"Blackadder соғыс басында"

Кіріспе

BBC-дің Blackadder сериалының төртінші сериясы – Ричард Кертис пен Бен Элтон жазған BBC-дің Blackadder сериалының төртінші сериясы. Ол 1989 жылдың 28 қыркүйегінен 2 қарашасына дейін BBC1 телеарнасында көрсетілді. Сериалда Блэкэддер, Болдрик және Джордж кейіпкерлері Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фландриядағы окоптарда орналасқан. Олар генерал Мелчеттің дұрыс емес басшылығымен өлімнен қашу үшін түрлі сәтсіз әрекеттер жасайды. Сериал сол заманғы белгілі тұлғаларды көрсетеді және британдық армия басшылығын соғыс кезінде сынап, соңғы эпизодында сарбаздарға жаудың қатарына қауіпті шабуылға шығу бұйрығы беріледі.

Сюжет

Blackadder Goes Forth 1917 жылы Батыс майданда Бірінші дүниежүзілік соғыстың окоптарында өтеді. Капитан Эдмунд Блэкэддер (Роуэн Аткинсон) Ұлы соғыс басталар алдында салыстырмалы түрде қауіпсіз өмір сүрген британдық армияның кәсіби сарбазы. Сериалда Блэкэддердің түрлі амалдармен траншеялардан қашуға тырысуы көрсетіледі, бірақ олардың көпшілігі нашар тағдырға, түсініспеушіліктерге және жолдастарының жалпы қабілетсіздігіне байланысты сәтсіз аяқталады. Аталған жолдастар – оның қосалқы командирі, идеалистік жоғары сыныпты Эдвардтық лейтенант Джордж Сент-Барли (Хью Лори) және өте ақымақ, бірақ жанкешті рядовой С. Болдрик (Тони Робинсон). Немістерден гөрі, Блэкэддердің қарсыластары оның жоғарғы шені бар эксцентрикалық генерал Мелчетт (Стивен Фрай), ол әскерін француздық шатодан 56 км қашықтықта жинап, сондай-ақ Мелчетттің бюрократиялық көмекшісі капитан Кевин Дарлинг (Тим МакИннерни). Екеуі де бірдей шенде болғанына қарамастан, Блэкэддер Дарлингке жек көрумен қарайды – ал біріншісі майдан желісінде болса, екіншісі «генералдың пижамасын бүктеумен» айналысады. «Жеке ұшақ» эпизодында Блэкэддер мен Болдриктің неміс желісі үстінде атып түсірілгенде қаза тапқаны туралы хабарды алғаннан кейін Мелчетт Джорджты көтеріңкі көңілде ету үшін 17 шаршы фут өлшемді (шамамен) британдықтар қайтарып алған жердің моделін көрсетуді әрекет етеді. Сол эпизодтың соңында Блэкэддер Ұлы соғысты «егер біз Англияда қалып, аптасына 50 000 өз адамдарымызды атып өлтірсек, оңайырақ болатын соғыс» деп сипаттайды. Маршал Дуглас Хейгтің бұйрықтары Пашендейл және Сомма шайқастарында жүздеген мың британдықтардың өліміне себеп болды деп есептеледі. Блэкэддердің өзі Хейгтің шабуылға жасаған әрекеттерін «оның сусын шкафын Берлинге алты дюйм жақындатуға тағы бір алып күш-жігер» деп сипаттайды және Мелчеттен әскерлердің көңілін көтеру үшін ұсыныс сұрағанда, Хейгтің отставкаға кетуін және өзін-өзі өлтіруін әзілмен ұсынады. «Goodbyeee» эпизодында Хейгтің кәсіби қабілеттерін пародиалайтын сахна бар. Бұл сахнада фельдмаршал ойыншық солдаттармен ойнайды, оларды бейжай түрде траншеядан траншеяға, содан кейін қоқыс жәшігіне лақтырады, сонымен қатар Блэкэддердің телефон арқылы үлкен шабуылдан қашу туралы өтінішін тыңдайды. Бесінші эпизодта «Жалпы ауруханада» соғыс кезінде Ұлыбританиядағы неміске қарсы сезімге бірнеше рет сілтеме жасалады. Генерал Мелчетт Блэкэддерге құпия шайқас жоспарларын кімнің аштығын анықтауды бұйырады және дереу, бірақ қате түрде, оны «неміс тыңшысы» деп айыптайды (кейіннен олардың бірі екені анықталады). Блэкэддер капитан Дарлингті тергеп, ол тыңшы екенін жоққа шығарып, «мен Виктория патшайым сияқты британдықпын» дейді, ал Блэкэддер сарказммен: «Олай болса, сіздің әкеңіз неміс, сіз жартылай неміссіз және неміспен үйлендіңіз бе?» деп жауап береді. Блэкэддердің жауабы Викторияның Ганновер үйіне жататындығы және оның күйеуі Альберттің Саксен-Кобург және Гота үйінің ханзадасы болғаны туралы мәлімдемеге сілтеме жасайды. 1917 жылы Викторияның немересі, король Георг V, британдық ұлтшыл сезімдерді басу үшін патшалық үйдің атын Саксен-Кобург пен Готадан Виндзорға өзгертеді. Бұл серияның соңғы эпизоды «Goodbyeee», көбінесе алдыңғы сахналардағы серияның әдеттегі комедиялық стиліне сәйкес болғанымен, комедиялық емес соңғы сахнаны ұсынады, онда басты кейіпкерлер (генерал Мелчетттен басқа) ақыры шабуылға шығарылады. Дарлинг үмітпен қарап, бұл соңғы шайқас болуы мүмкін екенін және тарих «Ұлы соғыс, 1914-1917!» деп жазылатынын айтады. Болдриктің оларды жақындап келе жатқан апаттан құтқару үшін соңғы жоспары бар екені ескерілмей, Блэкэддер соңғы сөйлемді айтады:

