Кіріспе

Мехатрондық қуыршақтар

Аниматроника – мехатрондық қуыршақ. Олар автоматтардың қазіргі заманғы нұсқасы болып табылады және көбінесе фильмдерде, бейне ойындарда және ойын-сауық парктеріндегі кейіпкерлерді сомдау үшін қолданылады. Бұл көп салалы ғылым, ол қуыршақ театрын, анатомияны және мехатрониканы біріктіреді. Аниматроникалық фигураларды компьютерлік және адамдық басқару арқылы, соның ішінде қашықтан басқару арқылы іске асыруға болады. Қозғалыс актuatorлары көбінесе бұлшықет қозғалыстарын имитациялап, нақты қозғалыстар жасау үшін қолданылады. Фигуралар әдетте қатты немесе жұмсақ пластиктен жасалған дене қабықтарына және иілгіш теріге орналастырылады, ал олардың көрінісін шынайы ету үшін түстермен, шаштармен, қауырсындармен және басқа да элементтермен әрленеді. Аниматроника – гидравлика, пневматика және сағаттық механизмдермен жұмыс істейтін механикалық автоматтардың ұзақ тарихынан туындаған. Грек мифологиясы мен ежелгі қытай жазбаларында автоматтардың алғашқы мысалдары кездеседі. Қазіргі кезде сақталған ең көне автомат 16 ғасырға жатады. «Аниматроника» термині кеңінен қолданыс тапқанға дейін, олар көбінесе «роботтар» деп аталды. Содан бері роботтар – тірі жандарға ұқсамайтын, бағдарламаланатын машиналар ретінде танылды. Адамға ұқсас жасалған роботтар «андроидтер» деп аталады. «Аниматроника» термині «анимация» және «электроника» сөздерінің бірігуінен пайда болған. «Аудио аниматроника» терминін Уолт Дисней 1961 жылы ойын-сауық және фильмдер үшін аниматрониканы әзірлеуді бастағанда қолданды. «Аудио аниматроника» аниматроника мен андроидтердің арасында ешқандай айырма жасамайды. «Автономатроника» терминін Disney Imagineers кейіпкердің айналасындағы ақпаратты өңдеу және оған жауап беру үшін камералар мен күрделі сенсорларды қолданатын, одан да жетілген «Аудио аниматроника» технологиясын сипаттау үшін де пайдаланды.

Уақыт шкаласы

Кейіпкер: Авраам Линкольн аниматроникасы жаңа технологияны қолдану үшін жаңартылды. | Күні: 2008 10 31 | Аяқталу күні: 2009

Қазіргі заманғы аттракциондар

1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде жеке аттракцион ретінде көпшілік назарына ұсынылған алғашқы аниматроника кейіпкерлері – ит пен жылқы болды. «Электро» роботының «жануары» саналатын «Спарко» робот иті, таза механикалық емес, тірі жануарды бейнелегендіктен, қазіргі заманғы алғашқы аниматроника кейіпкері деп есептеледі. Оның қозғалысын қатты күлкінің жазбасы сүйемелдеді, ол кейде кішкентай балаларды қорқытып, ересектерді ызаландыратын. Уолт Дисней демалыс сапарында (Нью-Орлеанда немесе Еуропада) аниматроника құсын сатып алғаннан кейін, аниматрониканы ойын-сауық саласында танымал етуге үлкен үлес қосты. Диснейдің Audio Animatronics көзқарасы көбінесе патриоттық қойылымдарға, ойын-сауық емес, бағытталған. Дисней «Мэри Поппинс» (1964) фильмінде аниматроника құс пайда болды, бірақ ол велосипед арқандарымен басқарылды. «Кішкентай адам» жобасынан кейін Imagineering командасының алғашқы жобасы кеңселерінің вестибюлінде орналасқан «қытай басы» болды. Қонақтар басқа сұрақтар қоя алатын, ал ол ақылмен жауап беретін. Көздері жыпылықтап, аузы ашылып, жабылатын. Содан кейін ол «Walt Disney’s Enchanted Tiki Room» аттракционы үшін, онда аниматроникалық тропикалық құстар мен басқа кейіпкерлер болды. Алғашқы толыққанды аудио аниматроникалық адам бейнесі – 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін Дисней жасаған Авраам Линкольн. Сол кезде Линкольн ең шынайы және технологиялық тұрғыдан дамыған аниматроникалардың бірі болды. Оның шашы басының барлық бөліктерін жасыру үшін басына керілген. Дисней президенттің ең шынайы бейнесін жасау үшін 1860 жылғы Линкольннің өмірлік қалыбын пайдаланды. 1965 жылы Дисней фигураны жаңартып, оны «Линкольн Марк II» деп атады, ол Калифорниядағы Disneyland Resort-тағы Опера үйінде пайда болды. Алғашқы Линкольн үш ай бойы Нью-Йоркте өнер көрсеткен кезде, «Линкольн Марк II» Disneyland-те сағатына бес рет өнер көрсетті. Актер Ройал Дано фигураның екі нұсқасын да дыбыстады. Шамамен 2 метрлік жасыл Segnosaurus фигурасы гүлдермен безендірілген арбаны тартады және оны Динозаврларды күтуші Чендлер басқарады. Лакки тартатын гүл арбасы компьютерлік және қуат көзін жасырады. «Muppet Mobile Lab» – Walt Disney Imagineering компаниясы жасаған еркін жүретін аудио аниматроникалық құрылғы. Екі Muppet кейіпкері, доктор Бунсен Хонидью және оның ассистенті Бикер өздерінің «зертханалық» көлігін паркте жүргізіп, қонақтармен әрекеттеседі және тұман жасайтын құрылғылар, жарқыраған шамдар, жылжымалы белгілер, конфетилер және спрейлер сияқты арнайы эффектілерді қолданады. Қазіргі уақытта бұл аттракцион Гонконгтағы Гонконг Disneyland-те орналасқан.

