Кіріспе

Элора – Канаданың Онтарио провинциясындағы Веллингтон округіне қарасты Центр Веллингтон қалашығындағы қауым. Ол 19 ғасырдағы әктас сәулетімен және географиялық тұрғыдан маңызды Элора шатқалымен танымал. Элора енді тәуелсіз бірлік емес. 1999 жылы Фергус қаласы, Элора ауылы, Николь, Пилкингтон, Батыс Гарафракса және Эрамоса қалашықтарының бір бөлігі біріктіріліп, Центр Веллингтон қалашығы құрылды. 2011 жылы Элора деп аталатын қауымда шамамен 7 756 адам тұрды. Капитан Уильям Гилкисон (1777–1833) Шотландияның Айршир округінде дүниеге келді және 1796 жылы Солтүстік Америкаға көшіп келді. Ол 1812 жылғы соғыста британдық әскерде генерал-квартирмейстердің көмекшісі болып қызмет етті және 1832 жылы Николь қалашығында 14 000 акр жер сатып алды. Ол Гранд өзенінің сарсуын жақын жерді өзі ұсынған елді мекен үшін қала орны ретінде таңдап, оны Элора деп атады. Оның жоспары 1832 жылдың соңында провинциялық жер өлшеушінің орынбасары Льюис Бервелл жасады, ал келесі жылы Гилкисон ағаш кесетін тісті машина және жалпы дүкен ашты. Элораның негізін қалаушы 1833 жылдың сәуір айында қайтыс болды, оның көрегендігі мен кәсіпкерлік қабілетінің толық нәтижесіне жете алмай. Элора 1832 жылы Шотландиядан келген капитан Уильям Гилкисон құрды. Ол 1812 жылғы соғыста да қызмет еткен, жаңадан құрылған Америка Құрама Штаттарымен шайқасты. Ол Гранд өзенінің жағасында 14 000 акр жер сатып алып, өзеннің шығыс жағына қоныстанды. Елді мекеннің жоспарын 1832 жылдың соңында Льюис Бервелл жасады, сол кезде ол Ирвин елді мекені деп аталды. 1833 жылға қарай Гилкисон ағаш кесетін тісті машина және дүкен ашты. Гилкисон қауымды ағасының кемесінің құрметіне атады, ол өзінің атауын Үндістанның Махараштра штатындағы Аурангабад қаласының жанындағы Эллора үңгірлерінен алған. Чарльз Аллан мен Эндрю Геддес өзеннің батыс жағында қала құрылысын жоспарлады. 1848 жылға қарай ауылдық жерлер сатыла бастады және 1858 жылы елді мекен ауылға айналды. Сауда орталығы сарсудың (Милл көшесі) жанындағы диірменге жақын орналасқан, бірақ кейін төбеге қарай жылды. 1846 жылғы «Смит Канадалық газеті» Элорада әдемі сарсу және әктас таста өзенмен ойылған терең арна бар екенін сипаттады. Сол кезде онда 100-ге жуық тұрғын, екі шіркеу, үш диірмен және почта кеңсесі болды. Басқаларында бірнеше саудагерлер мен бір мейрамхана болды. 1850 және 1860 жылдары Элора маңызды ауыл шаруашылығы сауда орталығы болды. Қала орталығындағы дүкендерде көптеген тауарлар сатылды. Ұн тарту және ағаш кесетін тісті машиналар Гранд өзенінің күшімен жұмыс істеді. 1869 жылы халық саны 1500 адамды құрады. 1870 жылға қарай бірнеше дистилляция зауыттары, кілем фабрикасы, тері өңдеу және екі жиһаз фабрикасы жұмыс істеді.

