Кіріспе

G класты USS G 1 (SS 19½) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің G класты суасты кемелерінің бас кемесі. Төрт G кемесі номиналды түрде бір класты болғанымен, маңызды ерекшеліктері соншалық, кейде олар әрқайсысы жеке классқа жататын төрт ерекше кеме деп есептеледі.

Құрылыс тарихы

G 1 кемесі 1909 жылғы 2 ақпанда Вирджиния штатының Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding Company компаниясы арқылы, Lake Torpedo Boat Company компаниясының субконтракты бойынша салына бастағанда Seal деп аталды. Осылайша ол АҚШ Теңіз күштерінің түленді, терісі мен майы бағалы теңіз сүтқоректісі үшін аталған алғашқы кемесі болды. 1911 жылғы 8 ақпанда суға түсіріліп, су асты кемелерін дамытушы Саймон Лейктің қызы Маргарет В. Лейк демеушілік етті. 1911 жылғы 17 қарашада G 1 деп қайта аталды және 1912 жылғы 28 қазанда лейтенант Кеннет Уайтинг басшылығымен Нью-Йорк теңіз кемежайында құрамына қабылданды. Seal – Lake Torpedo Boat Company компаниясының АҚШ үкіметімен жасасқан алғашқы келісімі болды, бірақ келісім талаптары кеме құрылысшысынан бұрын-соңды талап етілмеген ең қатаң талаптардың біріне жатты. Компания құрылыс кезінде ешқандай аванс төлемі алмады, ал оның талап еткен көрсеткіштері әлемдегі ешбір су асты кемесіне жетпеген. G 1 ақырында осы талаптарды орындап, бірнеше жыл кешігіп Теңіз күштеріне қабылданды. Мұнымен қатар, кеменің мұртында екі бекітілген торпеда түтігі болса, кеме ішіндегі суперструктурада орналасқан екі торпеда түтігі су астында жүзген кезде, су үсті кемесінің пулеметі сияқты бағытталатын, бір немесе бірнеше торпеданы "жанама" атуға мүмкіндік берді.

Қызмет тарихы

Нью-Йорк қаласында жабдықталғаннан кейін G 1 Род-Айлендтегі Әскери Торпедалық станциясына барып, 1913 жылғы 30 қаңтарда жетті. Атлантикалық суасты кемелерінің флотилиясына қосылған G 1 келесі бір жарым жыл бойы Лонг-Айленд шығанағы мен Наррагансетт шығанағында тереңдікке түсу жаттығуларын және торпедалық атыс жаттығуларын жүргізді. 1913 жылғы қазан айында соңғы қабылдау сынақтарына дайындалу үшін кеме Лонг-Айленд шығанағында 78 метр (256 фут) тереңдікке рекордтық сүңгіп кірді. Қаржылық мәселелерге байланысты G 1 1914 жылғы 15 маусымда Нью-Йорк қаласында резервке қойылды. G 1 1915 жылғы 6 ақпанда Нью-Йорк қаласында толыққанды комиссияға енгізілді, ал командалық құрамында кіші лейтенант Джозеф М. Дим болды. Сеңлес кемесі G 2, тендер «Фултон» және буксир «Сонома» компаниясымен бірге G 1 25 наурызда Чесапик шығанағына және одан әрі теңіз жағалауымен Вирджиния штатының Норфолк қаласына қарай бағытталды. Екі күннен кейін ол Атлантика флотының Суасты кемелері флотилиясының үшінші дивизиясының құрамында Хэмптон-Роудста маневрлер жасады. 2 сәуірде Олд-Пойнт-Комфорт жанында G 1 «Оушен Вью» бу пароходына соқтығысып, суасты кемесінің ағаштан жасалған алдыңғы бөлігін қиратты. Норфолк қаласындағы қысқа мерзімді жөндеуден кейін дивизия Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына оңтүстікке қарай жүзіп, 17 сәуірде онда тоқтады. Осы жағалаулық сапар кезінде кездескен күшті толқындар екі G класты суасты кемесінің қатты қозғалуына, майдың ағуына және қозғалтқыш құбырларының жарылуына әкеп соқты. Чарльстонда үш апталық жөндеуден кейін екі кеме – «Фултон» және канонерлік кеме «Кастин» компаниясымен бірге 6 мамырда Нью-Йоркке қайтып, үш күннен кейін жетті. Келгеннен кейін, Атлантика флотының Суасты кемелері флотилиясының командирінің штабындағы аға көмекшісі, отставкадағы контр-адмирал Йетс Стирлинг кіші кемені тексеріп, G кемелері қазіргі үлгілермен салыстырғанда шикі және тиімсіз деген қорытындыға келді. Олардың әскери құндылығы жоқ деп есептеген ол, оларды ғылыми немесе тәжірибелік мақсаттар үшін пайдалануға болатын сала табуға шақырды.