Blackadder Goes Forth is set in 1917 on the Western Front in the trenches of World War I. Captain Edmund Blackadder (Rowan Atkinson) is a professional soldier in the British Army who, until the outbreak of the Great War, has enjoyed a relatively danger free existence fighting natives who were usually "two feet tall and armed with dried grass". The series thus chronicles Blackadder's attempts to escape the trenches through various schemes, most of which fail due to bad fortune, misunderstandings and the general incompetence of his comrades. The aforementioned comrades are his second in command, idealistic upper class Edwardian twit Lieutenant George St Barleigh (Hugh Laurie) and their profoundly stupid but dogged batman Private S. Baldrick (Tony Robinson). More than the Germans, who are generally unseen, Blackadder's nemeses come in the form of his superior, the eccentric General Melchett (Stephen Fry) who rallies his troops from a French château 35 mile (56 km) from the front, and Melchett's bureaucratic assistant, Captain Kevin Darling (Tim McInnerny). Despite the two being of equal rank, Blackadder treats Darling with contempt – while the former is on the front line, the latter is "folding the general's pyjamas". In "Private Plane", after receiving word that Blackadder and Baldrick may have been killed when shot down over German lines, Melchett tries to cheer George up by showing him a life size model (measuring seventeen square feet) of land recaptured by the British, a commentary on the high human cost and small physical gains achieved by attacks in the middle years of the war. Later in the same episode, Blackadder describes the Great War as "a war which would be a damn sight simpler if we just stayed in England and shot 50,000 of our own men a week". Field Marshal Douglas Haig, whose orders are alleged to have resulted in hundreds of thousands of British deaths at the battles of Passchendaele and the Somme, is continually referenced. Blackadder himself describes Haig's attempts at an advance as no more than "another gargantuan effort to move his drinks cabinet six inches closer to Berlin" and, when asked by Melchett for suggestions to improve the troops' morale, jokingly suggests Haig's resignation and suicide. In "Goodbyeee", a scene parodies Haig's professional abilities by depicting the field marshal playing with toy soldiers, which he sweeps nonchalantly from trench to trench and then into a rubbish bin, while listening to Blackadder's plea to get out of the big push on the telephone. In the fifth episode "General Hospital", the anti German sentiment in Britain during the war is repeatedly referenced. General Melchett orders Blackadder to find out who is behind the leak in top secret battle plans and immediately, though erroneously, pins it on a "German spy" (who is later discovered to be one of their own). Blackadder interrogates Captain Darling, who vehemently denies being a spy and says that he is "as British as Queen Victoria", to which Blackadder sarcastically replies "So your father is German, you're half German and you married a German?". Blackadder's retort references the fact that Victoria was a member of the House of Hanover and that her husband Prince Albert was a prince from the House of Saxe Coburg and Gotha. In 1917, Victoria's grandson, King George V, changed the name of the royal house from Saxe Coburg and Gotha to Windsor in an effort to appease British nationalist feelings. The final episode of this series, "Goodbyeee", although true to the series' usual comedy style through most of the preceding scenes, featured a non comedic final scene, in which the main characters (except General Melchett) are finally sent over the top. Darling keeps some sense of hope, saying this may be the very last battle and history will be written as "The Great War, 1914 1917!". Disregarding Baldrick's claim to have one last plan to save them from the impending doom, Blackadder delivers the final line:

