1853 жылғы ғылым мен технология: Бернардың бауыр функциясы, өсімдік аурулары, Антарктидадағы Херд аралы және Амазония саяхаты туралы маңызды жаңалықтар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1853 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1853 in science and technology involved some significant events, listed below.
Биология
17 наурыз – Клод Бернард бауырдың гликогенез функциясын сипаттаған докторлық диссертациясын таныстырады. Антон де Бари өсімдіктердегі тот және қарауылдық саңырауқұлақтың ауру тудыратынын көрсеткен алғашқы зерттеуін жариялайды.
March 17 – Claude Bernard presents his doctoral thesis describing the glycogenetic function of the liver. Anton de Bary publishes the first study demonstrating that rust and smut fungi cause plant disease.
Барлау
25 қараша – Антарктикадағы Хёрд аралын алғашқы нақты көру. Альфред Рассел Уоллес «Амазонка және Рио-Негродағы саяхаттар баяны», жергілікті тайпалар туралы есеп және Амазонка аңғарының климаты, геологиясы және табиғи тарихына қатысты байлаулар жариялайды.
November 25 – First definite sighting of Heard Island in the Antarctic. Alfred Russel Wallace publishes A Narrative of Travels on the Amazon and Rio Negro, with an account of the native tribes, and observations on the climate, geology, and natural history of the Amazon Valley.
Математика
Якоб Штайнер Штайнер жүйесін зерттейді.
Jakob Steiner investigates the Steiner system.
Медицина
1 тамыз – Ұлыбританиядағы вакцинация заңының талаптарына сәйкес, осы күнден кейін туған барлық балалар өмірінің алғашқы 3 айында шешекке қарсы міндетті түрде вакцинациялануға тиіс. Уильям Литтл «Адам денесінің деформациялары туралы» мақала жариялайды, онда ол псевдогипертрофиялық бұлшықет дистрофиясын алғаш рет сипаттайды. Чарльз Праваз және Александр Вуд дербес түрде қолданысқа жарамды гиподермалық шприцтерді ойлап табады. Антуан Дезормо несеп жолдарын қарап тексеру үшін керосин лампасымен жарықтандырылған эндоскопты жасап, оған атау береді.
August 1 – Under terms of the Vaccination Act in the United Kingdom, all children born after this date are to receive compulsory vaccination against smallpox during their first 3 months of life. William Little publishes a paper "On the Deformities of the Human Frame" in which he gives the first description of pseudo hypertrophic muscular dystrophy. Charles Pravaz and Alexander Wood independently invent a practical hypodermic syringe. Antoine Desormeaux produces and names an endoscope illuminated by a kerosene lamp, using it to examine the urinary tract.
Метеорология
Джон Фрэнсис Кэмпбелл күн сәулесін тіркеуге арналған Кэмпбелл-Стокс тіркегішінің алғашқы нұсқасын ойлап тапты.
John Francis Campbell invents the original form of Campbell–Stokes recorder (for sunshine).
Технология
Эухенио Барсанти мен Феличе Маттуччи алғаш рет Барсанти-Маттуччи қозғалтқышын, еркін поршень принципін пайдаланатын ішкі жану қозғалтқышын ойлап тапты. Сэр Джордж Кейли әуеден ауыр ұшақ – планер жасап, демонстрациялады.
Eugenio Barsanti and Felice Matteucci first develop the Barsanti Matteucci engine, an internal combustion engine using the free piston principle. Sir George Cayley built and demonstrated the first heavier than air aircraft (a glider).
Туылғандар
24 қаңтар – Альфред Сениер (1918 жылы қайтыс болды), британдық химик. 15 ақпан – Фредерик Тревс (1923 жылы қайтыс болды), ағылшын хирургы. 2 наурыз – Амброзиус Хубрехт (1915 жылы қайтыс болды), голланд зоологы. 10 наурыз – Уильям Хэмптон Паттон (1918 жылы қайтыс болды), американдық энтомолог. 8 сәуір – Лаура Альберта Линтон (1915 жылы қайтыс болды), американдық химик. 18 шілде – Хендрик Лоренц (1928 жылы қайтыс болды), голланд физигі және Нобель сыйлығының лауреаты. 2 қыркүйек – Вильгельм Оствальд (1932 жылы қайтыс болды), Балтық немісі химигі. 9 қыркүйек – Пьер Мари (1940 жылы қайтыс болды), француз неврологы.
January 24 – Alfred Senier (died 1918), British chemist. February 15 – Frederick Treves (died 1923), English surgeon. March 2 – Ambrosius Hubrecht (died 1915), Dutch zoologist. March 10 – William Hampton Patton (died 1918), American entomologist. April 8 – Laura Alberta Linton (died 1915), American chemist. July 18 – Hendrik Lorentz (died 1928), Dutch physicist and Nobel laureate. September 2 – Wilhelm Ostwald (died 1932), Baltic German chemist. September 9 – Pierre Marie (died 1940), French neurologist.