Оқу кемесі

G 1 1915 жылы 23 мамырда Нью-Йорктен шығып, Ньюпортқа (Род-Айленд штаты) барды, онда торпедалық полигонда мектеп кемесі болды. Ол сонымен қатар Наррагансет шығанағында портты қорғау және патрульдік жаттығуларға қатысты. Маусым айында Нью-Йорктегі шағын жөндеуден басқа, бұл міндет 3 қазанға дейін жалғасты, содан кейін «Озарк» тендерімен бірге Чесапик шығанағына оқу круизіне бағыт алды. Балықшы аралындағы мониторға қарсы бірнеше күн шабуылдық жаттығулардан кейін, 12 қазанда қайық инспекция және экипаж алмасу үшін Ньюпортқа оралды; бір аптадан соң ол Нью-Лондон, Коннектикут штатындағы жаңа су асты кеме базасына көшті. 4 желтоқсанда G 1 экипажы аккумуляторларды зарядтағанда циркуляциялық сорғы бұзылып, сол жақ қозғалтқышты қатты қыздырды. Бұл апат, сонымен қатар Нью-Йоркте рульдік механизмді жөндеу жұмыстары кеменің экипажының келесі он үш ай бойы кемежайда жұмыс істеуіне себеп болды. Сол жерде 1916 жылдың 12 маусымында G 1 кемесіне (SS 19½) ресми корпус нөмірі берілді. Корпус нөмірінің жартысын беру – Әскери-теңіз күштерінің бұрын-соңды болмаған қадамы болды, бұл G 1-ді АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлық кемелері арасында ерекше етті. Бірнеше күн танысу жаттығуларынан кейін, экипаж 1917 жылдың 23 қаңтарында қайықпен Нью-Лондонға бет бұрды. Ол жерде G 1 эксперименталды және оқу су асты кемесі ретінде жаңа мансабын бастады. Ол Нью-Лондондағы жаңадан құрылған Су асты кемелері базасы мен Су асты кемелері мектебі үшін оқу кемесі болды, жаңадан құрылған су асты кеме күштерінің офицерлері мен сарбаздарын даярлады. Сонымен қатар, АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқандықтан, G 1 Эксперименттер кеңесі үшін су асты торларын және детекторлық құрылғыларды сынады. Ол Нахант, Массачусетс және Провинстаун, Массачусетс қалаларында ұқсас қызметтер атқарды, «Айлвин» эсминцісі мен «Маргарет» пароходына дыбыс табу құрылғыларын әзірлеуге және пайдалануға, сондай-ақ «К түтігі» коммуникациялық құрылғысымен тәжірибелерге көмектесті. 1918 жылдың маусымында жағалауда неміс су асты қайықтарының пайда болғандығы туралы хабарламалар келіп түскенде, су асты кемесі Нантакет, Массачусетс маңында екі күндік перископтық және тыңдау патрульдерін жүргізді, кемелерді қорғау үшін. Соғыс аяқталғаннан кейін G 1 Нью-Лондондағы тыңдаушы және гидрофон мектебімен байланысты студенттермен күнделікті жұмыстарды жүргізді. 1919 жылдың тамызында Инспекция және зерттеу жөніндегі кеңестің тексеруі сәтсіз аяқталып, қайық Нью-Лондондағы шығарылуға дайындықпен тоқтатылды. 1920 жылдың 30 қаңтарында Филадельфия әскери-теңіз кемежайына сүйретіліп, пайдалы материалдарынан айырылып, 6 наурызда қызметтен босатылды. 9 маусымда Арсенал бюросының бақылауымен тереңдік зарядтарымен тәжірибелер үшін нысана ретінде белгіленді. 1920 жылы G 1 SS 20 деп қайта аталды, бірақ бұл корпус жіктелу белгісі мен нөмірі бұрын F 1 (бұрынғы «Карп») кемесіне берілген еді. F 1 1917 жылы F 3 кемесімен соқтығысып батып кеткендіктен, қызмет ету уақытында ешқандай қайталау болған жоқ.

Мақсатты кеме

1921 жылы мамыр айында "Греб" мина тазартқыш кемесі "G1" суасты қайығын Наррагансет шығанағына сүйреп әкелді. 21 маусымда Тейлор нүктесінің жанында "Греб" G1-ге сегіз рет тәжірибелік тереңдік зарядтарымен шабуыл жасады. Осы жарылыстардан зақымданып, суға толып, қираған суасты қайығы 90 фут (27 метр) тереңдікте жатты. Оны бірнеше рет көтеруге тырысты, бірақ барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды және оның құлауы ресми түрде мойындалды. G 1 суасты қайығы 1921 жылы 29 тамызда Әскери-теңіз кемелерінің тізімінен шығарылды.