Кіріспе
Лагенорхинкс – мұхит дельфиндерінің туысы, қазіргі уақытта алты тірі түрі бар. Дегенмен, молекулалық деректер тұқымның полифилетикалық екенін және бірнеше түрдің басқа туыстарға көшірілуі мүмкін екенін көрсетеді. Сонымен қатар, жойылған Lagenorhynchus harmatuki түрі де осы туысқа жатады.
Lagenorhynchus is a genus of oceanic dolphins in the infraorder Cetacea, presently containing six extant species. However, there is consistent molecular evidence that the genus is polyphyletic and several of the species are likely to be moved to other genera. In addition, the extinct species Lagenorhynchus harmatuki is also classified in this genus.
Этимология
Лагенорхинх деген атау грек тіліндегі лагенос – "бөтелке" және ринхус – "мүңкіш" дегенді білдіреді. Шындығында, "бөтелке мүңкіш" осы туыстың ерекшелігі болып табылады. Дегенмен, көбінесе "батыл мүңкіш" деп аталатын дельфиндер Tursiops туысына жатады.
Таксономия
Лагенорхинкс тұқымдасының полифилетикалық екендігіне куә болатын филогенетикалық молекулалық дәлелдер бар, себебі қазіргі таңда онда бір-біріне жақын туыс емес бірнеше түр кездеседі. Аққұйрықты және Атлантикалық аққұйрықты дельфиндер Delphinidae отбасы ішінде филогенетикалық тұрғыдан оқшауланған, онда олар касаткамен (Orcininae қосалқы туысы) бірге отбасының алғашқы мүшелері деп саналады. Лагенорхинкс тұқымдасының қалған төрт түрі – Тынық мұхитының ақжақты дельфині, Пил дельфині, сағат тәрізді дельфин және қараңғы дельфин – молекулалық филогенезді зерттеулерде тұрақты түрде Lissodelphininae қосалқы туысына жатқызылады. Бұл сигналды порпоизалар (Phocoenidae) және пигмей сперма киттері (Kogiidae) да пайдаланады, бірақ басқа дельфиндерде кездеспейді. мәліметтері бойынша, Пил дельфині және басқа Cephalorhynchus түрлері «үскірік» тартпайтын жалғыз дельфиндер болып табылады; демек, сағат тәрізді дельфин үшін де осы жағдай орынды болуы мүмкін. Пил дельфині бірнеше Cephalorhynchus түрлерімен бірге кеуде қанатының (қолтық) артында ерекше ақ белгіге ие. Мелонбас киті алғаш рет Лагенорхинкс тұқымдасына жатқызылған, бірақ кейіннен жеке Peponocephala тұқымдасына көшірілген.