Кіріспе
Темискаминг Шорс – Канаданың Онтарио провинциясының солтүстік-шығысындағы Темискаминг округіндегі қала. Ол 2004 жылы Нью-Лискеард қаласының, Хейлибери қаласының және Даймонд ауданының бірігуі нәтижесінде құрылған. Канаданың 2021 жылғы халық санағы бойынша қаланың жалпы халқы 9 634 адамды құрайды. Хейлибериде 4 543 адам, ал Даймондта 1 181 адам тұрады.
География
Темискаминг жағалаулары Клей белдеуінің оңтүстік жиегінде, Квебек шекарасына жақын, Тимискаминг көлінің Уаби шығанағының жағасында орналасқан. Харрис муниципалитеті қаланы Онтарио және Квебек шекарасынан бөліп тұрады. Шекараның Квебек жағындағы ең жақын қала – Нотр-Дам-дю-Норд. Қала Тимискаминг грабенінде, Оттава-Боннеше грабенің кішігірім тармағында орналасқан. Хэйлибери маңында "Ібіліс тасы" деп аталатын үлкен тіктеулік бар.
Қауымдастықтар
Қалаға Нью-Лискеард, Хейлибери, Даймонд және Солтүстік Кобальт елді мекендері кіреді.
Тарих
Оттава өзені, Тимискаминг көліне құйылып, одан шығатын, ежелгі заманнан бері, оның ішінде жергілікті халықтар да көп пайдаланған жол болды. Сонымен қатар, ол Темискаминг аймағына алғашқы кіру нүктесі болды. Темискаминг бекінісі 1695 жылы француз саяхатшыларымен салынды. 1794 жылы Гудзон шығанағы компаниясының Джордж Гладман солтүстікке қарай Абитиби көлінде Абитиби үйін құрды. 1886 жылы Александр Х. Тельфер Тимискаминг көліне сапар жасап, Темискаминг қоныстандырушылар қауымдастығына есеп берді. Осы кезде Тимискаминг көлінің Квебек жағында да қоныстану басталды, ал аймақтағы негізгі көлік құралы – бу кемелері жаңа қоныстандырушыларды аймаққа жеткізіп келді. Көбірек елді мекендер құрылғанға дейін Тимискаминг көлінің солтүстігіндегі Квебек-Онтарио шекарасын дәл анықтау қажет болды. Квебек және Онтарио бұрын жасаған зерттеулер шекаралық дауға әкелді, сондықтан Канада үкіметі 1890 жылы мәселені шешу үшін зерттеу тобын жіберді. Уильям Огилви экспедицияны жетекшілік етті, ол бұрын Канада – Аляска шекарасын дәл өлшеу арқылы көзге түскен еді. Маттава маңындағы белгі астрономиялық әдістерді пайдаланып Тимискаминг көлінің солтүстігіндегі дәл белгіні орнату үшін қолданылды. Тимискаминг көлінің басынан олар солтүстікке қарай Джеймс шығанағына қарай жылжыды, жұлдыздардың транзитінен алынған геодезиялық деректерді пайдаланып провинциялық шекараның нақты орналасқан жерін белгілі бір аралықта анықтады. Огилвидің күнделігі осы аймақтағы жағдайды және ол кездескен алғашқы қоныстандырушыларды сипаттайды. Оның осы экспедиция туралы баяндамасында экспедицияның егжей-тегжейлі сипаттамасы келтірілген. Уильям Мюррей (1840–1906) және Ирвин Хирд (1871–1956) 1891 жылы келген Нью-Лискеард аймағына алғашқы еуропалық қоныстандырушылар болды. Кейінірек, бірнеше жылдан кейін, жерді ресми түрде орналастыруды бақылау үшін Корольдік жерлер агенті Джон Армстронг аймаққа жіберілді. Қоныстандырушылар Кіші Клейбельд аймағындағы құнарлы топырақты пайдаланып, өркендеген ауыл шаруашылығы орталығын құрды. Жаңа Лискеард қаласы Даймондқа қоныстандырушылар келе бастағаннан кейін көп ұзамай құрылды, ал екі қала 1903 және 1901 жылдары біріктірілді. Джон Армстронг Нью-Лискеардтың бірінші мэрі болды. Оның ұрпақтары әлі күнге дейін сол жерде тұрады. Нью-Лискеард Англияның Корнуолл қаласындағы Лискеардтың құрметіне аталған. Хейлибери 1889 жылы Чарльз Кобольд Фарр құрған, ол жаңадан құрылған қалаға өзінің бұрынғы ағылшын мектебінің атымен – Хейлибери және Императорлық қызмет колледжі деп атады. 