Кіріспе

Шотланд либерал-демократ саясаткері

Александр Моррисон "Алистер" Кармайкл (Alexander Morrison "Alistair" Carmichael) (15 шілде 1965 жылы туған) – 2001 жылдан бері Оркни және Шетланд округтері үшін Парламент мүшесі болып қызмет ететін британдық саясаткер. Шотланд либерал-демократтарының мүшесі, қазіргі таңда Либералды демократтардың ішкі істер, Солтүстік Ирландия және әділет мәселелері жөніндегі өкілі. 2012 жылдан 2021 жылға дейін Шотландия либерал-демократтарының жетекшісінің орынбасары болды. Кармайкл 2010 жылдан 2013 жылға дейін Либералды-демократтардың Парламенттегі бас қамшысы болды. 2013 жылдың 7 қазанынан 2015 жылдың 8 мамырына дейін консерваторлар мен либерал-демократтар коалициялық үкіметінде Шотландияның мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды. 2017 жылғы жалпы сайлаудан кейін Том Брейктен лауазымды қабылдап, 2017 жылдан 2020 жылға дейін бас қамшы ретінде екінші мерзімге қайта тағайындалды. 2020 жылдың қаңтарынан тамызына дейін Сыртқы істер және Достастық істері, сондай-ақ Еуропалық Одақтан шығу мәселелері жөніндегі либералды демократтардың өкілі болды. 2020 жылдың 31 тамызында жаңа жетекші Эд Дейви Кармайклды Либералды демократтардың ішкі істер жөніндегі өкілі етіп тағайындады. 57-ші Парламентте (2015–2017 жж.) Либералды демократтарды білдіретін жалғыз шотландтық депутаты болды. Қазіргі Ұлыбритания Парламентіндегі либералды демократтардың ең ұзақ қызмет еткен депутаты.

Ерте өмір

Кармайкл Инер Гебрид аралдарындағы Айлэйдегі таулы шаруалар отбасында дүниеге келді және Порт-Элен бастауыш мектебі мен Айлэй орта мектебінде оқыды. 1984-1989 жылдары Глазго университетінде 2 жыл оқығаннан кейін қонақ үй менеджері болып жұмыс істеді. Ол студенттік өкілдік кеңесінің мүшесі және Либералдық клубтың президенті болды. Соңында ол оқуын ерте тоқтатты. Білім алуын ол 1992 жылы Абердин университетінде жалғастырып, заңгер (LLB) дипломын алды, 1993 жылы адвокаттық куәлігін иеленді. Ол екінші орынды иеленді, 15,1% дауыс жинады, бұл 1983 жылғы көрсеткіштен 9% төмен. 2001 жылғы жалпы сайлауда ол Оркни және Шетланд округінен парламент депутаты болып сайланды, либерал-демократ Джим Уоллестің орнын басты, ол Оркни Шотландия парламенті округіне сайлануды жөн көрді. Кармайкл 41,3% дауыспен жеңіске жетті, бұл 1997 жылғы жалпы сайлаудан 10,7% төмен, ал 3475 дауыспен көпшілік, 1997 жылы Уоллес жеңген 6968 дауыстың шамамен жартысы. Округтың бұрынғы депутаттарының бірі Либералдық партияның лидері Джо Гримонд болды. Кармайкл 2005 жылғы жалпы сайлауда 51,5% дауыс жинап, 6627 дауыспен қайта сайланды. 2007 жылдың шілдесінде Сэр Мензис Кэмпбелл оны Либералды-демократиялық партияның Солтүстік Ирландия және Шотландия жөніндегі өкілі етіп тағайындады, бірақ ол 2008 жылдың наурыз айында Лиссабон шарты бойынша референдумды қолдау үшін отставкаға кетті. 2008 жылдың қазан айында Ник Клегг оны қайтадан осы лауазымға тағайындады. Ол сондай-ақ Марк Оутен отставкаға кеткеннен кейін қысқа мерзімге Либералды-демократиялық партияның ішкі істер жөніндегі өкілі болып қызмет етті. 2009 жылдың маусым айында Кармайкл Макс Скрачманның "Chucking it All: How Downsizing to a Windswept Scottish Island Did Absolutely Nothing to Improve My Life" атты кітабына қарсы сәтті науқан ұйымдастырды. Бұл кітап автордың Манчестерден Оркниге көшіп келген тәжірибесін сықақтап көрсетеді, Кармайкл оны "жаралы және кекшіл" деп сипаттап, аралдардың бірнеше "нақты анықталған" тұрғындарына шабуыл жасады. Кармайклдың баспаға жолдаған шағымдары нәтижесінде кітаптың жарық көруі тоқтатылды. Кармайкл 2010 жылғы жалпы сайлауда 62,0% дауыс жинап, 9928 дауыспен қайта сайланды. 2010 жылдың мамырында Либералды-демократиялық партия мен консерваторлар коалициялық үкіметі құрылғанда Кармайкл Бас қамшының орынбасары және үй шаруашылығын басқарушы болып тағайындалды. 2011 жылы Кармайкл Шотландиялық Либералды-демократиялық партиясының жастар қанаты – Либералдық Жастар Шотландиясының құрметті президенті болып сайланды.