«Қалай болғанда да, менің осыдан құтылу үшін, ашуланып жүріп жасаған жоспарымнан жақсы болғанына сенімдімін. Бұл жерде тағы бір ақылсызды кім байқаған? [Желі бойында сыбызғылар соғып, шабуылдың басталғанын хабарлайды] Баршаңызға сәттілік! [Сыбызғы соғады]»

Басты әннің баяу, минималды фортепианолық нұсқасының дыбысына төрт адам баяу түсіріліп, ешкімнің жерінің тұман мен түтініне шабуыл жасап, айналасында атыс пен жарылыстар болып, сахна күндіз мак өсіретін далаға және құстардың ән салған дыбысына айналады. Төрт адамның тағдыры белгісіз.

Эпизодтар

Сериал 1989 жылдың 28 қыркүйегі мен 2 қарашасы аралығында бейсенбі күні сағат 21:30-да BBC1 арнасында алты бөлімнен тұратын цикл ретінде көрсетілді және Еске алу күніне тоғыз күн бұрын аяқталды.

Жазу және репетициялар

Жазушылар Бен Элтон мен Ричард Кертис Blackadder эпизодтарының сценарийлерін мәтін өңдеушілерді қолдана отырып жеке-жеке жазды, содан кейін сценарийлер бар дисктерді бір-біріне шалақтар мен диалогтарды қосу немесе жою үшін ауыстырды. Кертис олардың ережесін еске түсіреді, егер біреу күлкілі емес деп, жолды алып тастаса, онда ол ешқашан қайтадан қойылмайды. Сынақ кезінде сценарийді актерлер жан-жақты талқылап, қайта дайындады, ал Рихард Кертистің мазмұны туралы соңғы сөзі болды. Фрай, Лори және Аткинсон комикстердің жазушылары және орындаушылары болды, және алдыңғы серияларда бірге жұмыс істегендіктен, сценарийді сұраққа қоюдан және ұсыныстар беруден қорықпады. Мысалы, Капитан Дарлинг бастапқыда Капитан Картрайт деп аталатын және Стивен Фрай өзінің мектебінде өзінің тегін Дарлинг есімді бала есіне түсірген кезде қайта аталды, ол өзінің тегін үнемі ұялтатын деп тапты. Кертис есімін өзгертуге басында қарсылық білдіргенін еске алады, өйткені ол оны бір рет болатын әзіл деп санайды. 20 жылдан кейін Кертис "Blackadder Rides Again" деректі фильмінде былай деп еске алды: "Олар сөзбе-сөз бүкіл уақыт бойы сценарийді талқылайтын, кейде біз оларға 'егер сіз тұрып, осы сценарийді ойнауға тырыссаңыз, сіз бұл туралы біраз нәрселерді білесіз' деп айтатын едік". Бен Элтон сценарийді ашып, актерлерге сценарийдің барлық аспектілерін сұрастырып көруге мүмкіндік бергенін айтты. Продюсер Джон Ллойд 1989 жылы The Times газетіне сөйлеген сөзінде сценарийлер мен репетициялардың құрғату процесі сценарийлерді басқа серияға алмауды шешуге әкелгенін айтты: blockquote Бұл өте ауыр процесс, және оның соңында біз ешқашан, ешқашан, басқасын жасамаймыз деп ант етеміз. Бірақ содан кейін бір бөлмеде соншама көп жақсы адамдарды табу қаншалықты сирек екенін ойлана бастайсың және өзіңді тағы бір серияны жасауға көндіресің. Бұл актерлер төртінші серияның барлық эпизодтарында бірге пайда болды, бірақ қонақтардың қатыспаған жалғыз эпизод "Капитан Кук" болды. Екінші серияда Елизавета I рөлін сомдаған Миранда Ричардсон бір эпизодта қонақ рөлінде болды (үшінші серияда болғандай). Рик Майолл мен Габриэль Глейстер сияқты актерлер қонақ ретінде бұрынғы сериалдарда ойнаған кейіпкерлердің нұсқаларын қайталады. Бұрынғы сериалдарда кішігірім рөлдер ойнаған Билл Уоллис пен Ли Корнс сияқты басқа орындаушылар төртінші серияда қысқа уақытқа қайтадан пайда болды. Сериалды режиссер Ричард Боден түсірді және барлық ішкі көріністерді BBC Теледидар орталығында тікелей эфирде түсірді. Роуэн Аткинсон студиялық түсірілім оған қиындықтар туғызатынын еске алады: <blockquote>Ситком дәстүрі өте таңғажайып, егер сіз камера мен аудиторияға бір уақытта өнер көрсеткен болсаңыз. Кейбір сөздер мен сөз тіркестері мені әсіресе "Б" әріптерімен ұстады. Бір эпизод есімде, Стивен Фрай мен Хью Лори "ууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууу Бэттерсидің Б-і мен үшін қиындық туды. Басшы "Круфтс" деп айтуды ұсынды. Ең қиын сцена - "овер-топ" сериясы, ол жеке студиялық сетпен түсірілді, аудиториядан алыс, ол арнайы эффекттермен соғысты симуляциялау үшін жасалды. Басты музыка "Британдық гранадерлер" әнінің алғашқы саптарынан басталады, содан кейін таныс Blackadder тақырыбына көшеді. Ақырғы кредиттерде Blackadder тақырыбының толық нұсқасы парад алаңында шеру жүргізген қарулы адамдардың бейнелері арқылы ойналады. Сериялар бұрынғы Колчестер кавалерия казармасында т�...