1901 жылы Даймонд қалашығы құрылды, ал екі жылдан кейін 1903 жылы Нью-Лискеард қаласы құрылды, оның бірінші мэрі Джон Армстронг болды. Хейлибери 1904 жылы ресми түрде қала ретінде тіркелді. Фарр аймақта қоныстануды ынталандырды, аймаққа жаңа қоныстандырушыларды тарту үшін "Темскаминг көлі ауданы" атты өзінің жарнамалық брошурасын жазды. Қоныстандырушыларға ең жақсы ауыл шаруашылығы жерлері ретінде сатылатын Хейлибериде 1900 жылдардың басында Темискаминг және Солтүстік Онтарио темір жолының келуіне дейін және 1903 жылы көршілес Кобальтта үлкен күміс кен орындарының ашылуына дейін азаматтардың саны аз болды. Кобальт күміс азабы кезінде Хейлибери көптеген кеншілердің және ең танымал, көптеген кен иелері мен басқарушыларының қажеттіліктерін қамтамасыз ететін "жатақханалар қауымдастығына" айналды. Бұл кен орындарының басшылары мен иелері қазіргі Лейкшор жолындағы жағалау бойында орналасқан, "Миллионерлер қатары" деп аталған, әсем үйлер қатарының салынуына жауапты болды, олардың көптеген үйлері бүгінге дейін сақталған. 1909 жылы Хейлибери хоккей клубы NHA-да өзінің алғашқы және жалғыз маусымын өткізді. Клубты келесі маусымда Монреальдің Club Antique Canadien сатып алды және Монреаль Канадиендеріне айналдырды. 1912 жылы Хейлибери Темискаминг аймағының сот орыны болып тағайындалды, бұл атау осы күнге дейін сақталған. 1971 жылы Хейлибери қаласы көршілес Солтүстік Кобальт қауымдастығын қосып алды. 1922 жылы осы аймақта болған ең үлкен апаттың бірі – Ұлы өрт осы аймақты зардап шекті. Хейлибери ең көп зақымданды, қаланың шамамен тоқсан пайызы қирады, тек Миллионерлер қатары мен басқа бірнеше аудандар ғана сақталды. Өрт болған күні қатты жел соққандықтан, өртенген жердің бір бөлігіне жанар-жағар майлы газдар тарады. Өрт салдарынан шамамен 3500 адам баспанасыз қалды. Торонто көлік комиссиясы (TTC), ауласында көптеген зейнеткерлікке шыққан көше вагондары бар, қайта құру кезінде үй ретінде қызмет ету үшін көптеген ескі автомобиль корпустарын жіберді. Кейбір автомобильдер жылдар бойы сақталды, ал біреуі жақында қалпына келтіріліп, Хейлиберидегі мұражайда қойылды. Сонымен қатар, аймақ 1935 жылғы Тимискаминг жер сілкінісінен зардап шекті, оның ошағы Квебектегі Лак Кипавада орналасқан, ол Хейлибери/Нью-Лискеард аймағы мен Норт-Бей арасында шамамен ортасында болды. 1971 жылы Баке қалалық муниципалитеті (Солтүстік Кобальтты қамтитын) Хейлиберимен біріктірілді. Ауыл шаруашылығына берілгендік Темскаминг Шорларының Солтүстік Онтариодағы көптеген кен және орман шаруашылығына тәуелді шағын қалаларға тән өркендеу мен құлдырау циклынан қашып құтылуына мүмкіндік берді. Темскаминг Шорлары зейнеткерлікке шығу және демалыс орнына да айналды, бұрынғы Хейлибери қаласындағы Bayport Village сияқты шағын зейнеткерлік қауымдастықтары құрылды. Аймақтың кәсіпкері Питер Грант салған, қазір тоқтатылған Grant Forest Products компаниясының үй-офисі болып табылатын Хейлиберидегі ғимарат 2010 жылы Грант оны жылжымайтын мүлік нарығына 25 миллион долларлық сұраныспен қойғанда Канададағы ең үлкен үй ретінде жарнамаланды. 2013 жылы Темскаминг Шорлары "Skating to New York" фильмінің түсірілімдеріне негізгі орын болды.
