Кіріспе

Рут Сойер (5 тамыз 1880 – 3 маусым 1970) – американдық балалар жазушысы және әңгімеші. Ол балалар мен ересектерге арналған көркем және ғылыми-популярлық әдебиеттердің авторы. Ол 1937 жылғы Ньюбери жүлдесіне ие болған «Күректі конькилер» кітабының авторы ретінде ең жақсы танылады. Нью-Йорк қаласындағы импорттаушы әкесі қайтыс болғаннан кейін, отбасы Мэн штатындағы жазғы үйіне көшіп келді. Олар сол жерде табиғаттан күнкөріс табу арқылы өмір сүрді, бұл тәжірибені Сойер кейінірек «Жүбіл жылы» романында сипаттады. Ақырында отбасы Нью-Йоркке оралды, ал Сойер екі жыл бойы Гарланд балабақшасын даярлау мектебінде оқыды. 1900 жылы Сойер Гарландтан кетіп Кубаға сапар шекті. Ол испан-американ соғысы кезінде жетім қалған балалар үшін балабақша ашқан мұғалімдерге әңгіме айту өнерін үйретті. АҚШ-қа оралғаннан кейін, Кубадағы жұмысы оған Колумбия университетінде стипендия алуға көмектесті, онда ол әңгіме айту және фольклорды зерттеді. Сойердің күйеуі 1946 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін олар Мэн штатына көшіп, 1956 жылы Бостонға қайта қоныстанғанға дейін онда тұрды. 1965 жылы ол Католик кітапханалар қауымдастығынан жетінші жылдық Регина медалін «балалар әдебиетіне жасаған үздік үлесі үшін» алды. Сойер жазуды, саяхаттауды және әңгіме айтуды ешқашан тоқтатқан жоқ. 81 жасында ол Лаурин есімді гном патшасы туралы аңызды зерттеу үшін Австрияға барды. Рут Сойер, «американдық әңгіме айтудың ұлы шебері», оның мұрағаты Сент-Полдағы Сент-Кэтрин университетінде сақталады.

Жазушылық мансап

Сойердің алғашқы кітабы ересектерге арналған «Примроза сақинасы» романы болды. Ол 1915 жылы жарық көрді және 1917 жылы Мэй Мюррей мен Лоретта Янгтың (Лоретта Янг кинодағы дебюттік рөлінде) ойнаған үнсіз фильмге айналдырылды, онда Лоретта Янг періште рөлін сомдады. Келесі жылы Сойер балаларға арналған алғашқы кітабын – «Рождествоға осы жолмен» шығарды. Оқиғаның негізінде оның ұлы Дэвид бар, ата-анасы саяхатқа кетіп, оны ирландтық жұбайлар Джоанна мен Барниге қалдырып кетеді. Әр тарауда Дэвид жаңа Рождество әңгімесін немесе халық ертегісін тыңдайды. Сойер келесі жиырма жыл бойы жылына бір-екі кітап жазды. Оның ең танымал кітабы «Роликті конькилер» («Roller Skates») 1936 жылы Viking Press баспасында жарық көрді. «Роликті конькилер» он жасар Люсинда Уайманның өмірінен бір жылды қамтитын көркем автобиография болып табылады, Люсинда Сойердің әжесінің бірінің құрметіне аталған. Люсинданың ата-анасы Еуропаға саяхаттап, оны Нью-Йорктегі Питерс ханымдармен қалдырады. Ол қалада шексіз еркіндікке ие болып, түрлі жастағы және ұлттағы адамдармен танысады. «Роликті конькилер» Люсинданың еркіндігі және кітап бойында оның екі досының қазасы сияқты қиын мәселелерді шешуі себепті заманауи кітаптардың бірі саналады. Ол 1937 жылы кәсіби кітапханашылардан Ньюбери медалін жеңіп алды, бұл кітаптың «америкалық балалар әдебиетіне ең үлкен үлес» деп танылуын білдірді. 1944 жылы жарық көрген Сойердің екінші кітабы – «Рождестволық Анна Ангел». Бұл кітап Батыс Вирджиниядағы федералдық түзету мекемесіндегі әйелден естіген оқиғаларға негізделген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Венгрияда өскен жас қыз туралы айтады. Соғыстың қиындықтарына байланысты отбасы мерекелеуге шамасы келмейді, бірақ оқиғаның басты кейіпкері Рождествоға дейін періште керемет жасап, көмектеседі деп сенімді. Мажар тумасы Кейт Середи салған суреттерімен кітап Кальдекотт медаліне үміткер болды.