Кіріспе

бірдей есімді адамдар
шотланд саясаткері

Питер Вишарт (9 наурыз 1962 жылы туған) – Шотландия Ұлттық партиясының (SNP) саясаткері және музыканты. 2001 жылғы жалпы сайлаудан бері Перт және Солтүстік Пертшир округінен (бұрын Солтүстік Тайсайд) Парламент депутаты болып қызмет етеді. Вишарт қазіргі уақытта Парламент палатасындағы SNP көшбасшысының орынбасары және Шотландия істері жөніндегі таңдау комитетінің төрағасы. Бұрын SNP-нің Вестминстердегі Конституция және Мәдениет, спорт жөніндегі өкілі және парламенттік фракция жетекшісі қызметтерін атқарған. Сондай-ақ ол шотландтық кельт рок-топтары Runrig және Big Country тобының бұрынғы клавишшісі. Қазіргі уақытта Шотландия Ұлттық партиясының ең ұзақ қызмет еткен депутаты, ал Алекс Салмондтан кейін барлық уақыттағы екінші ең ұзақ қызмет еткен депутат.

Өмірбаян

1962 жылы Данфермлинде дүниеге келген Уишарт Данфермлиндегі Queen Anne High School және Эдинбургтегі Moray House College-те білім алған. Уишарт Перт қаласында тұрады, оның бір ұлы бар және Пертшир төбелерінде серуендеуді ұнатады. Уишарт - даярланған қоғамдық жұмыскер және жастардың салауатты өмір салтын қолдауды мақсат ететін Fast Forward қайырымдылық қорының директоры болды. Ол Шотландиядағы есірткіге қарсы күрес комитетінің мүшесі және Шотландия қоғамындағы есірткі мәселесін қарастыратын көптеген ұлттық форумдарға қатысты.

Музыка

Уишарт 15 жыл бойы шотландтық Runrig тобының мүшесі болды. Уишарт Клайв Паркермен бірге "Bella" және "Battle Scars" әндерінде "Kingfishers Catch Fire" радиосының Кампала бағдарламасында өнер көрсетті. Пит Уишарттың алғашқы ірі тобы Big Country болды, оған ол 1980 жылдардың басында ағасы Аланмен бірге қосылды. Алғашында ол Big Country тобы Alice Cooper гастроліне сүйемелдеуші топ ретінде шыққан кезде қатысты. Big Country тобының негізгі күші Стюарт Адамсон болды, ол Данфермлинге жақын жерде тұратын. Адамсонның сөзінше, алғашқы Big Country тобы "өте ерекше болғандықтан" Alice Cooper гастролінен қуылған. 1986 жылдың ақпанында Ричард Чернс кеткеннен кейін Уишарт Runrig тобына қосылды. Уишарт Runrig тобының жеті студиялық альбомында, "The Cutter and the Clan" (1987) және соңғы "The Stamping Ground" (2001) альбомдарында орындаушы болды. Ол сондай-ақ Runrig тобының бірнеше концерттік альбомдарында да кездеседі. Уишарттың топтағы қатысуы Chrysalis Records лейблімен келісімге келген және 1980-нің соңы мен 1990-ның басындағы ең табысты коммерциялық кезеңмен сәйкес келді. Уишарт – топтың саяси көзқарасы бар жалғыз мүшесі емес, бұрынғы жетекші әнші Дони Мунро Еңбек партиясының үміткері болды. Уишарт MP4 парламенттік рок тобының негізін қалаушы мүшесі. Басқа мүшелері: Иан Коуси (бас гитара және вокал), Грег Найт МП (барабан) және Кевин Бреннан МП (жетекші гитара және вокал).