Writers Ben Elton and Richard Curtis wrote the scripts for Blackadder episodes separately using word processors and then swapped the disks containing the scripts for each other to add or remove jokes and dialogue. Curtis recalls that they stuck to a policy whereby if one removed a line for not being funny, then it was never put back. During rehearsals, the script was exhaustively discussed and redrafted by the cast, with Richard Curtis having the final say on the content. Fry, Laurie and Atkinson were comic writers and performers themselves, and having worked together on previous series were not afraid to question the script and make suggestions. For example, Captain Darling was originally called Captain Cartwright and was renamed when Stephen Fry recalled a boy at his school with the surname Darling, who had found his own surname a constant embarrassment. Curtis recalls that he was initially reluctant to change the name, as he considered it a one off joke. Twenty years on, Curtis recalled in the documentary Blackadder Rides Again that: "They would literally sit around for the entire time discussing the script sometimes we would just say to them 'if you stood up and tried to act this script out, you would find out things about it.'" Ben Elton stated that by opening it up, they allowed the cast to question every aspect of the script. Producer John Lloyd, speaking to The Times in 1989, hinted that it was the draining scripting and rehearsal process that led to the writers deciding not to make another series: blockquote|Things do get very tense by the end of a series, because everyone involved in the thing is very clever, and very funny, and they all want to push the scripts along. It's a very exhausting process, and by the end of it we all swear we'll never, ever, do another one. But then you start to think how rare it is to get so many good people in the same room and you talk yourself into doing another series. This cast appeared together in every episode of the fourth series, although the only episode to feature no guest appearances was "Captain Cook". Miranda Richardson, who had played Elizabeth I in the second series, appeared in a guest role in one episode (as she had in the third series). In their guest performances, actors such as Rik Mayall and Gabrielle Glaister reprised versions of characters they had played in earlier series. Other performers, such as Bill Wallis and Lee Cornes, who had played minor roles in prior series, appeared briefly again in the fourth series as well. The series was directed by Richard Boden and all interior scenes were shot at BBC Television Centre in front of a live studio audience. Rowan Atkinson recalls that the studio shooting could present him with problems:

