Кіріспе

Азиялық опцион (немесе орташа құн опциясы) – опцион шартының ерекше түрі. Азиялық опциондарда төлем мөлшері белгілі бір уақыт аралығындағы негізгі активтің орташа бағасымен анықталады. Бұл, әдеттегі еуропалық және американдық опциондардан өзгеше, онда опцион шартының төлемі негізгі құралдың жүзеге асырылған кездегі бағасына байланысты болады; Азиялық опциондар экзотикалық опциондардың негізгі түрлерінің бірі болып табылады. Азиялық опциялардың екі түрі бар: орташа баға опциясы (белгілі страйкпен), онда страйк бағасы алдын ала анықталады және төлемді есептеу үшін негізгі активтің орташа бағасы қолданылады; және орташа страйк опциясы (өзгермелі страйкпен), онда негізгі активтің орташа бағасы мерзімі ішінде страйк бағасы болып табылады. Азиялық опциялардың бір артықшылығы – олар негізгі құралдың мерзімі біткенде нарықтық манипуляциялар қаупін азайтады. Азиялық опциялардың тағы бір артықшылығы – еуропалық немесе американдық опциялармен салыстырғандағы олардың құны. Орташалау мүмкіндігінің арқасында Азиялық опциялар опцияға тән құбылмалылықты төмендетеді; сондықтан Азиялық опциялар көбінесе еуропалық немесе американдық опциялардан арзан болады. Бұл, қаржылық есеп стандарты жөніндегі кеңестің қайта қарастырылған №123 нұсқауында корпорациялардың қызметкерлерге берілген акциялар опцияларын шығынға жатқызуын талап еткен компаниялар үшін тиімді.

Этимология

1980 жылдары Марк Стэндиш Лондондағы Bankers Trust компаниясында белгілі бір кіріс туындылары және меншіктік арбитраж саудасымен айналысты. Дэвид Спаутон 1984 жылдан бастап Bankers Trust компаниясында қаржы нарықтарында жүйелік талдаушы болып жұмыс істеді, сол кезде Англия Банкі алғаш рет Лондон нарығында валюталық опциялар жасауға банктерге лицензия берген болатын. 1987 жылы Стэндиш және Спаутон Токиода қызметтік сапарда болғанда, «жар мұнайдың орташа бағасына байланысты опцияларды бағалау үшін алғашқы коммерциялық есептеу формуласын жасады». Олар бұл экзотикалық опцияны Азиялық опция деп атады, себебі олар Азияда болған еді.

Азиялық опциялардың бағасы

Азиялық опциондарды Монте-Карло әдістерімен бағалау мәселесі Kemna және Vorst еңбегінде талқыланады. Опцион бағасын белгілеудегі жол интегралы тәсілінде геометриялық орташа үшін Фейнман мен Клейнерттің тиімді классикалық потенциалы арқылы мәселені шешуге болады. Роджерс пен Ши бағалау мәселесін ПДЭ тәсілімен шешеді. Азия стиліндегі опциондарды бағалауда Variance Gamma моделін тиімді пайдалануға болады. Содан кейін, Bondesson қатарының көмегімен Variance Gamma процесін жасау, Азия опциондарының бағасын есептеу жылдамдығын арттырады. Секундылық диффузиялар және стохастикалық өзгергіштік модельдерінде геометриялық Азия опциондарының бағалау мәселесін де шешуге болады. Леви модельдеріндегі арифметикалық Азия опциясы үшін сандық әдістерді қолдануға болады.

Геометриялық орташалаумен Еуропалық Азиялық сатып алу және сату опциялары

Біз геометриялық Азия опциясының жабық формадағы шешімін шығара аламыз; Монте-Карло симуляцияларында бақылау айнымалыларымен бірге қолданылғанда, бұл формула арифметикалық Азия опциясының нақты бағасын анықтауға көмектеседі. Ұдайы уақыт геометриялық орташасын былай анықтаймыз: мұндағы негізгі актив стандартты геометриялық Браун қозғалысын ұстанады. Осыдан тікелей есептеуге болады: бастапқыда , болған стохастикалық интегралды алу үшін: Бұл Ито леммасымен растала алады. Бұл өрнекті интегралдап, екенін ескере отырып, интегралдардың эквивалентті екенін анықтаймыз – бұл кейінірек туындыларда пайдалы болады. Мартингейл бағалауын қолдана отырып, геометриялық орташалаумен еуропалық Азиялық колл опциясының құны мынадан беріледі: , табу үшін біз мынадай теңдеуді қанағаттандыратын табылуы керек: Біраз алгебралық амалдардан кейін мынаны анықтаймыз: Осы сәтте стохастикалық интеграл осы мәселенің шешімін табудағы қиындық тудырады. Алайда, Ито изометриясы арқылы интегралдың қалыпты үлестірімге ие екенін тексеру оңай: Бұл, демек, бізде: Енді геометриялық орташалау арқылы еуропалық Азиялық колл опциясының құнын есептеуге болады! Осы жерде мынаны анықтаған жөн: Блэк-Шоулс моделіндегідей процестен өту арқылы мынаны анықтай аламыз: Шындығында, геометриялық орташалаумен еуропалық Азиялық пут опциясы үшін де сол аргументтерді қолдана отырып, мынаны анықтаймыз: Бұл геометриялық орташалаумен еуропалық Азия опциялары үшін пут-колл паритетінің нұсқасы бар екенін білдіреді:

Азиялық нұсқаның түрлері

Кейбір түрлері тікелей сату нарығында қолжетімді. Мысалы, BNP Paribas «шартты Азия опциясы» деп аталатын түрді ұсынды, онда негізгі активтің орташа бағасы алдын ала белгіленген шектен жоғары бағалар бойынша есептеледі. Шартты Азиялық сату опциясының төлемі мына формуламен анықталады:

мұнда – шекті мән, ал – индикатор функциясы, егер шарт орындалса 1-ге, әйтпесе 0-ге тең болады. Мұндай опция классикалық Азиялық сату опциясына қарағанда арзан балама болып табылады, себебі бағалардың қарастырылатын диапазонының шектелуі орташа бағаның құбылмалылығын төмендетеді. Ол көбінесе номиналды бағамен сатылады және 5 жылға дейін қолданылады. Шартты Азия опциясын бағалау туралы мәселені Фенг және Волкмер зерттеген.