Кіріспе

1859 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.

Археология

26 мамыр және 2 маусым – Геолог Джозеф Престич және әуесқой археолог Джон Эванс (сәйкесінше Лондон Корольдік қоғамы мен Антикварлар қоғамына) Сомм аңғарындағы және басқа жерлердегі құм-қиыршық тас карьерлерін зерттеу нәтижелерін хабарлады, бұл адам тарихын кейіннен Палеолит дәуірі деп аталатын кезеңге дейін ұзартады.

Астрономия

28 тамыз – 2 қыркүйек – 1859 жылғы күн дауыл, тіркелген ең ірі геомагниттік күн дауыл, солтүстік жарық құбылысын Кубаға дейін көруге мүмкіндік береді және телеграф байланысын тоқтатады. Бұл оқиға Каррингтон оқиғасы деп аталады, өйткені Ричард Каррингтон осы дауылға байланысты күн жарқылдарын байқаған алғашқы адам. Бұл сондай-ақ, тіркелген алғашқы маңызды күн сәулелену дауылдарының бірі. Мариан Альбертович Ковальски Галактиканың айналысын анықтауға арналған алғашқы пайдалы әдісті жариялайды. Ағылшыз дін қызметкері Томас Уильям Уэбб өзінің танымал әуесқойларға арналған нұсқаулығының – «Жақын телескоптарға арналған аспан денелері» – алғашқы басылымын шығарады. Меркурийдің күн орбитасын түсіндіруге тырысқан француз математигі Урбен Ле Верьер оның орбитасының ішінде болжамдық планета, Вулканның бар екенін ұсынады, ал әуесқой астроном Эдмонд Модесте Лескарбольт оны 26 наурызда байқағанын мәлімдейді.

Биология

21 наурыз – Пенсильвания штаты Филадельфия зоологиялық қоғамын құру туралы жарғы шығарады, бұл Америка Құрама Штаттарындағы өз түріндегі алғашқы ұйым және ұлттың алғашқы зообағының негізін қалаушы. 3 қараша – Альфред Рассел Уоллестің «Малай архипелагының зоологиялық географиясы туралы» мақаласы, Уоллес сызығын енгізе отырып, Чарльз Дарвинмен Лондонның Линней қоғамында оқылды. 24 қараша – Чарльз Дарвин «Түрлердің шығу тегі» еңбегін жариялайды. Желтоқсан – Джозеф Дальтон Хукердің «Тасмания флорасына кіріспе» атты мақаласы Дарвиннің теорияларын қолдайды. Чарльз Харрисон Блэкли гүлдегенді аллергиялық риниттің себебі ретінде анықтайды. Исидор Жефрой Сент-Илаир «Histoire naturelle générale des Règnes organiques» еңбегінің екінші томында этиология терминін енгізеді. Вильгельм Петерс Венесуэладан гуппи (Poecilia reticulata балығы) алғаш рет сипаттайды. Рудольф Вирхов «Vorlesungen über Cellularpathologie in ihrer Begründung auf physiologischer und pathologischer Gewebelehre» жасушалық патология бойынша маңызды оқулық жариялайды.

Химия

Бенджамин Коллинз Броди термиялық түрде қышқылданған графит оксидінің жоғары ламельді құрылымын хабарлайды. Александр Бутлеров гексаметилентетраминды (гексамин) ашады. Август фон Хофман сорбин қышқылын бөліп шығарады. Густав Роберт Кирхгоф пен Роберт Бунсен жақсартылған спектроскопты құрастырады. Вильгельм Рудольф Фиттиг пинакол қосылу реакциясы арқылы пинаколды ашады.

Климатология

Джон Тинделл кейбір газдардың инфрақызыл сәулеленуді тоқтатып тұратынын ашты. Ол осы газдардың мөлшерінің өзгеруі климаттың өзгеруіне себеп болуы мүмкін деп болжады.

География

Лондонның Корольдік географиялық қоғамына Виктория патшайымы Корольдік жарғыны табыс етеді. Француз математигі Николя Огюст Тиссо картографияда Тиссо индикатрисін алғаш рет ұсынады.

Математика

Эманоил Бакалоглу «Бакалоглу псевдосферасын» әзірлейді. Артур Кейли алғашқы Кейли-Клейн метрикасын шығарады. Бернхард Риман «Риманның берілген мәннен кіші жай сандар саны туралы» («On the Number of Primes Less Than a Given Magnitude») атты мақаласын жариялайды, онда Риман зетта-функциясы және Риман гипотезасы да бар.

Медицина

Флоренс Найтингейл Лондон қаласында "Мейірбикелік туралы жазбалар: оның мәні және оның емеуі" кітабын жариялайды. Ливерпульде (Англия) қайырымды Уильям Ратбон Мэри Робинсонды кедей ауруларды өз үйлерінде күтіп-бағу үшін жұмысқа алғаннан бастап, аудандық мейірбикелік қызмет басталады.

Технология

2 мамыр – Англиядағы Солташ қаласында Корнуолл темір жолы үшін Изамбард Кингдом Брунельдің Корольдік Альберт көпірі ресми түрде ашылды. 24 қараша – француздық броненосцы "Глоир" кемесі теңізге сүңгіді, ол мұхитты кезедін алғашқы броненос кеме. Англияның Кент графтығындағы Рочестер қаласында Томас Эвелинг қолданыстағы машинаны өңдеу арқылы алғашқы тарту қозғалтқышын жасады. Парижде жұмыс істейтін Этьен Ленуар электрлік тұтандыру жүйесімен жабдықталған, бірінші бір цилиндрлі екі тактілі Ленуар циклы газ қозғалтқышын жасады.

Физика

Густав Кирхофф бірнеше мақаласында Кирхоффтың жылулық сәулелену заңы туралы алғаш рет айтты.

Өлімдер

1 мамыр – Джон Уокер (1781 жылы туған), ағылшын химигі. 5 мамыр – Петер Густав Лежун Дирихле (1805 жылы туған), неміс математигі. 6 мамыр – Александр фон Гумбольдт (1769 жылы туған), неміс табиғаттанушысы және саяхатшы. 8 маусым – Уолтер Хант (1796 жылы туған), американдық өнертапқыш. 8 шілде – Шарлотта фон Зибольд (1788 жылы туған), неміс гинекологы. 10 қыркүйек – Томас Натталл (1786 жылы туған), ағылшын табиғаттанушысы. 15 қыркүйек – Изамбард Кингдом Брунел (1806 жылы туған), британдық азаматтық инженер. 12 қазан – Роберт Стивенсон (1803 жылы туған), ағылшын теміржол инженері.