<blockquote>That sitcom tradition is very strange when you're performing to both a camera and an audience at the same time The thing that sometimes held us up is my stammer. Some words and some phrases did catch me out "B"s in particular. I remember one episode in which Stephen Fry and Hugh Laurie were going "woof" a lot, and my line was "it's like Battersea Dogs Home in here". The B of Battersea was a problem for me. The floor manager suggested that I say "Crufts" instead. The most challenging scene to shoot was the final "over the top" sequence, which was recorded in a separate studio set, away from the audience, which had been rigged with special effects to simulate a battlefield. The title music starts with the opening bars of "The British Grenadiers" before segueing into the familiar Blackadder theme. In the closing credits, the full Blackadder theme plays over visuals of armed men marching on a parade ground. The sequences were filmed and recorded on location at the former Colchester Cavalry Barracks, with the production using 50 members of the 3rd Battalion, the Royal Anglian Regiment to represent Blackadder's men, attired in reproduction First World War uniforms, with the battalion's band providing the music. The opening sequence is filmed in colour, while the closing sequence was treated in post production to appear grainy, streaky, and sepia toned in imitation of newsreels of the era. In the 25th anniversary special interview, Richard Curtis stated that the production team had not planned such an ending and the idea of the scene fading to the poppy field was only conceived after some of the cast stated their reluctance in doing a second take.

Тақырыбы

Эмма Ханна өзінің "The Great War on the Small Screen" атты кітабында, кейбір заманауи сыншылар Бірінші дүниежүзілік соғыс тақырыбының комедиялық сериал үшін қолайсыз екенін айтқандарын, ал бір газеттің сыншысы авторлардың ниетіне күмәнданып: "Көңіл көтеру үшін ғана трагедиялық жағдайларды комедияға серпін беру үшін пайдалану дұрыс па?" деген сұрақ қойғанын атап өтеді. Бен Элтонның тағысы, тарихшы Джеффри Элтон, "бастапқыда әскерді ұятсыз бейнелегеніне қатты наразы болған", бірақ "кейіннен сатираның үлкен құрметпен жасалғанын" мойындады. Сериалдың тақырыбы продюсерлерді алаңдатты. Аткинсон Майкл Паркинсонмен сұхбатта, соңғы бөлімнің терең әсерінің, ішінара, тақырыптың комедия үшін қолайсыздығы туралы сындарға қарсы тұру мақсатымен жазылғанын еске алды. 1989 жылы түсірілім кезінде ол 20-ғасырлық ортаға қарамастан, окоптардың Blackadder сериалы үшін ерекше қолайлы екенін айтты: "Біз ортағасырлық Англияның клаустрофобиялық және жағымсыз атмосферасын қандай да бір деңгейде қайта жасай алатын орын мен уақыт іздедік, ал мұны істеудің ең жақсы жолы – соғыс ортасында оны орналастыру." Ко-автор Ричард Кертис, сериалды жазу алдында авторлар соғыс туралы бірнеше кітап оқып, Бірінші дүниежүзілік соғыстың жағдайлық комедия үшін ең қолайлы тақырып екеніне келгенін айтты, себебі "бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі оқиғалар өте күлкілі болды, адамдар бұрын ешқашан жоғары сыныптан шыққан адамдармен кездеспеген қауымдастықтардан келді және бәрі өте жанданып, оптимистік көзқараста болды. Дүниежүзілік соғыс туралы кез келген кітаптың алғашқы жүз беті күлкілі, содан кейін, әрине, бәрі қаза болады." Майкл Брук, Британдық кино институты үшін сериалды бағалап, кейіпкерлердің бейнесі мен үнемі қауіп-қатер сезімі сериалдың тақырыбын жеңілдетуге жол бермеді деп санайды: "Кейіпкерлердің кенеттен зорлықпен қаза табуының ықтималы үнемі шиеленіс пен әзілдің көзі болды, бірақ олар соңғы бөлімнің соңында қаза тапқанда, нәтиже күтпегендей терең болды, сондықтан бағдарлама кейіннен BBC2 телеарнасының қару-жарақ тоқтату күніне арналған бағдарламасының бір бөлігі ретінде қайта көрсетілді, ешкім тіпті көздерін жыпылықтатпады."

