Кіріспе
Жапон самурайы (1607–1650)
Ягю Джубэ Мицуёси (柳生 十兵衞 三厳) – Жапонияның феодалдық дәуіріндегі ең белгілі және романтикаландырылған самурайлардың бірі.
Өмір
Мицуёси Ягюдың нақты өмірі туралы мәлімет өте аз, себебі оның өміріне қатысты ресми жазбалар тым сирек. Ягю Джубе Мицуёси ("Шичиро" деген атпен туған) өзінің әулетінің иелігінде, қазіргі Нарада орналасқан Ягю но Сатода өсті. Ол Токугава сёгундарының, әсіресе Иэясу мен Токугава Иэмицудың шебер семсершісі Ягю Тадзима но Ками Муненоридің ұлы болды. Муненори оның ең жақын кеңесшілерінің бірі ретінде құрметке ие болды. Муненори бірінші Токугава сёгуны Токугава Иэясу үшін Секигахара шайқасында күресіп, сёгунның билігін кеңейтті. Осы еңбегі үшін Муненори шогунның семсер ұстазы және кіші даймё (аумақтық билеуші) болып тағайындалды, соның нәтижесінде оның әулетінің иелігі 10 000 кокуға дейін ұлғайды. Ягю стилінің бас меңгері ретінде әкесінің мұрагері болмағандықтан (демек, әлемдегі ең шебер семсерші емес), ол осы лауазымға жапон саясаты мен сарай интригаларындағы маңыздылығы үшін ие болды, осы істе Муненори өз кланының басқа мүшелерінен жақсы еді. Муненори үш сёгунға – Иэясу, Хидетада және Иэмицуға оқыту жүргізді. 1616 жылы Мицуёси екінші Токугава сёгуны Токугава Хидетаданың сарайында қызмет етті және үшінші Токугава сёгуны Токугава Иэмицуға семсер сабақтарын берді, кейде әкесінің орнына отырды. Бірақ Ягю Джубе Мицуёси туралы жазбалар 1631 жылға дейін қайтадан пайда болмайды. Осы кезде Джубе, енді Ягю әулетінің ең шебер семсершісі деп есептелді, шогунның ерлігі мен бейшаралығы немесе жауынгерлік саяхатқа (武者修行, Musha Shugyō) шығу шешімі салдарынан қысқа мерзімде және түсініксіз түрде қызметтен босатылды. Келесі он екі жыл бойы оның қайда болғаны белгісіз болды – тіпті Ягю әулетінің құпия жылнамаларында, көптеген мүшелер туралы толық мәліметтер болғанымен, Джубе туралы нақты ақпарат өте аз болды. 1631 жылдан 1643 жылға дейін Едо сарайынан кеткен кезіндегі орналасқан жері туралы қысқаша мәліметтерді осы еңбегінде қамтиды. Осы көрсетілімнен кейін Джубе қайтадан қызметке орналасып, 1646 жылы Ягю Тадзима но Ками Муненори қайтыс болғанға дейін әкесінің иелігін басқарды және қысқа уақытқа үкіметтік инспектор (御所印判, Гошо Инбан) болып тағайындалды. Джубе сонымен қатар "Цуки но Шо" (月之抄) немесе "Айға қарау өнері" деп аталатын трактаттың авторы болды, онда ол өзінің семсерлеу мектебін және әкесімен дос болған монах Такуан Сохоның ықпалымен туған ілімдерді сипаттады.
Munenori fought for the first Tokugawa shōgun, Tokugawa Ieyasu, at the Battle of Sekigahara, expanding the shōgun's territory. For his efforts, Munenori was made the shōgun's sword instructor and a minor daimyō (provincial ruler), by extending his family hereditary domain up to 10,000 koku. Despite not being the heir of his father as the headmaster of the Yagyū style (and thus far from being an unrivaled swordsman under the Heaven), he received the post for its importance in Japanese politics and Court intrigues, at which Munenori was better than the other members of his clan. Munenori would go on to train three successive Shoguns: Ieyasu, Hidetada, and Iemitsu. In 1616, Mitsuyoshi became an attendant in the court of the second Tokugawa Shōgun, Tokugawa Hidetada and became a sword instructor for the third Tokugawa Shōgun, Tokugawa Iemitsu, occasionally filling his father's role. Records of Yagyū Jūbē Mitsuyoshi, however, do not appear again until 1631, when Jūbē, by now regarded as the best swordsman from the Yagyū clan, is summarily and inexplicably dismissed by the Shōgun either due to Jūbē's boldness and brashness or his decision to embark on a Warrior's Pilgrimage (武者修行, Musha Shugyō). His whereabouts are then unknown over the next twelve years—even the Yagyū clan's secret chronicles, which contained lengthy passages on numerous members, has little solid information on Jūbē—until Yagyū Jūbē reappears at the age of 36 at a demonstration of swordsmanship in front of the Shōgun. Following this exhibition, Jūbē was reinstated and serves for a short time as a government inspector (御所印判, Gosho Inban), taking control over his father's lands until Yagyū Tajima no Kami Munenori's death in 1646. Jūbē also authored a treatise known as Tsuki no Shō (月之抄) or The Art of Looking at the Moon outlining his school of swordsmanship as well as teachings influenced by the monk Takuan Sōhō who was a friend of his father's. In this work he briefly provides hints on his whereabouts during his absence from Edo Castle from 1631 to 1643 – traveling the countryside in perfecting his skills.
Өлім
Әкесінің қайтысынан кейін бірнеше жыл Эдода тұрғаннан соң, Жүбе мемлекеттік қызметін тастап, туған ауылына оралды және 1650 жылдың басында себепсіз жағдайда қайтыс болды. Кейбір деректерде жүрек талмасынан өлген десе, енді бірінде соқыр тыйындарды аулау кезінде қайтыс болғандығы айтылады, ал тағы біреулері балық аулау кезінде, ал басқалары оны жартылай бауыры Ягю Томоноридің жеке күзетшілері өлтірген деп санайды. Жүбе туған ауылы Ягюда, Хотоджукуджи отбасылық ғибадатханасының артында, әкесі мен ағасының қасында жерленді. Дәстүр бойынша, Ягю Жүбе атасы Ягю Мунетошимен бірге жерленді, одан екі қызы және оның інісі мен мұрагері Ягю Мунефую қалды. Жүбеге буддалық Согго есімі берілді.
Көз жамылғысының аңызы
Аңыз бойынша, Ягю Джубе бір көзін ғана пайдаланған; көптеген аңыздарда оның осы көзін әкесі Ягю Муненоримен семсерлесу кезінде сүйкісіз жағдайда жоғалтқаны айтылады. Дегенмен, Джубей заманындағы портреттерде оның екі көзі де толық болған. Соңғы жылдары бірнеше автор Джубені екі көзі бар кейіпте бейнелегенімен, классикалық "көз жамау" бейнесі әлі де кең таралған. Ал кейбіреулер Джубе ересек болған соң бір көзінен айырылғанын көрсету арқылы көз жамау туралы аңызды пайдалануды жөн көрді.