Кіріспе

Халықаралық ауыл шаруашылығы ұйымы La Vía Campesina (испан тілінен аударғанда – шаруалар жолы) – 1993 жылы Бельгияның Монс қаласында құрылған халықаралық шаруалар ұйымы. Ла Виа Кампесина 81 елдегі 182 ұйымды біріктіреді. Ла Виа Кампесина отбасылық шаруашылыққа негізделген, тұрақты ауыл шаруашылығын жақтады және "азық-түлік тәуелсіздігі" терминін енгізген ұйым.

Негізгі мәліметтер және тәсіл

1980 жылдардан бастап үкіметтер ауылдық жерге араласуын азайтты, бұл шаруалар ұйымдарына корпоративтік бақылауды әлсіретті, ал егіншілікпен айналысып күнкөріс табу қиынға соқты. Осының салдарынан ұлттық шаруалар топтары Латын Америкасынан бастап, кейін бүкіл әлемде трансұлттық ұйымдармен байланыс орнатуды бастады. Еуропада Via Campesina мүшелері 2024 жылы "тракторада" шаруалар наразылығына қатысты, онда ауыл шаруашылығы техникасы Батыс Еуропадағы басты жолдарды тосып, COPA COGECA ұйымымен қысқа мерзімге одақтасты. Олардың айтуынша, COPA COGECA арзан, кең көлемде өндірілетін азық-түлік өндірушілер мен жеткізушілерін білдіреді. Олар сияқты ұйымдардың жоғары оңшыл топтармен байланысты немесе олармен қаржыландырылуы мүмкін, себебі олар қорғауға қатысты экологиялық және әлеуметтік мәселелерге, мысалы, жұмысшылардың қорғалуына мемлекеттік араласуды азайтуды жақтайды.

Ұйым

Ла Виа Кампесина – жергілікті және ұлттық деңгейде белсенділік көрсететін, халықтан бастау алатын қозғалыс. Оның мүшелері 81 елден және 9 өңірге біріккен.

Жиналыстар

Әр өңірдің өкілдері шамамен төрт жылда бір рет халықаралық конференцияларда кездеседі. Бұрынғы кездесулер 1993 жылы Монста, 1996 жылы Тлаксала қаласында, 2000 жылы Бангалорда, 2004 жылы Сан-Паулуда, 2008 жылы Мапутода, 2013 жылы Джакартада және 2017 жылы Дериода өткізілген. Халықаралық хатшылық Халықаралық конференцияда қабылданған шешімге сәйкес өзінің орталық орнын әр 4 жылда бір рет өзгертеді. Бұрынғы орындары Бельгия (1993-1996), Гондурас (1997-2004), Индонезия (2005-2013) және Хараре (2013-2021) болды. Қазіргі Бас үйлестіруші – Францияның Бретань аймағынан шыққан көкөніс өндіруші, La Confédération paysanne және European Coordination Via Campesina (ECVC) мүшесі Морган Оди.

Азық-түлік қауіпсіздігі мен азық-түлік тәуелсіздігі

Азық-түлік тәуелсіздігі азық-түлік қауіпсіздігінен өзгеше. Азық-түлік қауіпсіздігін Д. Мойо 2007 жылы Американдық халықаралық құқық қоғамының жылдық мәжілісінде "халықтың белсенді және дені сау өмір сүруі үшін қажетті диеталық және тамақ талғамдарын қанағаттандыру үшін жеткілікті, қауіпсіз және қоректі азық-түлікке физикалық, әлеуметтік және экономикалық қолжетімділік" деп анықтады. Азық-түлік қауіпсіздігі, жергілікті өндіріс немесе жаһандық импорт арқылы болсын, кез келген жолмен барлығын азық-түлікпен қамтамасыз етуге басымдық береді. Осының салдарынан азық-түлік қауіпсіздігімен айналысатын экономикалық саясат көбінесе азық-түлікті арзандатуға мүмкіндік беретін өнеркәсіптік шаруашылыққа баса назар аударады.

Тамақ режимдері

Фридманн азық-түлік режимін "әлемдік масштабта азық-түлік өндірісі мен тұтынуының ережелермен реттелетін құрылымы" деп анықтайды. Мысалы, АҚШ корпорациялары кіші фермерлерге өндірісті тапсыру арқылы азық-түлік өндірісін бақылайды, бұл оларға ауа райы мен аурулар сияқты фермерлік тәуекелдерді қабылдамай, қатысуға және пайда табуға мүмкіндік береді. Макмайклдың сөзіне сәйкес, азық-түлік режимі – "азық-түлік өндірісінің қалай ұйымдастырылғаны және түсіндірілгені үшін күрестегі әлеуметтік топтар арасындағы саяси күрес" нәтижесінде пайда болған құбылыс. Корпоративтік азық-түлік режимі индустрияландыру мен Жасыл революцияға дейінгі мыңжылдықтармен салыстырғанда соңғы 100 жыл ғана бар.