Emma Hanna, in her book The Great War on the Small Screen, has noted that some contemporary reviewers felt the topic of the First World War to be inappropriate for a comedy series, with one newspaper critic uncertain of the writers' motives: "is [the series] justified in using tragic situations as a springboard for comedy merely for entertainment value?". Ben Elton's uncle, the historian Geoffrey Elton, "was at first most unhappy at what he considered to be an insulting portrayal of the army", although "he later took the view that the satire was drawn with great respect". The issue of the series' subject matter was of concern to the producers. Atkinson recalled in an interview with Michael Parkinson that the poignant ending of the final episode was in part written to counter the possibility of criticism that the subject was inappropriate for a comedy. Speaking during filming in 1989, he remarked that despite the 20th century setting, the trenches were particularly apt for the Blackadder series:
We wanted a place and a time that could reproduce to a certain extent the claustrophobia and the sordidness of medieval England, and the best way to do that is to set it in the middle of a war. Co writer Richard Curtis has said that before writing the series, the writers read a number of books about the war and decided that the First World War was a particularly apt subject for a situation comedy, finding that "actually, all the lead up to the first world war was very funny, all the people coming from communities where they'd never bumped into posh people and all being so gung ho and optimistic the first hundred pages of any book about the world war are hilarious; then of course everybody dies." Michael Brooke, assessing the series for the British Film Institute, suggests that the characterisation and pervading sense of danger prevented the sitcom from trivialising its subject matter: "The prospect of its characters suddenly dying a violent death provided a constant source of tension and gags, though when they really were killed off at the end of the final episode the result was so unexpectedly moving that the programme was later repeated as part of an otherwise wholly serious BBC2 Armistice Day programme without anyone batting an eyelid."

Марапаттар

Сериал 1989 жылы «Ең үздік комедиялық сериал» номинациясы бойынша Британ академиясының телеарнасы сыйлығын жеңіп алды. Бұған қоса, Роуэн Аткинсон Капитан Блэкэддер рөлін сомдағаны үшін «Ең жақсы ойын-сауық өнері» сыйлығына ие болды. 2004 жылы Джон Сержанттың қолдауымен, Blackadder сериалы 282,106 дауыспен BBC жүргізген «Ұлыбританияның ең жақсы ситкомы» сауалнамасында екінші орынға ие болды.

Мұра

Журналистер мен тарихшылар телесериалдың Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы көпшіліктің түсінігінде кең таралған көзқарасқа айналғанын атап өтті. Әскери тарихшы Ричард Холмс өзінің "Батыс майданы" кітабында былай деді: "Блэкэддердің афоризмдері фактіге айналды. Жақсы жазылған бір жол кейде әлемдегі барлық ғылыми түсіндірмелерден де ауыррақ болуы мүмкін". Стивен Бадси соғыс туралы телебағдарламалардың тенденцияларын талдап, "Blackadder Goes Forth" танымал комедиялық сериалы тарихшылардың ерекше сын-пікірлеріне ұшырағанын айтты, сонымен қатар сериал "Батыс майданы туралы барлық клишелер мен қате есте қалған деректерді пайдаланып, оның салдарынан кәсіби тарихшылардың күшті наразылығына себеп болды" деп мәлімдеді. Бұл сериал Ұлыбритания саясаткерлері арасында пікірталас тудырды. 2014 жылы консерватор саясаткер Майкл Гоув пен Болдрикті сомдаған лейборист Тони Робинсон арасында бұл мәселе бойынша ашық пікір алмасу болды, себебі Гоув соғысты "дұрыс емес, дүмпуі жоқ, элита жасаған апатты қателіктер тізбегі" деп жазған еді. Ол сондай-ақ "күні бүгінге дейін солшыл ғалымдар осы аңызды қуана таратуда" деді. Робинсон "Blackadder сияқты материалды оқытушыларды солшыл деп санау және солшыл үгіт таратуға тырысу өте зиянды. Білім беру министрі үшін мұндай әрекеттердің жауапкершіліксіз екенін айту қажет" деп жауап берді. Тристрам Хант та Гоувтің пікірлерін сынады, бірақ Эндрю Моррисон сериалды "О, қандай керемет соғыс!" фильмімен салыстырып, оны "соңғы 50 жылда үстемдікке ие болған" тарихқа деген көзқарас ретінде бағалады. Тележүргізуші Джереми Паксман мектептерді соғыс туралы білім беру үшін "Blackadder Goes Forth" эпизодтарына сүйенгені үшін сынады. Барлық төрт сезон мен арнайы Рождестволық бағдарлама iTunes-тен жүктеуге қолжетімді. Төрт телесериалдың толық сценарийлері 1998 жылы "Blackadder: The Whole Damn Dynasty 1485–1917" деген атпен жарық көрді, ал кейіннен 2009 жылы Penguin Books қайта басылымдады.