Төменгі палата

Ол алғаш рет 2001 жылғы жалпы сайлауда Джон Суиннидің Тайсайд Солтүстік сайлау округін алып, Парламентке сайланды. Вестминстерге келгеннен бері ол SNP-нің бас қамшысы болып қызмет етеді, осы қызметінде SNP және басқа да шағын саяси партиялар үшін комитеттерде жақсы өкілдік сияқты, үкіметтен парламенттік құқықтарды кеңейтуді талап етіп отыр. Ол авторлық құқық мерзімін ұзарту үшін үгіт жүргізді және Барлық партиялық парламенттік Интеллектуалдық меншік тобының төрағасының орынбасары болып табылады. 2003 жылы ол Иракқа басып кіруге парламенттік мақұлдауға қарсы дауыс берді. Вестминстердегі шотланд депутаттарының санының азаюына байланысты, Уишарттың бұрынғы сайлау округі радикалды шекаралық өзгерістер кезінде таратылды. 2005 жылғы жалпы сайлауда ол Перт және Солтүстік Пертширдің жаңа сайлау округінде SNP атынан 1,521 дауыспен консерватор Дуглас Тейлорды жеңіп шықты. Перт және Солтүстік Пертшир сайлау округі Шотландиядағы шекаралық өзгерістерден кейін құрылды және Шығыс және Таулы Пертшир, Перт қаласы және Гоури Карсын қамтиды. Уишарт Шотландия істері жөніндегі таңдау комитетінде отырды. 2010 жылдың қарашасында Уишарт шотланд футбол төрешілері қай клубты жақтайтынын жариялауды ұсынды. 2014 жылдың тамызында Уишарт Алекс Салмондтың Шотландияның тәуелсіздігі жөніндегі теледебатта Алистер Дарлингті жеңетінін сенімді түрде болжады, журналистерге «қырғын Баннокберн қайтажаралуынан да ауыр болады» деді. Салмонд Дарлингтен басқа да мәселелермен қатар, шетелдік шабуыл туралы сұрақтар қойды, ал Дарлинг тәуелсіз Шотландия қандай валюта қолданатыны туралы сұрақ қойды. Сайыпқыры бойынша, көрермендердің көпшілігі Дарлинг дебатта жеңіске жеткенін ойлады және журналистер Салмондтың өнерін сынады. 2015 жылдың қаңтарында Уишарт Лордтар палатасын реформалау туралы пікірталас ұйымдастырды және бастады. Саяси тұрғыдан ол 1911 жылы салынған тарихи және тізімге енгізілген Перт қалалық үйін бұзып, оның орнына ашық алаң салу үшін үгіт жүргізгенімен белгілі. Ол ғимаратты «пайдаланылмаған, сүйілмеген және көбірек ұнатпайтын», «уақыты өткен ғимарат» деп сипаттап, «қалалық алаң бізге келушілерді тартуға, кафелер кварталын дамытуға, ашық ауада іс-шаралар өткізуге және азаматтық және қоғамдық іс-шараларды дұрыс ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әрбір қалаға азаматтық кеңістік қажет, және біз де біздікі болғанын қамтамасыз етуіміз керек» деді. 2015 жылғы жалпы сайлаудан кейін маусым айында ол Шотландия істері жөніндегі таңдау комитетін басқаратыны жарияланды, оның тағайындалуы 19 маусымда ресми түрде жарияланды. 2017 жылғы мерзімінен бұрын өткізілген жалпы сайлауда ол өте аз көпшілікпен орынды сақтап қалды, консерватор Иан Дунканды 21 дауыспен жеңді. Daily Telegraph газеті Уишарттың жеңісін «ұлтшылдар үшін сирек жарқын сәт» деп сипаттады, сайлауда SNP дауысы күрт төмендеп, Одақ партиялары 21 орынға ие болды. 2016 жылы Уишарт Парламентке Вестминстер сарайын туристік орталыққа айналдыру және Парламентті заманауи ғимаратқа көшіру мүмкіндігін ұсынды. 2017 жылдың қыркүйегінде Уишарт сайлаушылар конституциялық өзгерістерге шаршағандықтан, Шотландияның тәуелсіздігі жөнінде екінші референдум өткізуге болмайды деп мәлімдеді, бірақ 2021 жылғы Шотландия парламенті сайлауында SNP жаңа мандат іздеуі керек деді. 2017 жылдың қазанында Уишарт Экономикалық істер институтының конференциясында Ұлыбритания үшін федерализмді Шотландияда «осы әңгіменің бір бөлігі ретінде» қарсы алу керектігін айтты, бірақ федерализм Шотландияны «Англияның бір аймағына тең» деп қарамайтынын атап өтті. 2018 жылдың қаңтарында Уишарт премьер-министр Тереза Мэйден өзінің үкіметі Brexit-ті қалай басқаратынын бірден онға дейін бағалауын сұрағаннан кейін, Парламентте «нөлдік ұпайлар» деген плакатты көрсеткені үшін БАҚ назарына ілікті. Мэй жауап бергеннен кейін Уишарт Палата төрағасы Джон Беркоудан бұл әрекеті үшін ескерту алды. 2018 жылдың ақпанында ол SNP 2016 жылғы Еуропалық Одаққа мүшелік туралы референдумда «жоқ» деп дауыс берген шотланд сайлаушыларын бөліп-жару қаупі бар екенін ескертті. The National газетінде ол партиясы Шотландия Еуропалық Одақтан шығатынының шындығына «көз жеткізуі» керек екенін жазды және Шотландияның тәуелсіздігінің баламалы көзқарасын ұсынды, ол Еуропалық Одаққа «кезең-кезеңмен» қайта кіруді білдіреді: «ЕЭА, содан кейін ЕАСТ, содан кейін толық Еуропалық Одаққа мүшелік», соңғы қадам – Еуропалық Одаққа қайта қосылу тәуелсіз Шотландия Парламентінің «толық келісімімен» ғана жасалуы керек екенін атап өтті. Ақпан айының соңында ол Ангус Робертсонның отставкасынан кейін 2018 жылғы Шотландияның орынбасар басшылығы сайлауына қатыспауға шешім қабылдады. Уишарт Шотландия Ұлттық партиясының орынбасар басшылығына сайлауға қатысу үшін «жеткілікті қолдауы» жоқ екенін мәлімдеді. 2024 жылдың наурыз айында ол Хумза Юсафтың сайлау стратегиясын сынап, келесі жалпы сайлауда ешқандай «консерваторларсыздық риторикасын» қолданбайтынын айтты.