Кіріспе

Latter Day Saint шіркеуінің әкімшілік бірлігі
Стак – Latter Day Saint қозғалысының белгілі бір тармақтарындағы бірнеше қауымдардан құралған әкімшілік бірлік. "Стак" атауы Ишая кітабынан келген: "Шатырыңды кеңейт, тұрғыныңдың қоршауларын соз, аяма, бауларыңды ұзарт, тіректеріңді нығайт" (Ишая 54:2). Стак кейде Сион тірегі деп те аталады.

Тарих

1834 жылғы 17 ақпанда Огайо штатындағы Киртлендте шіркеудің бас кеңсесінде Жозеф Смит президент ретінде алғашқы соңғы күндердің қасиеттілерінің қадамы құрылды. Екінші қадам сол жылдың 3 шілдесінде Миссури штатының Клей округінде құрылды, оның президенті Дэвид Уитмер болды. Миссури қадамы 1836 жылы Миссури штатының Фар-Уэст қаласына көшірілді, ал Киртленд қадамы 1838 жылы таратылды. 1838 жылы Адам-онди-Ахман қаласында қадам құрылды, бірақ сол жылы мормон соғысының оқиғаларына байланысты тоқтатылды. 1839 жылы шіркеудің орталық қадамы Иллинойс штатының Науву қаласында құрылды, оның президенті Уильям Маркс болды. 1840 жылы Науву маңындағы аймақта қосымша қадамдар құрылды. 1844 жылы Жозеф Смит қайтыс болғаннан кейін, соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысында жарылыс болды. 1846 жылы барлық қолданыстағы қадамдар, Науву қадамы да, соңғы күндердің қасиеттілерінің көпшілігі Тұздық аңғарына көшіп кеткендіктен таратылды.

Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі

Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) – Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының ең ірі деноминациясы. Джозеф Смит қайтыс болғаннан кейін Бригам Янг шіркеудің басшылығын өз мойнына алып, оның мүшелерін Тұзды көл аңғарына жетектеді. Сол жерде құрылған алғашқы діңгек – Солт-Лейк діңгегі, ол 1847 жылдың 3 қазанында құрылды, оның президенті Джон Смит болды. 1877 жылы Янг қайтыс болған кезде, барлығы шамамен 250 қауым бар 20 діңгек жұмыс істеді. Жаңа діңгектер, егер ағымдағы діңгектердегі немесе аудандардағы қауымдар оларды қолдауға жеткілікті деңгейде өссе, құрылады. Аудандық бөлімшелер діңгектерге дейін көтерілуі мүмкін, содан кейін оларды миссия президенті басқармайды. Жаңа діңгектер жиі қолданыстағы діңгектерді бөлу арқылы (немесе екі қолданыстағы діңгектерден үш діңгек құру арқылы және т.б.) құрылады. Жергілікті қауымдардың саны мен мөлшерімен қатар, жаңа діңгек құру үшін Мәліксадық рухының жеткілікті саны қажет. Кейде басшылықтың жетіспеуі жаңа діңгектер құруға кедергі келтіреді және діңгектегі қауымдардың саны қалыптыдан әлдеқайда көп болуы мүмкін. Діңгек қамтитын географиялық аумақ мүшелердің тығыздығына байланысты елдер мен аймақтар бойынша өзгереді. Юта штатында бір діңгек бірнеше шаршы шақырым аумақты қамтуы мүмкін. Ал әлемнің басқа бөлігіндегі діңгекке жеткілікті мүшелер санына жету үшін мыңдаған шаршы шақырым қажет болуы мүмкін. 2012 жылдың желтоқсан айында Джеффри Р. Холланд Сьерра-Леонедегі Фритаун қаласында 3000-шы діңгекті ұйымдастырды. 2015 жылдың соңында LDS шіркеуінде 3174 діңгек болды. 2019 жылдың 31 желтоқсанына қарай LDS шіркеуі 3437 діңгек туралы хабарлады.

