Күріш гүлді өсімдіктер тұқымдасы (Annonaceae) – жемісті ағаштар мен бұталардан тұрады. Магнолияларға жақын, ірі тұқымдас. Жемістері тағамдық маңызы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер тұқымдасы
Family of flowering plants
Annonaceae – гүлді өсімдіктер тұқымдасы, көбінесе ағаштардан, бұталардан немесе сирек лианалардан тұрады, бұл тұқымдас «күзді алма» тұқымдасы ретінде кеңінен танымал. Бұл Magnoliales ішіндегі ең ірі тұқымдас. Бірнеше туыс жеуге жарамды жемістер береді, ең танымалдары – Annona, Anonidium, Asimina, Rollinia және Uvaria. Жапырақтары қарапайым, қауырсын тәрізді тамырлы және жапырақ сабақтары бар. Стипулалар жоқ. APG II жүйесі Annonaceae тұқымдасын шағын Magnoliid тұқымдасы Eupomatiaceae-ға ең жақын деп санайды. Тұқымдастың филогенетикалық жіктелуіне сәйкес, Annona және Xylopia туыстары Annonoideae под тұқымдасына жатады. Annonoideae және Malmeoideae под тұқымдастары түрлердің көп бөлігін құрайды және әрқайсысы бірнеше тайпаларға бөлінеді. World Annonaceae басылымда под тұқымдастық және тайпалық жіктелу ұстандырылған, онда Annonaceae тұқымдастарының толық шолуы, сондай-ақ көптеген түрлер үшін таксономиялық, таралу және фотосуреттік ақпарат ұсынылған. Annonaceae тұқымдастарын анықтауға арналған анықтамалар (неотропикалық, африкалық/мадагаскарлық және азиялық/австралиялық таксондар үшін бөлек) мына жерде келтірілген: Таксономиялық әдебиеттің (1900 жылдан 2012 жылға дейін) қысқаша библиографиялық шолуы үшін мынаны қараңыз:
The Annonaceae are a family of flowering plants consisting of trees, shrubs, or rarely lianas commonly known as the custard apple family it is the largest family in the Magnoliales. Several genera produce edible fruit, most notably Annona, Anonidium, Asimina, Rollinia, and Uvaria.<! divided by partitions) to diaphragmed (divided by thin partitions with openings in them). simple, pinnately veined, and have leaf stalks. Stipules absent. The APG II system places Annonaceae as most closely related to the small Magnoliid family Eupomatiaceae. In a phylogeny based reclassification of the family Annona, and Xylopia belong to Annonoideae. Together, Annonoideae and Malmeoideae comprise the majority of the species and each are further subdivided into a number of tribes. The subfamilial and tribal classification is followed in World Annonaceae which presents an overview of all Annonaceae genera and taxonomic, distribution and photographic information for a large number of species. Keys for the identification of Annonaceae genera (separately for Neotropical, African/Madagascan, and Asian/Australian taxa) are presented in: For a concise bibliographic overview of the taxonomic literature (1900 to 2012) see:
Пластидтік ДНК маркерлері мен морфологиялық белгілер Анаксагореяның тұқымдастың қалған бөлігіне туыс класты құрайтынын көрсетеді. Бұл Анаксагорея мен басқа Magnoliales түрлері арасындағы ортақ морфологиялық белгілердің (мысалы, 2 деңгейлі филотаксис, моносулькатты тозаң және ламинатталған мойындар) ататектік белгілерді білдіретінін растауы мүмкін, ал басқа туыстарда байқалатын туынды белгілер бірнеше рет тәуелсіз дамыған. Annonaceae тұқымдасының ең көне қазбалық дәлелі – Жапонияның соңғы бор кезеңінен (коньяк) табылған Futabanthus туысы, бұл тұқымдастың ең соңғы ортақ ата-бабасының (тажды топ) кемінде 89 миллион жыл бұрын болғанын көрсетеді. Қазбалық дәлелдер мен молекулалық сағатқа негізделген даталау әдістерін пайдаланып, Annonaceae кластарының жасын анықтау нәтижесінде, тұқымдастың пантропикалық таралуы Гондвана суперконтинентінің бөлінуінен кейін пайда болды, бұл эоцен кезеңінде бореотропикалық флораның кеңеюін бақылаған геодисперсияның және соңғы уақыттағы ұзақ қашықтыққа таралу оқиғаларының нәтижесі болды.