Элора Милл

Қазіргі уақытта сақталған бес қабатты Элора ұн диірмені 1832 жылы салынған. Тарихында ол пилорама, спирт зауыты және ұн диірмені ретінде пайдаланылған. 1970 жылдары ол 2010 жылы жабылған «Элора Милл Инн» атты қонақ үйге айналды. 2017 жылы ғимаратты кондоминиумдар мен қонақ үйге айналдыру жобасы ұсынылды. 2017 жылғы есепте «Элора Милл Инн және Спа» жобасының 2018 жылдың көктемінде ашылғанда әлемдік деңгейдегі курорт пен 250 жұмыс орнын әкелетіні күтілуде делінген. 27 миллион долларлық қайта жаңартудан кейін 2018 жылдың шілдесінде Pearle Hospitality компаниясына тиесілі «Элора Милл қонақ үйі мен Спа» ашылды, онда 170 адам жұмыс істейді, 30 бөлме және мейрамхана бар. Мүліктің кондоминиумдық бөлігінің құрылысы 2019 жылы басталған күтілді. 2020 жылдың ақпан айында мүлік Heritage Centre Wellington ұйымынан Мұра тану сыйлығымен марапатталды.

Дэвид көшесі (Ирвин сағасы) көпірі

2002 жылы Центр Веллингтон қалашығы қауіпсіздік себептерімен Ирвин сағасының үстіндегі тарихи маңызы бар Дэвид көшесіндегі көпірді бұзу қажеттігін мәлімдеді. Құрылысы мен тірегі 1868 жылы тас қалаушы Чарльз Лоуренс салған. Бұл құрылыс "Солтүстік Америкадағы алғашқы консольдік көпір" болды. (1848 жылы Ирвин сағасынан бұрынғы, қарапайым көпір салынған болатын.) Ол – қалған азаматтық бетон аркалы көпірлердің санатындағы сирек мысалдардың бірі және Онтарио мұралық көпірлер бағдарламасына енгізілген. Элораның мәдени маңызы бар сәулетін сақтау туралы алаңдаған топ "Элора мұрасы" атты ұйым құрды. Олар 1000-нан астам қол жинады. Олар қалалық кеңес өкілдерімен, сондай-ақ провинциялық және федералды үкімет өкілдерімен кездесті. Көпірді сақтау мүмкін емес екені анық болды; алайда кеңес 2004 жылы тірегін сақтап қалуға және көпірдің дәл көшірмесін салуға келісті. Жоба көптеген инженерлік қиындықтарға тап болды, бірақ сәтті аяқталды. Қазіргі құрылысы 1921 жылғы көпірге ұқсас; 1868 жылғы тас тірегі жоспарланғандай сақталды.

Виктория көшесі көпірі

Өзендегі тағы бір көпірдің көп бөлігі, Виктория көшесі жаяу жүргіншілер көпірі деп аталады, бірнеше жыл бұрын бұзылған, бірақ ол 2019 жылы қала орталығын жаңарту аясында қайта салынып жатыр. Гранд өзенінің үстіндегі алғашқы Виктория көшесі көпірі 1843 жылы, содан кейін 1871 жылы және соңында 1899 жылы Пратт фермасы көпірі ретінде салынған. Ең соңғы құрылысы – сәндік қоршаулары және арканың астындағы тас қаптамасы бар бетонды арқалық жаяу жүргіншілер көпірі. Ол 2006 жылы бұзылған бұрынғы құрылымды алмастырды. Джек Р. Макдональд есімімен аталатын жаңа көпір 2019 жылдың қараша айында ашылды және қаланың орталық бөлігіне жаяу жүргіншілердің қолжетімділігін арттырды.

Меткалф Бэдли көпірі

Меткалф көшесі (Бэдли) көпірі (шамамен 1952-1953 жж.) – қалаға тікелей кіретін басты көліктік көпір. Паркер конструкциялы көпірдің жағдайы нашар деп бағаланып, жөндеу немесе толық ауыстыру үшін жабылуы мүмкін. Жаңа көпір көлік құралдары, велосипедшілер және жаяу жүргіншілерге ыңғайлы болу үшін фермалық конструкциядан жасалмайды. Виктория көшесі жобасының шегі: көпірдің бетон қаптамасын салу, бүйірлік жиектерді орнату, қабырғалы пилястрлар, болаттан жасалған қаңқа, көпір бойындағы аркалы тас қабырғалар, болаттан жасалған қоршаулар, электр жүйесі, жарықтандыру, аяқталған алаңның бетон плитасы, тіреу қабырғасы, дауылды су желісін кеңейту және гүлзарлар. 2020 жылғы сәуірдегі баяндамада мынадай артықшылықтар көрсетілген: "көлік қатары мен тротуарлар кеңейтілді, екі жаңа велосипед жолы салынды, бақылау алаңы кеңейтілді, жарықтандыру жақсартылды, әктас қақпа бағаналары орнатылды". Жаңартылған көпір 2020 жылдың 18 желтоқсанында ашылды.