Кино және теледидар

Киноиндустрия аниматрониканы дамыту үшін қолданылатын технологияны революцияға ұйтқы болды. Аниматроника тірі жанда жоқ жағдайда (мысалы, "Фреддидің бес түні" фильмінде), нақты актерлерді немесе жануарларды пайдалану тым қауіпті немесе қымбат болғанда, немесе тірі адам немесе жануармен мұндай көріністі жасау мүмкін болмағанда қолданылады. Оның CGI және тоқтатылған анимацияға қарағанда басты артықшылығы – симуляцияланған жандақтың камера алдында нақты уақытта қозғалатын физикалық бейнесі болуы. Аниматроника технологиясы жылдар өте жетілдіріліп, қуыршақтарды одан да шынайы етіп жасады. Аниматрониканы алғаш рет 1964 жылы Дисней "Мэри Поппинс" фильмінде аниматроникалық құсты көрсету арқылы енгізді. Содан бері аниматроника "Жау" және "E.T. the Extra Terrestrial" сияқты фильмдерде кеңінен қолданылды. Стивен Спилберг және Джим Хенсон сияқты режиссерлер аниматрониканы киноиндустриясында пайдалануда алғашқылардың бірі болды; соңғысы бірлесіп режиссерлік еткен "Қараңғы кристал" фильмінде Брайан Фроуд жасаған және Хенсонның Лондондағы жаңадан ашылған Creature Shop шеберханасы жасаған инновациялық қуыршақтар көрсетілді. 1993 жылы Спилберг түсірген "Юрский кезең" фильмі компьютерлік графика мен Стэн Уинстон және оның командасы жасаған толық өлшемді аниматроникалық динозаврларды бірге пайдаланды. Уинстонның аниматроникалық "Т. рексі" шамамен 6 метр биіктікте, 12 метр ұзындықта болды, тіпті ең ірі аниматроникалар да толық өлшемді Тираннозавр рекстің сыртқы түрін және табиғи қозғалысын экранда мінсіз қайта жасай алды. Джек Хорнер оны "Мен тірі динозаврға ең жақын болған сәт" деп атады. 1999 жылы BBC түсірген "Динозаврлармен серуендеу" атты мини-сериал 80% CGI және 20% аниматроникалық модельдерді пайдалану арқылы жасалды. Сол кездегі компьютерлік графиканың сапасы жақсы болғанмен, аниматроника қашықтықтан түсірілген кадрларда, сондай-ақ динозаврлардың жақын планды түсірілімдерінде әлі де жақсы нәтиже берді.

Жарнама

Cadbury Schweppes компаниясының "Горилла" атты британдық жарнамалық кампаниясында актер аниматроникалық бетімен горилла костюміне киінді. "The Slowskys" – Comcast Cable компаниясының Xfinity кеңжолақты интернет қызметіне арналған жарнамалық кампания. Бұл жарнамада екі аниматроникалық тасбақа бейнеленген және ол 2007 жылы алтын "Эффи" сыйлығын жеңіп алды.