Both plastid DNA markers and morphological characters provide evidence that Anaxagorea is the sister clade to the rest of the family. This may confirm the hypothesis that morphological traits shared between Anaxagorea and other Magnoliales species (such as 2 ranked phyllotaxis, monosulcate pollen, and laminate stamens) represent ancestral characters, while derived characters observed in other genera have evolved independently multiple times. The oldest fossil evidence of Annonaceae is described as the genus Futabanthus, from the Late Cretaceous (Coniacian) of Japan, which represents a minimum age of c. 89 million years ago for the most recent common ancestor (crown group) of the family. The ages of Annonaceae clades inferred using fossil evidence and molecular clock based dating techniques suggests that the pantropical distribution of the family originated subsequent to the break up of the Gondwanan supercontinent, as the result of a combination of geodispersal tracking the expansion of the boreotropical flora during the Eocene and more recent long distance dispersal events.
Хуберантаны қайта жіктеу және құру
Huberantha туысы (синоним Hubera) Miliusa туысымен туыс екені анықталды, сонымен қатар бұрын Polyalthia туысына жатқызылған бірнеше түрлер қосымша қайта жіктелді. Бұл қайта жіктеуді максималды сақтық принциптері, Байес талдауы және морфологиялық белгілер толық қолдады. Hubera туысы торлы үштік тамырлар жүйесі, қолтық гүлшоғыры, әр жұмыртқалықта 1 жұмыртқа, жазық немесе сәл көтеріңкі рафесі бар тұқымдар және басқа да ерекшеліктерімен сипатталады. Huberantha-ның Monoon және Polyalthia туыстарынан филогенетикалық қашықтығы мен морфологиялық айырмашылығы оны жеке туыс ретінде ерекшелейді. Морфологиялық жағынан алғанда, Huberantha-да ұсақ және тығыз түйіршікті инфратектум болса, Monoon және Polyalthia-да бағаналы немесе тығыз түйіршікті инфратектумдар кездеседі. Дегенмен, бұл қазіргі таңда қабылданбайды.
The genus Huberantha (synonym Hubera) was resolved to be sister to Miliusa, with certain species previously under Polyalthia being additionally reclassified. This reclassification was highly supported by maximum parsimony, Bayesian analysis, and morphological characters. Hubera is characterized by reticulate tertiary venation, axillary inflorescences, 1 ovule per ovary, seeds with flat to slightly raised raphes, and other characters. Huberantha's phylogenetic distance and morphological difference from Monoon and Polyalthia, distinguish Huberantha on the generic level. Morphologically, Huberantha has a finely and densely granular infratectum whereas Monoon and Polyalthia have columellate or densely granular infratecta. However this is no longer accepted.
Анниккияның анниккиялар руына қайта жіктелуі
Анникия туысы бұрын Пиптостигматия тайпасына кіретін. Дегенмен, оның Malmeoideae тайпаларының қалған бөлігіне туыс екендігіне күшті дәлелдер бар, ал Пиптостигматия туыстарының қалған бөлігіне туыс екендігіне әлсіз дәлелдер бар. Осы себептерге байланысты, Анникия енді Malmeoideae ішінде өз тайпасына, Annickieae тайпасына жатқызылады.
The genus Annickia was previously included within the tribe Piptostigmateae. However, it is highly supported to being sister to the rest of the Malmeoideae tribes, and weakly supported to being sister to the rest of the Piptostigmateae genera. For these reasons, Annickia is now classified within its own tribe in the Malmeoideae, the Annickieae.