"Кедейлер үйінен" мұражайға

1877 жылы округ Фергус пен Элора арасындағы 18-ші Уэллингтон жолында Уэллингтон округінің өнеркәсіп және бейшаралар үйін, немесе әдетте "кедейлер үйі" деп аталатын мекемені ашты. Осы жылдар ішінде мұнда шамамен 1500 "лайықты" кедей, оның ішінде мұқтаж, қарт және денсаулығы нашар немесе мүгедектігі бар адамдарға баспана берілді. "Тұрғындар" үшін 60 төсектік үй 30 гектарлық "өнеркәсіптік" шаруашылықпен қоршалған, онда мал өсіріліп, 70 тұрғын мен қызметкерлерге азық-түлік өндіріліп, сонымен қатар оларға жұмыс та ұсынылды. Басқалары үйдің ішінде жұмыс істеді. 2009 жылғы "Торонто Стар" газетінің хабарлауынша, "кедейлік – тәртіп пен қажырлы еңбек арқылы жойылатын моральдық кемшілік деп есептелген". 1892 жылы аурухана қосылды. Жақын жердегі зиратта 271 жер бар. 1947 жылы үй Веллингтон округінің қарттар үйіне айналдырылды, ал 1975 жылы ғимарат Веллингтон округінің мұражайы мен мұрағаты ретінде қайта ашылды. Мұражайда "мемлекеттік қолдаумен салынған кедейлер үйі" "баспанасыз және мұқтаждардың соңғы панасы" екенін көрсететін тарихи тақта орнатылды, олар қарапайым тұру жағдайы үшін шаруашылық немесе ауыл шаруашылығы жұмыстарын атқарды.

Жарыс жолы және слоттар туралы дау

2000 жылы Grand River Raceway құру арқылы Элораға стандартты жылқы жарысы жолын және ойын автоматтарымен бірге әкелу туралы ұсыныс жасалды. Бұл жоспар көп пікірталас тудырды. Веллингтон орталық азаматтарының коалициясы жарыс жолына қарсылық білдіру үшін құрылды, негізінен ойын-сауық құрылғыларын қосуға байланысты. Қалалық кеңес 4-3 дауыспен ашылуға келісім берді. Дауыс 3-3 тең түсті, сосын сол кездегі әкім оны қолдады. Grand River Raceway ақырында 2002 жылы Элорада ашылды, Grand River Raceway-дегі слоттар Онтарио лотереясы мен ойын корпорациясы (OLG) басқаратын 200 ойын автоматтарын ұсынды. Grand River Raceway Гранд Ривер аграрлық қоғамына (G.R.A.S.) тиесілі және оны басқарады, ол коммерциялық емес корпорация болып табылады, Онтарионың Аграрлық қоғамдар заңына сәйкес тіркелген және волонтерлерден құралған директорлар кеңесімен басқарылады. Қоғам жарыс жолын және басқа да нысандарды басқарады. Ол OLG-ге ойын автоматтары орналастыру үшін жалдамаға береді; OLG слоттар операциясының операторы және жұмыс берушісі болып табылады. 2009 жылы бизнес 1,6 миллион доллар салық төледі, ал OLG қалашыққа қосымша 1,78 миллион доллар төледі, бұл пайданың үлесі болды. 2017 жылдың ақпан айында қалалық кеңес мақұлдаған кеңейту жоспары ойын үстелдерін (52-ге дейін) және көптеген қосымша ойын автоматтарын (барлығы 1200-ге дейін) қамтиды. Кейбір кеңесшілер бұл жоспарға қарсы болды. Көпшілік дауыс берудің себебі – түсімнің артуы болды; слоттар ашылғаннан бері қалашыққа қазіргі кішкентай операциядан 22 миллион доллардан астам түсім түсті.

