыруға жеткіліксіз уақыт болды. Сынақтардың жартысында сан дұрыс жауап болды, ал қалған жартысында – қате жауап. JW сол қолмен сан дұрыс болса бір пернені, ал қате болса екінші пернені басты. Turk et al. (2002) JW-ның өзін және таныс бет-әлпеттерді танудағы ми жарты шарларының айырмашылықтарын зерттеді. Олар JW-ның және доктор Майкл Газзаниганың бет-әлпеттерін біріктіріп жасалған суреттерді пайдаланды. Суреттер 100% JW, 50% JW және 50% Газзанига, 100% Газзанига аралығында ауыспалы болды. JW көрсетілген беттің өзіне немесе Газзанигаға ұқсас екенін анықтау үшін пернелерді басты. Turk et al. осы зерттеулердің нәтижесінде сол жақ ми жарты шарында өзін тану процесіне маңызды рөл атқаратын кортикальды желілер бар деген қорытынды жасады.

Пациент VP

Пациент ВП – 1979 жылы 27 жасында екі кезеңді кальлосотомиядан өткен әйел. Кальлосотомия толыққанды жасалғаны туралы хабарланғанмен, 1984 жылы жасалған МРТ зерттеуі рострумда және сплениумда талшықтар сақталғанын көрсетті. Сақталған ростральды талшықтар жалпы алғанда corpus callosumның көлденең қимасының шамамен 1,8%-ын, ал сақталған спленияльды талшықтар шамамен 1%-ын құрады. ВП-ға қатысты эксперименттердің бірі ВП-ның сақталған спленияльды талшықтары арқылы берілетін визуалды ақпараттың түрлерін жүйелі түрде зерттеуге бағытталған. Бірінші эксперимент ВП-ның бір мезгілде ұсынылған стимулдар жұбына қатысты өрістік қабылдау туралы шешімдер қабылдау қабілетін бағау үшін жоспарланған. Стимулдар көлденең және тік орта сызыққа қатысты әртүрлі орналасқан жерлерде көрсетілді, ал ВП-ның көруі орталық крестке бекітілді. Шешімдер түс, пішін немесе мөлшердегі айырмашылықтарға негізделді. Барлық үш түрлі стимул үшін сынау процедурасы бірдей болды: әр жұп көрсетілгеннен кейін, ВП жұптағы екі элемент бірдей болса «иә» деп, ал егер бірдей болмаса «жоқ» деп ауызша жауап берді. Нәтижелер түс, мөлшер немесе пішін бойынша қабылдау трансфері болмағанын көрсетті, биномдық тесттер ВП-ның дәлдігінің кездейсоқтықтан жоғары еместігін көрсетті. Екінші эксперимент ВП-ның екі гемисфера арасында қандай сөздік ақпарат берілетінін зерттеуге тырысты. Бұл эксперименттің орнатуы бұрынғы экспериментке ұқсас болды, ВП-ның көруі орталық крестке бекітілді. 150 мс ішінде кресттің әр жағында бір-бір сөзден тұратын сөз жұбы көрсетілді. Көрсетілген сөздер төрт санаттың біріне жатты: рифмаға ұқсайтын және сонымен қатар рифмалы болатын сөздер (мысалы, шина және от), рифмалы сияқты көрінетін, бірақ рифмалы емес сөздер (мысалы, жөтел және қамыр), рифмалы сияқты көрінбейтін, бірақ рифмалы сөздер (мысалы, пісіру және ауыру) және рифмалы да, естілмейтін де сөздер (мысалы, кілттер және форт). Әр сөз жұбы көрсетілгеннен кейін, егер екі сөз рифмаласса «иә» деп, ал рифмаласпаса «жоқ» деп жауап берді. ВП-ның көрсеткіштері кездейсоқтықтан жоғары болды және ол әртүрлі жағдайларды ажырата алды. Егер сөз жұбы рифмалы емес болса, ВП сөздердің рифмалы көрінсе де, рифмалы еместігін дәл айта алды. Егер сөздер рифмаласса, ВП оларды рифмалы деп айтуға бейім болды, әсіресе егер сөздер рифмалы сияқты көрінсе. ВП түс, пішін немесе мөлшердің берілуіне қатысты ешқандай дәлел көрсетпесе де, сөздік ақпараттың берілуіне қатысты дәлелдер болды. Бұл сөздік ақпараттың берілуіне сплениумның ventroposterior аймағындағы талшықтар қатысады деген болжаммен сәйкес келеді – ВП-ның corpus callosumда сақталған аймақ. ВП екі көру өрісіне берілген сөздерді біріктіре алады, ешқайсысы ұсынбаған түсінік құрады. Мысалы, ол «бас» және «тас» сөздерін біріктіріп, қабір тасының түсінігін құрайды.

Ким Пик

Ким Пик, мүмкін, ең танымал дарын иесі болған. Ол 1951 жылдың 11 қарашасында басы үлкен, миының сақина тәрізді ісіктермен шығып тұруы және оны бас сүйегінің тесіктері арқылы жауып тұратын қабықшалары, мишығының дұрыс қалыптаспауы, сондай-ақ корпус каллозумы, алдыңғы комиссурасы және артқы комиссурасы жоқ күйде дүниеге келді. Ол 9000-нан астам кітапты және шамамен 15 сала бойынша ақпаратты жаттап алған. Олардың ішінде: әлемдік/американдық тарих, спорт, кино, география, актерлер мен актрисалар, Киелі кітап, шіркеу тарихы, әдебиет, классикалық музыка, АҚШ-тың аудандық кодтары/пошталық индекстері, осы аудандарға қызмет ететін телеарналар және кез келген ірі АҚШ қалаларындағы қадамдық бағыттар бар. Осындай қабілеттеріне қарамастан, оның IQ-сы 87 болды, аутизм диагнозы қойылды, көйлегін өздігінен түймелей алмады және күнделікті істерді атқаруда қиындықтарға тап болды. Оның миының жоғалған құрылымдары әлі оның қабілеттерін арттырумен байланыстырылмаған, бірақ олар кітаптың бір бетін 8-10 секундта оқу қабілетімен байланысты болуы мүмкін. Ол кітаптың сол жақ бетін сол көзімен, ал оң жақ бетін оң көзімен қарап, екі бетті бірден оқи алатын. Сонымен қатар, оның екі ми жартысында да тілдік аймақтар дамыған, бұл миы екіге бөлінген науқастарда сирек кездесетін жағдай. Тіл сол жақ шaqырық миының шектеулі аймақтарында өңделеді және ми оқығанды түсіну үшін ақпаратты қарсы жаққа жіберуді қажет етеді. Пик жағдайында, мұндай жіберу мүмкін болмады, осының нәтижесінде тіл орталықтары екі ми жартысында да дамыды. Көптеген адамдар оның өте жылдам оқу қабілетінің себебі осы екенін сенеді. Пик корпус каллозотомиядан өтпегенімен, ол табиғи түрде миы екіге бөлінген науқас саналады және корпус каллозумының маңыздылығын түсіну үшін өте маңызды. Ким Пик 2009 жылы қайтыс болды.