Шотландия либерал-демократтарының жетекшісінің орынбасары және Шотландияның мемлекеттік хатшысы

Кармайкл 2012 жылғы 23 қыркүйекте Брайтон қаласында өткен Либералды демократтардың жылдық конференциясында Джо Свинсоннан Шотландиялық либералды демократтардың орынбасары қызметін қабылдады. 2013 жылғы қазан айында Ник Клег оны Майкл Мурдың орнына Ұлыбритания үкіметінде Шотландия мемлекеттік хатшысы лауазымына тағайындады.

2015 жылғы жалпы сайлау

Кармайкл 2015 жылғы жалпы сайлауда өзінің мандатын сақтап қалды, ол 2010 жылы сайланған 11 депутаттың ішіндегі Шотландиядан сайланған жалғыз Либерал-демократ болды. Ол қайта сайланды, бірақ оның дауыс жинауы 20,6%-ға азайды, ал көпшілігі 9 928-ден 817-ге дейін төмендеді. Кармайкл Либерал-демократтардың Парламентке сайланған сегіз депутатының бірі еді. Ник Клегг партия төрағасы лауазымынан кеткеннен кейін, Алистер Кармайкл Партия президенті Сал Бринтонның де-факто басшылығымен, Аймақтар Палатасында Либерал-демократтарға уақытша жетекшілік етті.

Үгіт-насихат және сайлау өтініші

2015 жылдың 4 сәуірінде жалпы сайлау науқаны кезінде Кармайкл Шотландия кеңсесінен Никола Стерджен туралы француз елшісі Сильви Берманның пікірлері жазылған құпия хаттың таралуына қатысты. Онда Стердженнің жеке сөзінде «Дэвид Кэмеронның премьер-министр болып қалуын қалағандығы», ал бұл оның консервативтік үкіметке ашық түрде қарсылығына қайшы келетіні айтылған. Француз елшісі, француз бас консулы және Стердженнің өзі құпия хаттың дұрыс емес екенін дереу жоққа шығарды. Кармайкл Channel 4 News телеарнасына берген сұхбатында құпия хаттың тарағанын білмейтінін мәлімдеді. Сайлаудан кейін Кармайкл құпия хаттың мазмұнының дұрыс емес екенін мойындады, өтірік айтқанын және бұқаралық ақпарат құралдарына жалған ақпаратты таратуға рұқсат бергенін жаңғыртты. Бұл мәселе Кабинет кеңсесінің жүргізген тергеуінен кейін анықталды, ол Кармайклдың құпия хаттың таралуына қатысқандығын көрсетті. Тергеу барысында телефон тіркелмелерінен Кармайклдың арнайы кеңесшісі Юан Роддин 1 сәуірде, яғни оқиға жарық көргенге екі күн бұрын «Телеграф» газетіне хабарласқандығы анықталды. Кармайкл кешірім сұрап, егер ол үкіметтегі лауазымында болғанда, бұл мәселе «оны отставкаға кете беруге мәжбүр ететінін» мойындады. Оркней және Шетланд округінен келген төрт сайлаушы 2015 жылдың 29 мамырында, жалпы сайлаудан кейін петиция берудің соңғы күні, Кармайклды депутаттық орыннан алу және қосымша сайлау өткізу мақсатымен сайлау петициясын ұсынды. 2015 жылдың 2 маусымында Парламенттік стандарттар комиссары оның әрекеттеріне қатысты, Мінез-құлық кодексінің 10, 14 және 16-баптары бойынша тергеу бастады, бірақ бұл тергеу тоқтатылды, себебі Кармайкл құпия хат туралы ақпаратты Шотландия кеңсесі арқылы алған, депутат ретінде емес. 2015 жылдың 9 желтоқсанында «заңға қарсы әрекет» жасағанының айғақтары жеткіліксіз деп танылды және оған депутаттық мандатын сақтап қалуға рұқсат берілді. 2016 жылдың ақпан айында оның сот шығындарына қатысты өтініші қабылданбады, нәтижесінде ол 150 000 фунт стерлингтен айырылды. Шотландиялық либерал-демократтар партиясының жетекшісі Уилли Ренни оның шығындарына 750 фунт стерлинг көмектесті. Кармайклға Джозеф Роунтри реформалық қорынан сот шығындарына 50 000 фунт стерлинг бөлінді.

Жеке өмір

1987 жылы Кэтрин Джейн Истхемге үйленді. Олардың екі ұлы бар (1997 және 2001 жылдары дүниеге келген) және отбасы Оркнейде тұрады, ол жерде ол жергілікті ветеринар дәрігер болып жұмыс істейді. Ол француз және неміс тілдерін меңгерген. Кармайкл Шотландия шіркеуінің қарттарының бірі.