Кіріспе

1996 жылы Мэри Харронның өмірбаяндық драмалық фильмі, Кори Архангелдің 2002 жылғы инсталляциялық өнер туындысы. «Мен Энди Уорхолды атып өлтірдім» – суретші Энди Уорхол мен Валери Солананың өмірі мен қарым-қатынасы туралы 1996 жылы түсірілген өмірбаяндық драмалық фильм. Бұл фильм канадалық режиссер Мэри Харронның толық метражды фильм режиссерлігіндегі дебюті болды. Фильмде Лили Тейлор Валери рөлінде, Джаред Харрис Энди Уорхол рөлінде, ал Марта Плимптон Валеридің досы Стиви рөлінде ойнайды. Стивен Дорф Уорхолдың супержұлдызы Кенди Дарлинг рөлін сомдайды. The Velvet Underground тобының мүшесі Джон Кейл бұрынғы топтасы Лу Ридтің қарсылығына қарамастан фильмге музыка жазды. Yo La Tengo тобы сол топты еске түсіретін анонимді топтың рөлін ойнайды. Фильм 1996 жылғы Канн кинофестивалінің «Un Certain Regard» бөлімінде көрсетілді. Тедди сыйлығының 30 жылдығына арналған мерекелік шара аясында фильм 2016 жылдың ақпан айында 66-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілуге іріктелді.

Сюжет

Фильм 1968 жылы The Factory-дегі атыс болғаннан кейін, содан кейін Валери Соланастың Энди Уорхолды атып өлтіргені үшін қамауда ұсталғанынан кейін ашылады. Фильмде Валеридің Нью-Йоркте секс-қызметкер ретінде өмір сүрген кезінің, содан кейін қиын балалық шағының, содан кейін колледжде психологияны оқып, жетістіктерге жеткенінің флешбэктері қолданылады. Мұнда Валерия өзінің лесбиянка екенін, жазуға қабілетті екенін және әлемге ерекше көзқараспен қарайтынын біледі. Бұл оны Нью-Йоркке және оның орталық жер асты әлеміне әкеледі. Стиви арқылы ол Кенди Дарлингпен танысады, ол оны Уорхолмен таныстырады. Валери сонымен қатар "Олимпиа Пресс" баспасының баспашысы Морис Жиродиаспен танысады. Валерия Уорхолды "Жылыңды көтер" пьесасын шығаруды сұраса, Жиродиас оны порнографиялық роман жазуға шақырады. Топ оның қолжазбасын ұрлап, жоғалғанын айтып өтірік айтады. Ол Жиродиаспен келісімшартқа қол қойғаннан кейін, оның ұсынысы жомарт емес және оның мүддесіне жатпайтынына күмәнданады. Ол осы келісімшартқа қол қойғандарына өкінді. Осы кезде оның көбейіп бара жатқан бұзылуы оны Уорхол мен Жиродиас оны басқарып отыр деп сендіреді. Фильм Соланастың Уорхолды өлтіруге әрекеттенуімен аяқталады. Уорхол Валери тағы да соққы беріп, атыс салдарынан толық айығуға шамасы келмейтінін ойлап қорқады. SCUM манифесті феминисттік классикаға айналады.

Өмірбаян

Бастапқыда BBC деректі фильмі ретінде жоспарланған фильмді Мэри Харрон режиссерлік етті, ол сонымен қатар сценарийді Дэниел Минаханмен бірге жазды. Шығыс Мичиган университетінің өнер және ғылым факультетінің деканы доктор Дана Хеллер фильмде Соланас пен Уорхол арасындағы қақтығыстың гендерлік саясаттан гөрі, баспа мәдениетінің құлдырауынан туындағанын, ал Уорхол мен поп-арт қозғалысының жаңа, жазба емес медианың өркендеуімен байланысты екенін айтады. Соланас өзінің жазуы мен оқ ату арасында ешқандай байланыс болмауын қалағандықтан, бұл қақтығыс әйелдер саясатының нәтижесі емес. Сценарийде Харрон мен Минахан Соланасты "ескі жазу машинасымен күресіп жатқандай" деп сипаттайды, ал фильмде ол жиі теріп отырады, оған Уорхол және басқа да Factory тұрақтылары қысым көрсетеді. Соланастың жазулары Уорхол қолдаған жаңа көбейту технологияларына қарсы қойылады. Соланас пен Уорхолді білген көптеген адамдар оқ атуды түсіндіруге тырысты. 1973 жылы Уорхолдың фильмін зерттеген Стивен Кох былай деді: "Валери тәуелділікке түсуден қорқады: SCUM манифесті осы туралы, қажеттілік сезімінен бұрынғы абсолютті қорқыныш. Уорхол сияқты, Соланас та автономия туралы түсінікке құмар, бірақ ол осы құмарлықты Уорхолдың әйгілі салқындығына емес, үлкен ынтамен ойнады".

Қабылдау

Фильмді шолу агрегаторы Rotten Tomatoes киносыншылардың 77%-ы фильм туралы жағымды пікір білдіргенін хабарлады. Metacritic-те 20 сыншының бағасы бойынша 75/100 ұпай жинап, "көбінесе жағымды пікірлер" деген баға алды.

Үй медиасы

Мен Энди Уорхолды атып өлтірдім 2001 жылдың 23 қаңтарында 1-ші аймақ DVD форматында жарық көрді.