Ойыншықтар

Аниматроникалық ойыншықтардың мысалдары: Тедди Ракспин, Үлкен ауызды Билли Басс, ФурРеал, Кота трицератопсы, Плео, WowWee Alive Шимпанзе, Microsoft Actimates және Фурби. Белгілі брендтер: Cuddle Barn, PBC International, Telco, Sound N Light, Nika International, Gemmy Industries, Tickle Me Elmo, Chantilly Lane және Dan Dee.

Дизайн

Аниматроникалық кейіпкер әдетте болаттан жасалған ішкі тірек қаңқаның негізінде құрастырылады. Осы "сүйектерге" "бұлшық еттер" бекітіледі, олар стиролдан жасалған серпімді тор арқылы жасалуы мүмкін. Қаңқа электроникалық және механикалық компоненттерді ұстап тұрумен қатар, сыртқы "теріге" пішін береді. Фигураның "терісі" көбінесе көбік резеңкеден, силиконнан немесе уретаннан жасалады, олар қалыптарға құйылып, қатаюға рұқсат етіледі. Қосымша беріктік үшін матаның бір бөлігі кесіліп, өлшемге сәйкес келтіріліп, қалыпқа құйылғаннан кейін көбік резеңкеге енгізіледі. Қалып толығымен қатып қалғаннан кейін, әр бөлік бөлініп, фигураның сыртына бекітіледі, бұл "теріге" ұқсас көрініс және текстураны қамтамасыз етеді.

Құрылымы

Аниматрондық кейіпкер әдетте мүмкіндігінше шынайы болу үшін жасалады, сондықтан ол нақты өмірдегідей құрылады. Фигураның негізі – "қаңқа" сияқты. Буындар, моторлар және механизмдер – "бұлшықеттер" рөлін атқарады. Барлық электр компоненттерін байланыстыратын сымдар – нақты жануар немесе адамның "жүйке жүйесі" сияқты. Аниматрониканы жасауда болат, алюминий, пластик және ағаш жиі қолданылады, бірақ олардың әрқайсысының өзіне тән артықшылықтары бар. Ең қолайлы материалды таңдағанда, материалдың салыстырмалы күші мен салмағын ескеру қажет. Материалдың бағасы да маңызды фактор болуы мүмкін.

Материалдар

Латекс: Ақ латекс әдетте жалпы материал ретінде қолданылады, себебі оның серпімділігі жоғары. Сонымен қатар ол алдын ала вулканизацияланған, сондықтан оны қолдану оңай және жылдам. Латекс бірнеше сапада өндіріледі. 74-сапа – латекстің танымал түрі, ол тез кептіреді және өте қалың жағуға болады, бұл оны қалыптар жасауға өте қолайлы етеді. "Оз сиқыршысы" 1930 жылдары көбікті латекс протездерін кеңінен қолданған алғашқы фильмдердің бірі болды. Силикон: Диснейдің зерттеу тобы силиконнан шынайы аниматроникалық сыртқы жабындар жасаудың жақсы әдістерін жетілдіруге және дамытуға арналған. RTV силиконы (бөлме температурасында вулканизацияланатын силикон) негізінен қалыптау материалы ретінде қолданылады, өйткені оны қолдану өте оңай, бірақ салыстырмалы түрде қымбат. Оған көптеген материалдар жабыспайды, сондықтан қалыптарды бөлу оңай. Силиконнан көпіршіктерді алып тастау үшін сұйық материалды жұқа жіппен құю немесе қолдану алдында вакуумдік камерада өңдеу қолданылады. Түтінді кремнийді материалдың қалың жабындары үшін толтырғыш ретінде пайдаланады. Полиуретан: Полиуретан резеңкесі силиконның орнына қолдануға тиімдірек материал. Полиуретан әртүрлі қаттылық деңгейлерінде келеді, олар Шор шкаласымен өлшенеді. Қатты полиуретан көбігі прототиптеуде қолданылады, себебі оны жоғары тығыздықта кесуге және пішіндеуге болады. Иілгіш полиуретан көбігі әдетте соңғы аниматроникалық фигураны жасауда қолданылады, себебі ол иілгіш және латекспен жақсы байланысады. Адамдар мен басқа тірі жандардың жиі кездесетін мінез-құлқын және оларға тән қозғалыстарды еліктеу аниматрониканы жасау кезінде қиын міндет болып табылады. Экман мен Фризен жасаған Беттік әрекеттерді кодтау жүйесі (FACS) ең көп таралған эмоционалдық модельдердің бірі. FACS бойынша адамдар беттік мінез-құлқы арқылы алты негізгі эмоцияны тани алады: ашу, жирену, қорқыныш, қуаныш, қайғы және таңғалу. Тағы бір теория – Ортни, Клор және Коллинздің, немесе OCC моделі, ол 22 түрлі эмоциялық санатты анықтайды. 2020 жылы Дисней өзінің жаңа аниматроникалық роботын таныстырды, ол адамдар сияқты тыныс ала алады, көзін қозғалта алады және айналасындағы адамдарды анықтап, "тиісті" жауапты таңдай алады. Бұл бұрынғы Дисней аниматроникасынан өзгеше, олар тек сценарий бойынша, интерактивті емес жағдайларда қолданылды, мысалы, ойын-сауық парктерінде.

