Кіріспе

Теруан (teʁ. wan; ; голландша Terwaan) – Францияның Оңтүстік Франция аймағындағы Па-де-Кале департаментіндегі коммуна. Ол Эйр-сюр-ла-Лис қаласынан батысқа және Сент-Омер қаласынан оңтүстікке қарай, D 157 және D 341 тас жолдарының түйіскен жерінде орналасқан. Лис өзенінің жағасында жатыр.

Тарих

Галлия кезінде Тарвана немесе Тервана Бельгиялық мориндер тайпасының астанасы болды. Римдіктер Галлияны жаулап алғаннан кейін, олар да қаланы Цивитас Моринорум аймағының астанасы етті. Атаудың шығу тегі туралы бірнеше теория бар. Тарихшы Малбрақтың айтуынша, қала атауын негізін қалаушы "Луций Тауруанннан" алған, ал басқалары "Терра аванае" – "Бидайдың жері" деген сөзден туындаған дейді. Бірақ бұл екінші түсіндірме жалпы қолданылатын термин сияқты көрінеді. VII ғасырда, шамамен 639 жылы, әулие Аудомар (әулие Омер) Терваан немесе Теренбург епископтығын, яғни Теруан епископтығын құрды. Ол орта ғасырларда Шелда өзенінің сол жағалауының көп бөлігін бақылады. Аумақтық тұрғыдан ол Фландрия графтығына қарасты Артуа графтығының құрамына кірді. 1303 жылы франко-фламанд соғысы кезінде қала фламанд әскерлерімен өртелді. Алпыстың солтүстігіндегі Аррас және Ипр сияқты өте гүлденген қалаларды шіркеу бақылауына алғандықтан, епископтық сол кезде Франциядағы ең ірі собор болған соборды салуға қол жеткізді. 1513 жылы, шпоры шайқасынан кейін қала император Максимилиан мен Генрих VIII-ге француздардан өтті. 1553 жылы Карл V француздардың Мец қаласын қоршауындағы жеңілісіне кек ретінде, Киелі Рим империясының француз анклавы болған Теруанды қоршауға алды. Қаланы басып алғаннан кейін, оны қиратып, жолдарды бұзып, жерді жыртып, тұз себуге бұйырды. Қала қабырғасының сыртында орналасқан шағын коммуна ғана – Сент-Мартин Оутре-Оу аман қалды, ол кейіннен (шамамен 1800 жылы) Теруан атауын алды. Собордың порталының бір бөлігі Сент-Омерге қосылды; қазіргі күні одан Мәсіхтің алып мүсіні ғана қалған. Бұрынғы епископтықтың жоғалуы Трент соборында епископтықтарды реформалауға әкелді, ал Теруан епископтығы Сент-Омер және Ипр епископтықтары арасында бөлінді. Теруан Францигена жолында орналасқан.

Қызықты орындар

Сент-Мартин шіркеуі, он тоғызыншы ғасырда қайта салынған (және 2000-2001 жылдары жаңартылған) әлдеқайда ескі шіркеудің іргетасымен салынған. Археологиялық мұражай және ортағасырлық қаланың қалдықтары. Сент-Жан-ду-Монт аббаттығының қираған жерінде готикалық собордың қалдықтары сақталған, онда жетінші ғасырға жататын епископтық кешен және каролингтік құрылыс бар, бұл ескерткіштер тіркелген тарихи мүліктер саналады.

Туған қалалар

Теруанн Кенттегі (Оңтүстік Англияда, Ла-Манш бұғазы арқылы) Хэмстритпен қалаластық байланыста.

Әдебиетте

Мэтью Книлдің Римге ағылшын паломнигі туралы романында қала Таруенна деп аталады. Хилари Мантелдің "Волк залы" романындағы басты кейіпкер Томас Кромвель мен Генри VIII арасындағы алғашқы әңгімеде, соғыстың бекерлігі туралы пікір таласы барысында, Генри Кромвельді Францияға жаңа жорық үшін қаржы сұраған парламентте Теруаннаны "ит ұясы" деп атағаны үшін кінәлайды.