География

Элора Гранд өзенінің жағасында, Гюльф қаласынан шамамен солтүстікке және Китченер-Ватерлоодан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан.

Жергілікті билік

Орталық Веллингтон муниципалитетінің кеңесіне мэр (Шон Уоттерс) және алты кеңесші кіреді. Олардың үшеуі Фергус қаласында, ал біреуі Элора қаласында тұрады. Муниципалитет Веллингтон округі кеңесінде де өкілдік етіледі, ол жеті мэр мен тоғыз кеңесшіден құралған.

Экономика

Орталық Веллингтон негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, бірақ сонымен қатар өнеркәсіп, өндірушілер, бөлшек сауда, денсаулық сақтау қызметтері мен шеберлер де орналасқан. Жергілікті экономика туризмнен де үлкен пайда көреді. Елора үшін жеке деректер жоқ, бірақ 2011 жылғы халық санағы бойынша Орталық Веллингтонның жұмыс күшінің 6,4% ауыл шаруашылығы және басқа да табиғи ресурстарға негізделген өнеркәсіптер/коммуналдық қызметтерде, 24,8% өңдеу және құрылыс саласында, 19,8% денсаулық сақтау және білім беру саласында, ал 13,2% көтерме және бөлшек саудада жұмыс істеді. Жұмыспен қамтудың басты үш саласы (маңыздылығы бойынша) – өңдеу, денсаулық сақтау және ауыл шаруашылығы. Қаланың ірі жұмыс берушілеріне Jefferson Elora Corp., Nexans Canada, Polycorp Ltd., Groves Memorial Hospital, Wellington Terrace және PR Donnelly кіреді. Орталық Веллингтон фильмдер мен телешоуларды түсіруді ынталандырады; Фергустың тарихи келбеті, әсіресе Элора, көптеген түсіру топтары үшін қолайлы орын болды. 2016 жылы 10 бөлімді «Канада: Біздің тарихымыз» мини-сериалының бір бөлігі Элорада түсірілді, ол Екінші дүниежүзілік соғыстың Голландия мен Франциядағы шайқастарының орны ретінде пайдаланылды. Элора карьері «Angel Eyes» фильміндегі бірнеше сахнаны түсіруге, сондай-ақ 2017 жылғы «It» фильміндегі бір сахнаны түсіруге қолданылды. Элора карьері мен жақын орналасқан Батыс Монтроз жабық көпірі де «It» фильмінде көрсетілді. Элора мен Фергустағы Гранд өзенінің бөліктері 1994 жылғы «Жәннатта тұтқындалған» фильмінің кейбір сахналарын түсіру үшін пайдаланылды. Басқа да түсіру жұмыстары Элорада жүргізілді, соның ішінде 1979 жылғы «Американдық Рождество жырлары» телефильмі. Орталық Веллингтон мәліметінше, Элора немесе Фергус «Lars and the Real Girl» (2007), «Dead Silence» (2007) және «Mrs. Soffel» (1984) фильмдерінде де пайда болған.

Спорт

Элорада барлық жастағы адамдарға арналған бағдарламаларды ұсынатын өте белсенді газон боулинг клубы бар. Элора Рокс газон боулинг клубы Онтарио газон боулинг ассоциациясының 7-ауданының мүшесі болып табылады, ал клуб туралы толық ақпаратты ауданның веб-сайтынан табуға болады. Элорада сонымен қатар Элора Мохокс лакросс командасы мен Элора Рокс хоккей командасы да орналасқан. Аудандық деңгейде Элорада коньки тебу клубы, керлинг клубы, қыздар хоккей командасы (Гранд Ривер Мустангс), жасөсперімдер хоккей командасы (Центр Веллингтон Фьюжн), футбол (Фергус-Элора аудандық футбол), рингет командасы, бірнеше бейсбол командалары және басқа да көптеген спорт клубтары мен ұйымдары бар.