Құрастыру мәселелері
Бастапқыда, ескі муниципалдық кеңсе ғимараттарының ешқайсысы біріккен қаланың кеңейтілген муниципалдық қызметкерлерін қабылдауға жеткіліксіз болғандықтан, барлығы үш ғимарат та әртүрлі қалалық департаменттерді орналастыру үшін қолданылды. 2007 жылы Хейлиберидегі Фарр драйвінде жаңа қалалық әкімшілік ғимараты салынысы аяқталды.
Көлік
11 және 65 тас жолдары қаладан өтеді. Хейлибери мен Нью-Лискард қалалары арқылы өтетін негізгі магистральдық жол бұрын 11B тас жолының қалалық бағыты ретінде де белгіленген болатын. Темискаминг Шорс және Кобальт бірлесіп шағын қоғамдық көлік жүйесін пайдаланады – Tri Town Transit. Онтарио Нортленд автобус қызметі Димонд және Хейлибериде белгілі бір уақытта тоқтайды.
Кішігірім сауда
Қала шамамен 32 500 тұрғыны бар аймақтың экономикалық және қызмет көрсету орталығы болып табылады, олар төңіректегі шағын елді мекендерден келген. Кәсіби қызметтер мен ірі сауда орындары аймақтық клиенттерге, соның ішінде Онтарио және Квебек провинцияларынан қызмет көрсету үшін қала аумағында ашыла беруде. Қаланың жалғыз жабық сауда орталығы – Тимискаминг сквері, Даймонд ауданында, 65 тас жолының 883303 нөмірінде (47.51 N, 79.67 W) орналасқан. Plaza REIT компаниясына тиесілі, ол 1977 жылы ашылды және Food Basics дүкенімен бекітілген 21 дүкенді қамтиды. Сауда орталығының жалпы ауданы 164 142 шаршы фут (15 249 м²) құрайды. 1980-ші жылдардағы оның танымалдылығы Хейлибери және, аздау дәрежеде, Нью-Лискард қалаларының орталықтағы бизнесінің төмендеуіне әсер етті. Содан бері жақын жерде ірі Walmart және Canadian Tire дүкендері салынды, бұл сауда орталығының бизнесінің азаюына себеп болды. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, сауда орталығында Food Basics, Dollarama, Giant Tiger, Pet Valu, TD Canada Trust, DriveTest және Pop's Cannabis дүкендері мен қызметтері ғана қалды. Сауда орталығының көптеген клиенттері Квебек провинциясынан, ол 65 тас жолы арқылы жақын жерде орналасқан. Жексенбі күнгі сауда талқылауы кезінде бұл сауда орталығы жергілікті өкілдің заң жобасын қолдауының басты себептерінің бірі ретінде айтылды.
Колледждер
Темискаминг-Шорс қаласындағы Хейлибериде ағылшын тіліндегі Солтүстік колледждің Хейлибери кампусы орналасқан. Хейлибери кампусы Солтүстік колледждің ветеринариялық технология бағдарламаларына орталық, оның ішінде жабайы жануарларды оңалту және үй жануарларын физикалық оңалту саласындағы Канадада алғашқы болып ашылған жоғары дипломдық бағдарламалар бар.
Радио
99.7 FM – CBON 2, Première Chaîne
102.3 FM – CBCY, CBC Radio One
103.1 FM – CJBB, кантри (жақын жердегі Энглехарт, Онтарио қаласынан)
104.5 FM – CJTT, ересектерге арналған заманауи музыка
102.3 FM – CBCY, CBC Radio One
103.1 FM – CJBB, country (from nearby Englehart, Ontario)
104.5 FM – CJTT, adult contemporary
Газеттер
Апта сайынғы қоғамдық газеттерге The Temiskaming Speaker, Le Reflet және The Temiskaming Speaker Weekender, сондай-ақ екі аптада бір шығатын The Voice of the Shores жатады.