Қазылар алқасының қызметкерлері

Қазық басшысы қазықтың төрағасы деп аталады. Төрағаға екі кеңесші көмек көрсетеді, ал үшеуі бірге қазық президенттігін құрайды. Қазық президенттігіне өз кезегінде он екі мүшеден тұратын қазық жоғары кеңесі көмек көрсетеді. Қазық президенттігі мен қазық жоғары кеңесінің мүшелері жоғары рухтық дәрежеге ие. Қазық президенттігі мен жоғары кеңес қазықтың әкімшілік және сот істерін жүргізеді. Қазық президенттігінің үш мүшесіне «президент» деген құрметті атақ беріледі. Егер қазық құруға жеткілікті қауым болмаса, қауымдарды бақылау үшін аудан құрылады. Ауданның төрағасы аудан президенті деп аталады. Аудан президентінің кеңесшілері болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін, бұл ауданның мүшелерінің санына байланысты. Аудан кеңесіне он екіге дейін адамнан тұратын аудан кеңесі де құрылуы мүмкін. Қазықтағы президенттік атқаратын міндеттер ауданда президенттік пен миссия президенттігі арасында бөліседі. Президенттік пен жоғары кеңестен басқа, қазықтың әртүрлі көмекші ұйымдарының жұмысын қадағалау үшін қазық көмекші басшылары шақырылады. Қазық көмекшілері палата деңгейіндегі көмекшілерге сәйкес келеді және Қазық Әйелдер Қоғамын (Шіркеудің әйелдер ұйымы), Қазық Бастауышын (12 жасқа дейінгі балалар үшін), Қазық Жас Ұлдар және Жас Қыздар Ұйымдарын (12-ден 18 жасқа дейінгі жастар үшін) және Қазық Құдай күні мектебін қамтиды. Әдетте, қазық деңгейіндегі көмекші басшылық президенттікке (президент пен екі кеңесшіден тұрады), хатшыға және ұйым ішінде нақты міндеттері бар қосымша көмекшілерге немесе кеңес мүшелеріне ие болады. Қазық көмекші басшылары палата деңгейіндегі көмекші басшыларға бақылау, кеңес береді және қазық ауқымды іс-шараларды ұйымдастырады. Басқа да қазық мамандары іс-шараларды ұйымдастыруға шақырылуы мүмкін – әдетте спорттық немесе драмалық бағдарламалар – олар қазыққа қол жетімді адамдардың көп санына қолайлы және палатаның өздігінен жүзеге асыруы қиын болуы мүмкін. Қазық көмекші басшылары, әсіресе Жас Ұлдар мен Жас Қыздар ұйымдарында, сондай-ақ аймақтағы басқа қазықтармен де іс-шараларды үйлестіре алады. Бұл әсіресе жастар билерінде және кейде жастар конференцияларында жиі кездеседі. Барлық қазық басшылары жалақысыз қызмет ететін мүшелер. Бүгінде қазық президенттері әдетте жетіден он бір жылға дейін қызмет етеді. Бұрынғыда лауазымның ұзақтығы әртүрлі болған, кейбіреулері ондаған жылдар бойы қызмет еткен.

