Кіріспе

Lookback опционы, қаржы терминологиясында, көптеген басқа опциялардың арасында жолға тәуелді экзотикалық опцияның бір түрі. Оның төлемі опцияның өмір сүру мерзіміндегі негізгі активтің ең жоғарғы немесе ең төменгі бағасына байланысты. Опция иесіне пайданы анықтау үшін уақыт өте келе "артқа қарап" бағалауға мүмкіндік береді. Lookback опциялары екі түрлі болады: жылжымалы страйкпен және тұрақты страйкпен.

Артқа қарай қарау опциясы

Атауынан көрінетіндей, опцияның есептелу бағасы өзгермелі және мерзімі біткенде анықталады. Өзгермелі есептелу бағасы – опцияның өмірлік кезеңіндегі негізгі актив бағасының ең қолайлы мәні. Сыйлықтың мөлшері – опция мерзімі біткендегі нарықтық актив бағасы мен өзгермелі есептелу бағасы арасындағы ең үлкен айырмашылықты құрайды. Көлденең опция үшін есептелу бағасы опцияның өмірлік кезеңінде активтің ең төменгі бағасымен бекітіледі, ал тік опция үшін – активтің ең жоғары бағасымен бекітіледі. Бұл опциялардың нағыз опция емес екенін ескеру қажет, себебі олардың иесі оларды міндетті түрде пайдаланады. Шындығында, опция ешқашан зиянды болмайды, бұл оны стандартты опциядан қымбатқа айналдырады. Кері көру шақыру және кері көру сату опциялары үшін сыйлық функциялары былай беріледі:

мұнда – опцияның өмірлік кезеңінде активтің ең жоғары бағасы, – опцияның өмірлік кезеңінде активтің ең төменгі бағасы, ал – негізгі активтің мерзімі біткендегі бағасы.

Белгіленген шектен шығу мүмкіндігі бар ретроспективті опция

Стандартты еуропалық опциондарда опционның іске асыру бағасы белгілі болады. Айырмашылық сол, опцион мерзімі біткендегі баға бойынша іске асырылмайды: төлемақы – негізгі активтің ең жоғары бағасы мен іске асыру бағасы арасындағы ең үлкен айырмашылық. Сатып алу опциясы бойынша, иесі негізгі активтің бағасы ең жоғары деңгейге жеткенде іске асыруды таңдайды. Сату опциясы бойынша, иесі негізгі активтің ең төменгі бағасымен іске асыруды таңдайды. Кері қараулы сатып алу және кері қараулы сату опцияларының төлем функциялары былай беріледі:

мұнда – опционның өмірлік мерзімі ішінде активтің ең жоғары бағасы, – опционның өмірлік мерзімі ішінде активтің ең төменгі бағасы, ал – іске асыру бағасы.

Қиссалық кері қарау опциялары

Ішінара кері қарау опциялары – кері қарау опцияларының бір түрі, олардың төлем құрылымы бірдей, бірақ оның әділ бағасын төмендету мақсатында жасалған. Мұны жасаудың бір жолы – әділ бағаны тұрақты шамамен сызықты түрде өзгерту, яғни . Осылайша, төлемі келесідей болады:

Нақты күндерді таңдау – ішінара кері қарау опцияларын және басқа да ішінара жолға тәуелді опцияларды жасаудың күрделірек тәсілі. Принцип – бақылау күндерінің ішіндегі бір бөлігін таңдау, соның арқасында кері қарау шарты әлсіреп, сыйлықақы төмендейді. Мысалдарға Хайнен мен Кат ұсынған ішінара кері қарау опциясы және Чанг пен Ли ұсынған амнезиялық кері қарау опциясы жатады. Дискретті ішінара жолға тәуелді опциялар үздіксіз есептеулер бойынша қымбат бағаланады; олардың бағасы күрделі және көбінесе сандық әдістерді қолдану арқылы есептеледі.