Journalists and historians have noted that the television series has become a pervasive view of the war in the public's perception of World War I, Military historian Richard Holmes commented in his book The Western Front: "Blackadder's aphorisms have become fact A well turned line of script can sometimes carry more weight than all the scholarly footnotes in the world." Stephen Badsey, analysing trends in television programmes about the war, remarked that Blackadder Goes Forth as a popular comedy series was subject to particular criticism from historians, remarking that the series "consciously traded on every cliche and misremembered piece of history about the Western Front, and was influential enough to draw a surprising degree of angry criticism from professional historians as a result." The series has prompted debate among politicians in the UK. In 2014, it was the subject of a public dispute between Conservative politician Michael Gove, then serving as Secretary of State for Education, and Labour activist Tony Robinson, who portrayed Baldrick, after Gove had written that it presented the war as "a misbegotten shambles – a series of catastrophic mistakes perpetrated by an out of touch elite. Even to this day there are left wing academics all too happy to feed those myths." Robinson responded "to categorise teachers who would introduce something like Blackadder as left wing and introducing left wing propaganda is very, very unhelpful. And I think it's particularly unhelpful and irresponsible for a minister in charge of education." Tristram Hunt also criticised Gove's comments, but Andrew Murrison compared the series to Oh, What a Lovely War! as a take on history that had "sadly been in the ascendant for the past 50 years". Broadcaster Jeremy Paxman criticised schools for relying on episodes of Blackadder Goes Forth to teach pupils about the conflict. All four series and the Christmas special are also available for download on iTunes. The complete scripts of the four television series were released in 1998 as Blackadder: The Whole Damn Dynasty 1485–1917, and later reissued by Penguin Books in 2009.

VHS-ті релиздер

VHS видео атауы Шығарылған жылыЭпизодтар
Blackadder Goes Forth – Капитан Кук (BBCV 4349) 10 қыркүйек 1990 ж. "Капитан Кук", "Дене жазасы", "Олғау жұлдыз"
Blackadder Goes Forth – Жеке ұшақ (BBCV 4350) 10 қыркүйек 1990 ж. "Жеке ұшақ", "Жалпы аурухана", "Қош бол"
The Complete Blackadder Goes Forth (қос жинақ) (BBCV 4787) 7 қыркүйек 1992 ж. Барлық эпизодтар екі VHS таспасына бөлінген. 1-бөлім: "Капитан Кук", "Дене жазасы", "Жұлдыз". 2-бөлім: "Жеке ұшақ", "Жалпы аурухана", "Қош бол"
Blackadder Goes Forth – Бүкіл тарихи төртінші сезон (BBCV 5714) 2 қазан 1995 ж. Барлық 6 эпизод бір бейнекассетада. "Капитан Кук", "Дене жазасы", "Олғау жұлдыз", "Жеке ұшақ", "Жалпы аурухана", "Қош бол"

DVD-дері

DVD Атауы DVD Мазмұны 1-ші аймақ 2-ші аймақ 4-ші аймақ Blackadder Goes Forth Толық төртінші серия, қосымшалары жоқ. 26 маусым 2001 22 қазан 2001 28 ақпан 2002 The Complete Blackadder Барлық төрт серия, қосымшалары жоқ. 12 қараша 2001 3 қазан 2002 Blackadder – The Complete Collection Барлық төрт сериясы және арнайы эпизодтар, қосымшалары жоқ. 26 маусым 2001 3 қазан 2005 Blackadder Remastered – The Ultimate Edition Барлық төрт сериясы және арнайы эпизодтар жаңартылған, сонымен қатар Blackadder Rides Again деректі фильмі, таңдалған эпизодтарға аудио түсініктемелер және актерлермен сұхбаттар. 20 қазан 2009 15 маусым 2009 1 қазан 2009