Қалам конференциясы

Әр діңгек жылына екі рет Он Екі Елшілер Кворумының Президенті басшылығымен діңгек конференциясын өткізеді. Егер конференцияға жалпы билік немесе аймақтық жетпіс тағайындалмаса, діңгек президенті осы конференцияларға төрағалық етеді. Діңгек президенті конференцияны ұйымдастыруға жауапты, немесе жалпы биліктің немесе аймақтық жетпістің басшылығымен оған көмектеседі. Конференциялар діңгек істерін жүргізу үшін (негізінен діңгек қызметкерлерін тағайындау және қолдау) және діңгек президентінен кеңес пен нұсқау тарату үшін қолданылады. Діңгек конференциясында сөйлейтіндерге, әдетте, діңгек президентігінің үш мүшесі және діңгек президентігі шақыратын діңгек мүшелері кіреді, олар тағайындалған тақырыптар бойынша сөз сөйлейді. Жалпы билік немесе аймақтық жетпіс төрағалық еткенде, ол баяндамашы болып табылады. Жалпы сессия (діңгек мүшелерінің барлығы үшін) әдетте жексенбі күні өткізіледі. Бұл жалпы сессия мүмкіндігі болса, жергілікті шатырда өткізілуі мүмкін. Егер жалпы сессия діңгек орталығында өткізілсе, діңгек мүшелерінің барлығына орналасу үшін ол бөлімдер бойынша бірнеше сессияға бөлінуі мүмкін. Барлық ересек мүшелерге арналған сессия әдетте алдыңғы сенбі күні кешке өтеді. Діңгек конференциясымен бірге діни қызметкерлердің басшылығы сессиясы да өткізіледі. Кейбір діңгектер географиялық тұрғыдан үлкен болғандықтан, алыс аудандарда тұратын адамдарды орналастыру үшін діңгек конференциясының бірнеше сессиясы әртүрлі жерлерде өткізілуі мүмкін. Көп орынды діңгек конференциясы қазіргі діңгек конференциясы құрылымында жиі кездеседі. Діңгектердің саны арта берген сайын, жалпы билік органдарының діңгек конференциясына тіпті жартылай тұрақты түрде де келуі қиын болды. Осы жағдайға қарсы әрекет ету үшін аймақтық және өңірлік конференциялар ұйымдастырылды. Қауымда белгілі бір формат қалыптасты, онда діңгектердің топтарына Солт-Лейк қаласынан спутниктік хабарды қабылдау үшін міндеттелді. Конференция орталығындағы студияны пайдалана отырып, жалпы билік органдары әр діңгекке арналған үндеулер жасайды. Әр діңгек өз жырларын, дұғаларын оқып, эфир басталар алдында өз ісін жүргізеді. Бұл форматтың тағы бір артықшылығы – географиялық тұрғыдан үлкен діңгектерде діңгек конференциясын бірнеше жерде өткізу оңай.

Қалам орталығы

Әрбір облыстағы үйлердің бірі облыс орталығы болып тағайындалады. Бұл ғимарат әдетте облыстағы ең үлкен үй болып табылады, бірақ облыстар аумағы жағынан үлкен болса, облыс орталығы облыс шегінде орталықта орналасқандықтан таңдалуы мүмкін. Облыс орталығында облыстың функциялары, мысалы, облыс конференциялары, облыс жиналыстары және облыс іс-шаралары өткізіледі. Облыс орталығында облыстық істерді жүргізу үшін кеңселер болады. 19 ғасырдың ортасы мен соңы және 20 ғасырдың басында, ЛДС-тің көп халқы бар аймақтарда, облыстық үйлер қазір облыс орталықтарында орындалатын көптеген ірі шаралар үшін пайдаланылды, ал облыстық кеңселер облыстық үй деп аталатын жерде орналасқан. Азаматтары аз және облыстық үйі жоқ аймақтарда, облыстық үй жиналыстар мен кеңселер үшін қазіргі заманғы облыс орталығы сияқты пайдаланылды.

Аудандар

Ғибадатханалық аудан – филиалдар деп аталатын бірнеше қауымдардан құралған географиялық-әкімшілік бірлік. Аудан – шіркеу миссиясының бөлімшесі және көп жағынан шіркеу қадамына (бағанасына) ұқсас. Аудан басшысы – миссия президенті, ол жергілікті аудан президентін өзінің өкілі ретінде тағайындайды. Аудан президенті өзіне көмекші ретінде екі ер адамды таңдауға құқылы; осы үш адам бірге аудан президенттігін құрайды.

Мәсіхтің қауымы

Мәсіхтің қауымы (бұрынғы Иисус Христің соңғы күндерінің қалпына келтірілген шіркеуі) әкімшілік бірлік ретінде "қазық" деген атауды жойды. Қазір шіркеу "миссия орталықтарына" ұйымдастырылған.

Стренгиттер

Тарихи тұрғыдан алғанда, Стрейнгиттер Висконсин штатындағы Ворри, Огайо штатындағы Киртленд және Мичиган штатындағы Бивер аралындағы қауымдастықтарды ұстаған, бірақ бүгінде шіркеудің Ворридегі бір ғана қауымдастығы бар.