Кіріспе

Диа (Δία), жергілікті тілмен Нтия (Ντία) деп те аталады, Грек аралы Криттің солтүстік жағалауынан тысқары орналасқан, адам тұрмайтын арал. Аралдың ұзындығы 5 км, ені 3 км және шамамен 13 км қашықтықта Ираклионның солтүстігінде жатыр. Әкімшілік жағынан Диа, Ираклиондағы Херсонисос муниципалитетінің Гуавс муниципалды бөлігіндегі Элия қауымының құрамына кіреді. Дианың оңтүстік жағалауында батыстан шығысқа қарай Агиос Георгиос, Капари, Панагия (Мадонна) және Агриелия деген төрт шағын шығанақ бар. Ал Агинара шығанағы шығыс жағында орналасқан.

Тарих

Бұрын арал Стандия деп аталатын, "στήν Δία" (грекше "Диаға" дегенді білдіреді) тіркесінде дыбыстық өзгерістер болғандықтан осылай аталған. Ғасырлар бойы бұл Криттің маңызды порты болды. Оның төрт оңтүстік шағын шығанағы миной дәуірінен бері кемелерді тоқтатуға арналған жер ретінде қолданылып келген.

Мифология

Гераклион қаласынан қарағанда арал алып кеске секілді көрінеді. Грек мифологиясы Крит аралын құртуға тырысқан алып кеске туралы айтады, алайда Зевс оны найзағаймен тасқа айналдырып, осылайша аралды жаратқан. Арал Криттің астанасы Гераклионнан көрінеді, бұл минойлықтар заманында Кноссостан көрінгендей. Осы себепті, ол кейде Тесейдің минотаврды өлтіргеннен кейін қашқан аралы деп есептелген.

Қоршаған орта

Диа аралында қорғалатын жануарлардың көптеген түрлері бар, оның ішінде Albinaria retusa бұршағы, Podarcis erchardii schiebeli кесірткесі, Еуропалық қоянның жабайы түрі (Oryctolagus cuniculus cnossius) және грек тілінде мавропетрит деп аталатын Элеонораның сұңқары. Арал BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде мойындалды, себебі ол 300-380 жұп Элеонораның сұңқарларының көбеюіне жағдай жасайды. Диа Еуропаның табиғат желісіне (Natura 2000) кіреді және қорғалатын аң ауру аймағы болып табылады. Carlina diae сияқты қорғалатын өсімдік түрлері де кездеседі.

Ежелгі порт

1976 жылы Жак Кусто Диа төңірегінде су астында зерттеулер жүргізіп, Гераклион мен Диа арасындағы суларда ежелгі порттың қиратылыстарын тапты.

Сапарға

Диаға күндізгі сапарларға рұқсат беріледі, бірақ кемпингке тыйым салынған. Жүзу, шноркелинг және жағалаумен серуендеу танымал әрекеттер. Көлік құралдарына рұқсат жоқ.