Аниматроника және жасанды интеллект

2017 жылдан бастап, Дисней компаниясы аниматроника мен жасанды интеллектті пайдаланып, "Рапунцель: Ұзын шашты ханшайым" фильміндегі Паскаль сияқты өз кейіпкерлерінің бірін нақты өмірде қайта жасайтын болады.

Танымал мәдениетте

Аниматроникалық кейіпкерлер фильмдерде де, ойындарда да кездеседі, ең әйгілісі – қорқыныш жанрында және апаттан құтылуға арналған бейнеойындарда, мұндайда қарсыластар ретінде иеленген аниматроникалар жиі ұшырасады.

Фильмдер

«Банана Сплитс» фильмі – 2019 жылы шыққан американдық комедиялық қорқынышты фильм. Фильмде Дэни Кинд, Стив Лунд, Сара Кэннинг және Эрик Баузаның дауысы бар. Фильм жас бала мен оның отбасының, баланың туған күніне орай, Флигл, Бинго, Друпер және Снорки есімді төрт әдемі аниматроникалық кейіпкерлер бар сәтті балалар телешоуының тікелей түсіріліміне баруын баяндайды. Алайда, олардың жаңа бағдарламалық жасақтамалары шоудың жойылатынын білгеннен кейін, кейіпкерлер команда мен көрермендердің аман қалуы керек болатын өлтіру үрдісін бастайды. Бұл 1968-1970 жылдардағы Ханна Барбераның сол атты телесериалдарының қорқынышты қайта жасалуы. «Виллидің ғажайып елі» – 2021 жылы шыққан американдық әрекет-комедиялық қорқынышты фильм, Николас Кейдж, Эмили Тоста, Дэвид Шефтел және Бет Грант ойнаған. Фильмде бір кездері табысты болған, бірақ қазір тастап кетілген отбасылық ойын-сауық орталығын тазалауға алданған тыныш саяхатшы, сондай-ақ қанжарлы сезікқұмар қылмыскерлердің рухтарымен иеленген, орталықтың сегіз қатты аниматроникалық кейіпкерлерімен күресіп, жасөспірім қыз бен оның достарының көмегімен оқиғаны баяндайды. «Бес түндік Фреддиде» – 2023 жылы шыққан американдық табиғаттан тыс қорқынышты фильм. Фильмде Джош Хатчерсон, Элизабет Лейл, Пайпер Рубио, Мэри Стюарт Мастерсон және Мэтью Лиллард қатысады. Фильмде кіші әпкесін күтіп жүрген, мамандық кеңесшісінің ұсынысымен, бір кездері табысты болған, бірақ қазір тастап кетілген отбасылық ойын-сауық орталығында түнгі жұмысқа орналасқан, қиын жағдайдағы жас жігіттің оқиғасы баяндалады. Ол сондай-ақ Фредди Фазбир, Бонни, Чика және Фокси есімді орталықтың төрт қатты аниматроникалық кейіпкерлерін (бес жоғалған баланың рухтарымен иеленген) бақылап, он жылдан астам бұрын жоғалып кеткен кіші әйелінің жағдайын анықтауға тырысады. Фильм Скотт Коутонның «Бес түндік Фреддиде» видео ойындары сериясына негізделген.