Анаксагореялар
Авторлық: Chatrou және басқалар. 2012 (монотиптік)
Анаксагорея Сент-Илаэр 1825
Auth. : Chatrou et al. 2012 (monotypic)
Anaxagorea St. Hilaire 1825
Малмеоидеялар
Tribe Annickieae <small>Couvreur және басқалар, 2019 Көптеген жемістердің атаулары кейде бір-бірімен алмастырылып қолданылады. Неотропикалық Annona muricata (суросопа, гравиола, гуанабана) өсімдігін тұтыну "әдеттен тыс Паркинсон ауруына" себепкер ретінде күшті байланысты. Себепші зат – аннонацин, ол Annonaceae отбасының көптеген тұқымдары мен жапырақтарында кездеседі, бірақ жемістің қабығында маңызды мөлшерде жоқ. Гваделупадағы Паркинсон ауруының жағдайларының 70%-ға дейін осыған байланысты деп есептеледі. Жұғу көбінесе дәстүрлі тағамдар мен табиғи емдік заттар арқылы жүреді. Америкалық паупау (Asimina triloba) АҚШ-тың шығыс бөлігінде таралған және коммерциялық ауыл шаруашылығы дақылы ретінде зерттелген. Қасиетті құлақ гүлінің (Cymbopetalum penduliflorum) және оған жақын C. costaricense түрінің гүл жапырақтары дәстүрлі түрде корица және басқа ескі әлемнің дәмдеуіштері пайда болғанға дейін шоколадтың дәмін беру үшін қолданылған. Кептірілген жапырақшалары әлі де атоль, пиноль және кофеге хоштандыру үшін қолданылады.
Tribe Annickieae <small>Couvreur et al., 2019 The names of many of those fruits are sometimes used interchangeably. Consumption of the neotropical annonaceous plant Annona muricata (soursop, graviola, guanabana) has been strongly associated as a causal agent in "atypical Parkinsonism". The causative agent, annonacin, is present in the seeds and leaves of many of the Annonaceae, though not in any significant quantity in the fruit flesh. It is thought to be responsible for up to 70% of Parkinsonian conditions in Guadeloupe. Exposure is typically through traditional food and natural medicines. The American pawpaw (Asimina triloba) has an Eastern United States distribution and has been investigated as a commercial agricultural crop. Flower petals from sacred earflower (Cymbopetalum penduliflorum) and from related species C. costaricense were traditionally used to flavor chocolate before the arrival of cinnamon and the other Old World spices. The dried petals are still used to flavor atoles, pinoles, and coffee.
Халықтық медицина
Кейбір түрлерінің қабығы, жапырақтары және тамырлары халық медицинасында қолданылады.
The bark, leaves, and roots of some species are used in folk medicines.
Токсикология
Ацетогенин қосылыстары көптеген Annonaceae тұқымдас өсімдіктердің, соның ішінде қауқау (Annona muricata) жемістерінде, тұқымдарында және жапырақтарында кездеседі, олар нейротоксиндер және нейродегенеративті аурудың себебі болып көрінеді. Бұл ауру мида тау протеинінің патологиялық жинақталуымен байланысты тау-патопатия деп аталады. Эксперименттік нәтижелер ацетогениндердің осы жинақталуға жауапты екенін көрсетеді.
The acetogenin compounds, which occur in the fruit, seeds, and leaves of many Annonaceae, including soursop (Annona muricata), are neurotoxins and seem to be the cause of a neurodegenerative disease. The disorder is a so called tauopathy associated with a pathologic accumulation of tau protein in the brain. Experimental results indicate that acetogenins are responsible for this accumulation.
Химиялық құрамдас бөліктер
Бұл өсімдіктердің тұқымынан және оның көптеген басқа да бөліктерінен флавоноидтар, алкалоидтар және ацетогендер сияқты көптеген химиялық қосылыстар бөліп алынған. Бірнеше түрдің жапырақтары мен қабығындағы флавоноидтар мен алкалоидтардың жәндіктерге қарсы әсер ететін қасиеттері анықталған.
A large number of chemical compounds, including flavonoids, alkaloids, and acetogenins, have been extracted from the seeds and many other parts of these plants. Flavonoids and alkaloids contained in the leaves and bark of several species of the family have shown insecticidal properties.