Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы британдық протекторат; 1966 жылы Боцвана болып өзгерді. 1966 жылы тәуелсіз Боцвана мемлекетіне айналған протекторат. Бечуаналэнд протектораты (/b/ɛ/tʃ/u/'ɑː/n/ə/l/æ/n/d/) – 1885 жылдың 31 наурызында Ұлыбритания құрған Оңтүстік Африкадағы протекторат. 1966 жылдың 30 қыркүйегінде Боцвана Республикасы құрылды.

Саясат

Протектораттың жариялануы және оңтүстікте жаңа британдық колонияның (Британдық Бечуаналанд) құрылуы, негізінен Германия, Португалия немесе бурдтардың одан әрі кеңеюіне қарсы сақтандыру шарасы ретінде көзделген. Уоррен және басқалар сол кезде хабарлағаннан өзгеше, протекторатқа қатысты барлық басшылар оны қолдаған жоқ. Ең беделді билеуші – британ үкіметінің күшті қолдауына ие болған Хама III патша, ол Британиядағы евангелистер арасында ерекше танымал болды. Ол британ әскерімен тығыз байланыста болды және Оңтүстік Африкадан келген басқыншылардан өзiнiң кең, бірақ сирек қоныстанған жерлерiн қорғады. Хаманың үлкен ұлы, Сеггома II, 1923 жылы Хаманың қайтысынан кейін Бамангавата тайпасының басшысы болды. Сеггома II-нің үлкен ұлы Сереце деп аталды. Өмірі бойы Хама бірнеше рет әйелінен айырылып, қайтадан үйленді. Оның әйелдерінің бірі – Семан, ол Тшекеди есімді ұлды дүниеге әкелді. Сеггома II-нің билігі шамалы бір жылға созылды, одан кейін нәресте болған ұлы Сереце басшылыққа заңды мұрагер атанды (Тшекеди Сеггома II-нің үлкен ұлы болмағандықтан, басшы болуға құқығы болған жоқ). Сондықтан дәстүрге сәйкес, Сереце басшылыққа лайықты жасқа келгенге дейін Тшекеди тайпаның регенті қызметін атқарды. Тшекедиден Серецеге жауапкершілікті беру жоспары Сереце Британиядағы құқық білімін аяқтағаннан кейін іске асырылуға тиіс болды. Тшекедидің Бамангавата тайпасының атқарушы басшысы ретіндегі регенттігі, ең алдымен, мефатоны (полктерді) кеңейту арқылы бастауыш мектептер, астық сақтау қоймалары және су тарату жүйелерін салумен есте қалады, сондай-ақ Нгавата аймағындағы әділеттілік жүйесін басқару мәселесінде британдық отаршыл билік органдарымен жиі келіспеушіліктер тудырды. Бұған қоса, Сереце Британияда заң оқып жүргенде ақ нәсілді әйел, Рут Уильямсқа үйленгеннен кейін тайпадағы үлкен жарылысты басуға тырысты. Тшекеди бұл некеге қарсы болды, өйткені цваналық дәстүр бойынша басшы өз қалауынша үйленуге құқылы емес еді. Ол халыққа қызмет етуші еді, және басшылықтың өзі қауіп астында болды. Сересе Рутқа үйленуге бекінді, және ол 1948 жылы Британияда жер аударылғанда осы қадамын іске асырды. Тайпа арасындағы пікірлер демографиялық принцип бойынша шамамен теңдей бөлінді – ересектер Тшекедиді қолдады, ал жастар Сересені. Ақырында, британдық билік екеуін де жер аударды (Тшекеди Бамангавата аумағынан, Сересе – Протектораттан толығымен). Қақтығыстар орын алып, бірнеше адам қаза тапты. Сересе мен Рутқа Протекторатқа оралуға рұқсат берілді, және Сересе мен Тшекеди өзара қарым-қатынастарын жақсартуға тырысты. Алайда, Сересе өзінің тағдырын Бамангавата тайпасының басшысы ретінде емес, Ботсвана Демократиялық партиясының жетекшісі және 1966 жылы тәуелсіздік алған Ботсвананың Президенті ретінде көреді. Ол 1980 жылы асқазан безінің қатерлі ісікесінен қайтыс болғанға дейін Ботсвананың Президенті қызметін атқарды. Сересе мен Руттың тарихы 2016 жылы түсірілген «Біріккен Корольдік» фильмінің негізіне алынған.

Жоғары комиссарлар және резидент комиссарлар

Бечуаналэнд протектораты "Жоғары комиссарлық аумақтарының" бірі болды, ал қалғандары Басутоленд (қазіргі Лесото) және Свазиленд (қазіргі Эсватини). Жоғары комиссар губернатордың кейбір функцияларын атқарды, бірақ ірі тайпалар өздерін-өздері басқарды, ал протекторат британдық иелік емес болғандықтан, ақ адамдардың қоныстануына мүмкіндік болмады. Бұл лауазымға алғаш рет Кейп колониясының губернаторы, содан кейін Оңтүстік Африканың генерал-губернаторы, одан кейін тәуелсіздікке дейін Оңтүстік Африканың жоғарғы комиссары тағайындалды. Үш аумақтың әрқайсысында Британияның міндеттемелерін басқаруды губернатордың қызметтеріне ұқсас, бірақ құзыреті шектеулі резидент комиссар басқарды.

Премьер-министр

Жоқ. (Номер) Сурет аты Сайланды Қызметке кірген Қызметтен кеткен Саяси партия 1 Серетіс Хама 1965 3 наурыз 1965 30 қыркүйек 1966 БДП

Пошта маркалары

Бечуаналанд пошта маркалары 1888 жылдан 1966 жылға дейін шығарылды. 1932 жылға дейін үстіне басылған маркалар шығарылды, содан кейін "Бечуаналанд Протектораты" деген жазуы бар алғашқы маркалар пайда болды. 1961 жылдың 14 ақпанында Оңтүстік Африка ранды енгізуге байланысты, жаңа маркалар шыққанша қолданыстағы стандартты маркаларға қосымша төлем салу қажет болды.