Қысқа метражды фильмдер

The Hug, 2018 жылы Джек Бишоп пен Джастин Ниджм режиссерлік еткен, Ник Армстронг пен Роман Джордж қатысқан қорқынышты қысқаметражды фильм. Оқиғасы Pandory's Pan Pizza Palace, ShowBiz Pizza Place сияқты ресторанда өтеді, онда әрекетсіз туған күнін тойлап жатқан бала пиццахананың үлкен аниматроникалық талисманы Пандори Пандамен қиын жағдайға түседі. Алғаш рет бұл фильм Hulu платформасында "Huluween" кинофестивалі аясында көрсетілді.

Теледидар

Капикола бандысы – The Fun Fun Zone-нан шыққан зұлым антропоморфты аниматорондық жануарлардың үштігі, олар Доминик (робот аю, бірақ титрлерде Main Bear ретінде көрсетілген), ол "Крест әкесінен" Вито Корлеонеге негізделген, Луи (робот бобр) және Амелия (робот қаз, бірақ титрлерде Duck Lady ретінде көрсетілген) – "Регулярлы шоу" эпизодтарының "Fuzzy Dice" және "Steak Me Amadeus" эпизодтарының басты антагонистері. Капикола бандысының көшбасшысы "Can You Ear Me Now?" эпизодында айыптаушы куәгер ретінде кейіпкер ретінде пайда болды, онда ол Мордохай мен Ригбиге қарсы куәлік берді. Олар танымал "Five Nights at Freddy's" ойындары мен танымал балалар ойын-сауық орталығы Chuck E. Cheese-дегі кейіпкерлерге ұқсайды. Hoo Ha's Jamboree – Hoo Ha Owl's Pizzamatronic Jamboree-дегі аниматорондық топ, және ShowBiz Pizza Place-дің The Rock afire Explosion пародиясы, олар Hoo Ha the Owl (гитарашы және жетекші әнші), Cheerleader (банжошы), Beaver (гитарашы), Rat in a Barrel (сахнаның екі жағында отырған екі бірдей аниматрон), Cowboy Frog (бонгошы) және Will E. Badger (кіріспе актісі) – "Gravity Falls" эпизодтарының "Soos and the Real Girl", "Weirdmageddon Part 1" және "Weirdmageddon 2: Escape From Reality" екіншілік антагонистері. Олар "Not What He Seems" эпизодындағы фотосуреттерде көрінеді.

Бейне ойындар

Five Nights at Freddy's (көбінесе FNaF деп аталады) – қорқынышты видео ойындар сериясы, онда әртүрлі аниматрондық артистер антагонист ретінде ойыншы кейіпкерін өлтіруге тырысады. Ойыншы кейіпкері әдетте түнгі күзетші немесе аниматроникалар тұратын мекеменің (әдетте пиццерия) қызметкері болады. Five Nights at Freddy's сериясының бірінші ойынында аниматроникалардың түнде адамдарға қатысты зорлық-зомбылық әрекеттері бұрыс бағдарламалаумен түсіндіріледі, бұл оларды кейіпкерді костюмсыз эндаскелет деп қате санауға себеп болады, бұл мекеменің ережелеріне қайшы келеді. Осының салдарынан аниматроникалар ойыншы кейіпкерін костюмге "күштеп тығыстыруға" тырысады, нәтижесінде оның өліміне әкеледі. Алайда, ойындарда терең тарих бар (әртүрлі мини-ойындар мен жасырын элементтер арқылы бірте-бірте ашылады), ол көптеген аниматроникалардың балалардың рухтарымен толық екенін көрсетеді, олардың өлімі қандай да бір жолмен "Freddy Fazbear's Pizza" атты ойдан шығарылған мейрамхана франшизасымен байланысты. Олардың кем дегенде алтысы Уильям Афтон (сондай-ақ "The Purple Guy" деп те аталады), алғашқы мейрамхананың негізін қалаушылардың бірі және серияның басты жауласы, өлгеннен кейін өзінің аниматронигіне ие болады. Бастапқы ойыннан бері Five Nights at Freddy's әртүрлі жалғастар, преквелдер мен спин-оффтар, фанаттық ойындар, роман трилогиясы және қысқа әңгімелер жинағынан тұратын үлкен медиа франшизаға айналды. Five Nights at Freddy's фильмі 2023 жылдың 27 қазанында шықты.